ลองหลับตานึกภาพดูเถิดว่า เด็กนักเรียนอนุบาลและประถมศึกษาแค่ชั้น ป.6 เป็นเด็กตัวเล็กๆแค่ร้อยกว่าคนสามารถทำให้จังหวัดระยอง มีหน้ามีตาขึ้นด้วยการปลูกเมล่อนรสหวานกรอบได้อย่างน่าอัศจรรย์ ทำให้เมล่อนเป็นผลไม้พระเอก ของโรงเรียน จนพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เดินทางไปชิมลิ้มรสถึงโรงเรือนเมล่อน เมื่อ 4 กรกฎาคม 2561
เมล่อน เป็นพืชตระกูลแตง ขายได้ราคาดี มีรสหวานกรอบ และมีคุณค่าทางโภชนาการ ทั้งวิตามิน A และ C บางท้องที่เรียกว่าแตงเทศ หรือแตงหอม น้ำหนักมาก เปลือกหนา ผิวเปลือกมีทั้งผิวเรียบและผิวเป็นร่างแห
ต้นกำเนิดมาจากแอฟริกา และอินเดีย มีบันทึกการปลูกเมล่อนในอียิปต์ เมื่อ 2,400 ปีก่อนคริสตกาล สถานีกสิกรรมแม่โจ้ (มหาวิทยาลัยแม่โจ้) พยายามนำเข้าพันธุ์มาปลูก แต่มาสำเร็จเอาเมื่อ ปี 2497 ที่เกษตรกลางบางเขน มีการนำมาปลูกที่ วิทยาลัยเทคนิคเกษตรและเทคโนโลยีอรัญประเทศ แล้วขยายแพร่หลายกันเรื่อยมา
“ทำไมถึงเลือกปลูกเมล่อน จนกลายเป็นสัญลักษณ์ของโรงเรียนวัดเกาะ” ผู้เขียนถาม
อ. ชูใจ กุญแจทอง อดีตผู้อำนวยการโรงเรียนวัดเกาะ ต. หนองตะพาน อ. บ้านค่าย จ. ระยอง เฉลยว่า
“โรงเรียนวัดเกาะมีพื้นที่ทำเกษตรเพียง 200 ตารางวา ต้องปลูกพืชโตเร็ว ขายง่ายและได้ราคาดี เมล่อนเป็นพืชชอบทราย ทรายพยุงรากได้ดี รากชอนไชไปเร็วและทรายดูดน้ำได้ดี ปลูกพืชกับทรายจะมีโรคน้อยกว่าปลูกกับดิน
โรงเรือนขนาด 6 x 12 เมตร ปลูกเมล่อนได้ 200 ต้นๆละ 1 ผล ราคาผลละ 200 บาท ปลูกได้ปีละ 2 รอบ เท่ากับโรงเรียนมีรายได้ปีละ 200 x 200 x 2= 80,000 บาท ต่อหนึ่งโรงเรือน”
“แล้ววันที่ นายกรัฐมนตรี พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ไปเยือนถึงโรงเรียนตอนนั้น ต้อนรับนายกกันอย่างไร” ผมถามไถ่ถึงเหตุการณ์ครั้งนั้น
“เด็กนักเรียนชั้นประถม 5-6 คน ทำหน้าที่เป็นไกด์ตอบคำถามนายกอยู่ที่โรงเรือนเมล่อน นายกถามว่าปลูกอย่างไร ผสมเกสรอย่างไร เด็กบอกกับนายกว่า ต้องเอาเกสรตัวผู้มาใส่เกสร
ตัวเมีย แล้วทำให้นายกดูตอนนั้นเลย นายกยังได้ลิ้มรสหวานกรอบของเมล่อนสดๆที่นั่น นายก ดีใจที่เห็นว่าโรงเรียนไม่ได้สอนแต่หนังสือ แต่สอนทักษะเป็นอาชีพติดตัวตลอดไป”
หลังจากนั้น นักเรียนได้สลักชื่อ พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ลงบนผิวเมล่อน แล้วส่งไปให้นายกรัฐมนตรีในเวลาไม่นานหลังจากนั้น
นี่คืออานุภาพของเมล่อน ที่สามารถเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ได้ดี แม้มีพื้นที่จำกัดก็สามารถปลูกได้
นอกจากเมล่อน ซึ่งเป็นพืชหลักแล้ว โรงเรียนยังให้เด็กอนุบาลรู้จักการปลูกผักต้นอ่อน พวกผักบุ้ง ทานตะวัน ผักสลัด หัวไชเท้า ส่วนชั้นประถม นักเรียนจะปลูกผักในเข่ง PVC วางบนพื้นซีเมนต์ เพื่อให้พ้นระดับน้ำท่วม เด็กจะได้ปลูกพืชยากง่ายตามวัยของเด็ก คือ
เด็กประถม 1 ปลูกกุยช่าย
เด็กประถม 2 ปลูกต้นหอม
เด็กประถม 3 ปลูกผักไฮโดรโปนิค
เด็กประถม 4 ปลูกเห็ดนางฟ้า
เด็กประถม 5 ปลูกมะเขือเทศ และผักไฮโดรโปนิค
เด็กประถม 6 ปลูกเมล่อน และมะเขือเทศ
เด็กนักเรียนทั้งหมด 179 คน ปลูกผักเป็นหมดทุกคน เด็ก ป.6 จะสามารถปลูกผักได้ถึง 8 ชนิด เพราะเรียนรู้ทักษะแต่ละชนิดมาตั้งแต่อนุบาลแล้ว
โรงเรียนยังฝึกให้เด็กทำธุรกิจ ด้วยการกู้เงินจากกองทุนเงินฝากและเงินกู้ของนักเรียน ไปลงทุนตามความถนัดและความสนใจ พอขายพืชผลได้ก็เอาเงินมาคืนกองทุน มีกำไรก็แบ่งปันกันไป ถ้าทำแล้วขาดทุน ก็จะมีระบบการทำความดีชดใช้แทนเงิน โดยมีมูลค่าการทำความดีชั่วโมงละ50 บาท
เด็กประถมศึกษาทุกคนของโรงเรียนวัดเกาะ จึงเป็นทั้งเกษตรกรน้อย และเป็นผู้ประกอบการเพื่อสังคม ในยุคประเทศไทย 4.0 และยังเตรียมตัวพร้อมที่จะต่อยอดความรู้และทักษะ เพื่อการมีงานทำให้สอดคล้องกับการพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก
นอกจากการเรียนนอกระบบ โรงเรียนวัดเกาะ ได้ดำเนินวิถีการเกษตร โดยบูรณาการเข้ากับหลักสูตรการเรียนการสอนด้วยการลงมือทำ โดยมีเมล่อน เป็นพืชตั้งต้นและเป็นเอกลักษณ์
เฉพาะ ของพื้นที่ตลอดมา ตั้งแต่ปี 2559 ในครั้งแรก ได้เงินสนับสนุนจากบริษัทสยามลวดเหล็ก
อุตสาหกรรมจำกัด ซึ่งได้ทำข้อตกลงมอบให้โรงเรียนมีชัยพัฒนา เป็นผู้ดำเนินโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตและรายได้ โดยมีโรงเรียนเป็นศูนย์กลาง (School – Based Integrated Rural Development Project - School - BIRD) แล้วพัฒนาต่อยอดเป็นโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนา (Partnership School Project) ในเวลาต่อมา
โรงเรียนยังได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิอีเกีย จากบริษัทเชลล์แห่งประเทศไทย จำกัด และเบิร์ด แอนด์ บี รีสอร์ท พัทยา อีกด้วย
ผลงานเชิงประจักษ์ ทำให้ทุกวันนี้มีการสนับสนุนเพิ่มขึ้นจากธุรกิจ SCG , บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน), บริษัท พีทีที โกลบอลเคมีคอล จำกัด (มหาชน), โรงไฟฟ้าระยอง, บริษัทกำจัดขยะระยองจำกัด ทำให้มีโรงเรือนปลูกเมล่อนถึง 6 โรงเรือน เฉพาะเมล่อนอย่างเดียว สร้างรายได้ให้โรงเรียนถึงปีละ 80,000 x 6 = 480,000 บาท และยังมีโรงเรือนปลูกผักอื่นๆอีก รวมทั้งโรงอบพลังงานแสงอาทิตย์ พาลาโบลาโดม 2 ชั้น เป็นผลให้ โรงเรียนวัดเกาะมีฟาร์มเมล่อนที่ทันสมัยอันดับต้นๆของ จ.ระยอง และได้ขยายการปลูกเมล่อนไปสู่ผู้ปกครองนักเรียนใน 2 หมู่บ้าน โดยการสนับสนุนของภาคธุรกิจและเอกชน
นี่คือ ผลงานของเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษา ที่เพียรสร้างเพียรทำ โดยมีผู้อำนวยการ ครู ผู้ปกครอง และภาคธุรกิจเอกชนเป็นกำลังร่วมสนับสนุน
