ผู้เลี้ยงโคนมโวย 'นมผี' นอกระบบกดราคาร่วง จี้มิลค์บอร์ดเร่งแก้ปัญหา

กลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคมนมเรียกร้องมิลค์บอร์ดแก้ปัญหาเอกชนฉีก MOU ไม่รับซื้อน้ำนมดิบตามสัญญา ระบุมี 'นมผี' นอกระบบทำให้เกษตรกรถูกกดราคารับซื้อ

นายรัส หมื่นสุข ประธานกลุ่มผู้เลี้ยงโคนม จ.ประจวบคีรีขันธ์ เปิดเผย Next News ว่า การฉีกบันทึกข้อตกลง (MOU) การรับซื้อน้ำนมโคของบริษัท ฟรีสแลนด์คัมพินา (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) กับทางกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี ถือเป็นการทำลายระบบการซื้อขายน้ำนมโคที่คณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นม หรือมิลค์บอร์ด ได้กำหนดมาตรฐานราคาซื้อขายน้ำนมดิบ โดยให้ทำ MOU รายปีระหว่างกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคในฐานะผู้ขาย และเอกชนในฐานะผู้ซื้อ ซึ่งเป็นการทำสัญญาการซื้อขายล่วงหน้าที่มีการกำหนดราคารับซื้อที่ชัดเจน เพื่อเป็นหลักประกันให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม

นายรัส กล่าวว่า การกำหนดระบบการซื้อขายน้ำนมดิบมีกรมส่งเสริมสหกรณ์ในฐานะฝ่ายเลขานุการของมิลค์บอร์ดเป็นผู้รับผิดชอบเพื่อคุ้มครองเกษตรกรจากต้นทุนอาหารสัตว์ที่สูงขึ้น และปรับราคารับซื้อให้สอดคล้องกับต้นทุนจริง รวมถึงควบคุมคุณภาพน้ำนมดิบให้ได้มาตรฐานตามที่กำหนด เพื่อยกระดับความเข้มแข็งของสหกรณ์ผู้เลี้ยงโคนม

ทั้งนี้ นายโอฬาร โชว์วิวัฒนา ที่เป็นผู้ลงนามใน MOU กับกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคดำเนินสะดวก เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2568 ปัจจุบันเป็นนายกสมาคมอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์อาหารนมไทย ซึ่งเป็นสมาคมที่เป็นการรวมตัวกันของกลุ่มเอกชนในอุตสาหกรรมนม และเท่าที่ทราบเอกชนรายใหญ่ในอุตสาหกรรมนมมีอยู่ประมาณ 14 ราย และนายโอฬารก็เป็นหนึ่งในมิลค์บอร์ดอีกด้วย

"สมาคมที่นายโอฬารเป็นายกมีบทบาทในการส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมนมทั้งระบบ เน้นการพัฒนาคุณภาพน้ำนมดิบให้ได้มาตรฐาน ให้คำปรึกษาแก่ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบตามหลัก GMP และเป็นตัวแทนภาคเอกชนในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมแปรรูปผลิตภัณฑ์นมในประเทศ

"แต่วันนี้นายโอฬารเป็นคนฉีก MOU กับกลุ่มเกษตรกรเสียเอง ทำให้น่าสงสัยว่าเป็นการป่วนราคาน้ำนมดิบ เพราะไม่ต้องการรับซื้อในราคาล่วงหน้าที่ตกลงกันไว้หรือไม่ ถ้าบริษัทอื่นทำแบบนี้บ้างจะเกิดอะไรขึ้น นี่คือต้องการจะล้มกติกาโดยการนำเรื่องคุณภาพของน้ำนมมาอ้าง ทั้งที่ถ้าอยากรู้เรื่องมาตรฐานหรือคุณภาพสามารถเอาแล็ปมาตรวจได้

"เมื่อนายกสมาคมอุตสาหกรรมนมฯ ไม่ทำตาม MOU เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมที่ดำเนินสะดวกก็เดือดร้อน นอกจากมีต้นทุนที่สูงแล้ว ต้องขายในราคาที่แล้วแต่ผู้รับซื้อจะกด โดยเฉพาะศูนย์รวบรวมนมจะต้องแบกรับทั้งการทำความเย็น ค่าขนส่ง ฉะนั้นมิลค์บอร์ดในฐานะผู้กำหนดกติกานี้ต้องแก้ปัญหานี้ แต่วันนี้คนที่รับซื้อนมและเป็นมิลค์บอร์ดอยู่ด้วยกลับไม่ทำตามกติกาเสียเอง และเมื่อบริษัทรับซื้อไม่ต่อ MOU กับหลายกลุ่มเกษตรกร เมื่อรอบปี 2568 มิลค์บอร์ดก็ไม่ได้ทำอะไร” นายรัส กล่าว

ประธานกลุ่มผู้เลี้ยงโคนม จ.ประจวบคีรีขันธ์ กล่าวอีกว่า ปัจจุบันมีการผลิตนมเฉลี่ยวันละ 2,000-3,000 ตัน แบ่งเป็นนมโรงเรียน 1,200 ตัน นมพาณิชย์ 1,000 โดยในจำนวนนี้มี ซีพีเมจิรับซื้อน้ำนมมากที่สุดวันละ 700 ตัน โดยในจำนวนนี้มีนมโคที่อยู่นอกระบบ MOU มีการรับซื้ออยู่ที่ 18 บาทต่อกิโลกรัม และบางแห่งมีการรับซื้อในราคาที่ถูกกว่านี้ ทำให้เกษตรกรขาดความมั่นคงเรื่องราคา และในที่สุดจะเลิกเลี้ยง โดยปัจจุบันเกษตรกรคงเหลือที่ยังไม่มีคู่ค้าหรือไม่มี MOU โดยตรงมีอยู่ 32 ราย ปริมาณน้ำนมดิบ 211 ตัน/วัน

"ปัญหาทั้งหมดอยู่ในมิลค์บอร์ดที่ล้มเหลวและมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะนมโรงเรียนซึ่งเกี่ยวข้องกับสหกรณ์ที่ได้สัดส่วนในการดำเนินการนมส่วนนี้ถึง 58% และเป็นที่ทราบกันดีว่ามี ‘ค่าบริหารจัดการ’ ต่อถุง เวลานี้จึงไม่ใช่นมล้นตลาด แต่เป็นทำลายระบบซื้อขายล่วงหน้า โดยต้องการน้ำนมดิบราคาถูกเข้าโรงงานหรือไม่" นายรัส กล่าวและว่าอีกปัญหาที่เป็นส่วนหนึ่งของปัญหาคือการนำเข้านมผงเสรีซึ่งราคาจะถูกกว่าน้ำนมดิบ

ด้าน นายบุญฤทธิ์ โจสรรค์นุสนธ์ ผู้จัดการกลุ่มผู้เลี้ยงโคนมดำเนินสะดวก อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี เปิดเผย Next News ว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นมีสาเหตุจากกลุ่มบริษัทรับซื้อน้ำนมดิบหลายแห่งไม่ต่อสัญญาหรือไม่ทำ MOU กับกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในรอบปี 2568 ทำให้เกิด ‘นมผี’ วนอยู่ในระบบ และบริษัทที่เป็นคู่สัญญาเดิมกับกลุ่มเกษตรกรจะหาทางมารับซื้อน้ำนมในราคาถูก

"กรมส่งเสริมสหกรณ์ในฐานะฝ่ายเลขาฯ ของมิลค์บอร์ดเป็นผู้กำหนดกติกาให้มี MOU ขึ้นเพื่อเป็นหลักประกันให้กับเกษตรกร แต่วันนี้เอกชนที่รับซื้อกลับไม่ทำตามกติกา ทำให้แต่ละวันมีนมนอกระบบ เช่น กรณีโฟร์โมสต์ไม่รับซื้อในราคาตาม MOU ที่ตกลงกัน ถามว่าโฟร์โมสต์จะเอานมจากไหน ก็จะมีคนมาขอรับซื้อจากผมในราคาถูกและก็วนไปขายให้โฟร์โมสต์ ถ้าไม่พอก็ไปรับซื้อจากกลุ่มเกษตรกรที่ไม่ได้ต่อ MOU ในปี 2568 ได้ตามปริมาณที่ต้องการ" นายบุญฤทธิ์ กล่าว

ทั้งนี้ ที่ประชุมคณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นม หรือมิลลค์บอร์ด เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2568 ที่นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานได้มีมติเห็นชอบผลการจัดทำบันทึกข้อตกลง (MOU) การซื้อขายน้ำนมโค ปี 2568/2569 ของผู้ซื้อและผู้ขายที่เจรจาตกลงซื้อขายกันเรียบร้อยแล้วในปริมาณน้ำนมโครวม 2,849.959 ตันต่อวัน จากคู่ MOU จำนวน 405 คู่ ประกอบด้วย ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนม (ผู้ซื้อ) จำนวน 95 แห่ง และศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบ (ผู้ขาย) จำนวน 159 แห่ง

สำหรับปริมาณน้ำนมโคทั้งหมด แบ่งเป็นเอกชน 1,818.176 ตัน/วัน สหกรณ์ 683.308 ตันต่อวัน องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) 319.834 ตันต่อวัน และสถาบันการศึกษา 14,641 ตันต่อวัน โดยแบ่งวัตถุประสงค์ในการรับซื้อน้ำนมโคเพื่อนมผงและครีม 845,692 ตันต่อวัน นมโรงเรียน 1,780 ตันต่อวัน และอื่นๆ 210.685 ตันต่อวัน

ต่อมาในการประชุมมิลค์บอร์ด ครั้งที่ 7/2568 (กรณีพิเศษ) เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2568 ที่มีนายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานได้มีมติเห็นชอบแนวทางการบริหารจัดการน้ำนมโคที่มีการทำ MOU การซื้อขายน้ำนมโค ปี 2568/2569 ของศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบที่ยังไม่มีแหล่งจำหน่าย เพื่อให้การระบายผลผลิตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยรักษาเสถียรภาพราคาน้ำนมดิบในระบบ

นอกจากนั้น ยังรับรองมติกำหนดแนวทางการจัดสรรโควตาและปริมาณการนำเข้านมผงขาดมันเนย ประจำปี 2569 ภายใต้กรอบความตกลง WTO และกรอบความตกลงการค้าเสรี TAFTA และ TNZCEP ตามมติของคณะอนุกรรมการพิจารณาจัดสรรโควตาและอัตราภาษีนำเข้านมผงขาดมันเนย นมดิบ และนมพร้อมดื่ม ครั้งที่ 3/2568 เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2568 เพื่อให้การบริหารจัดการเป็นไปอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับสถานการณ์อุตสาหกรรมนมของประเทศ

ทั้งนี้ กรอบความตกลง TAFTA และ TNZCEP กำหนดปริมาณจัดสรรนมผงขาดมันเนย รวม 47,576.5 ตัน โดยแบ่งการจัดสรรเป็น 2 รอบ ครั้งที่ 1 ช่วงเดือนมกราคม–พฤษภาคม 2569 จำนวน 23,788.25 ตัน ครั้งที่ 2 ช่วงเดือนมิถุนายน–ธันวาคม 2569 ที่ประชุมมีมติให้พิจารณาและติดตามข้อมูลอีกครั้งภายหลังการประชุมคณะอนุกรรมการฯ ในครั้งถัดไป เพื่อให้กรมการค้าต่างประเทศดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป