AOT ยกระดับประสบการณ์การเดินทางด้วยเทคโนโลยี ให้ทุกขั้นตอนสะดวกยิ่งขึ้น พร้อมความมั่นใจตลอดการเดินทาง เพราะความปลอดภัยคือมาตรฐาน บริการคือหัวใจ
ก่อนกระเป๋าทุกใบจะถูกส่งขึ้นเครื่อง ยังมีขั้นตอนสำคัญที่ผู้โดยสารอาจไม่เคยเห็น นั่นคือกระบวนการตรวจคัดกรองสัมภาระเพื่อความปลอดภัย เบื้องหลังทุกกระเป๋าที่เดินทางไปพร้อมผู้โดยสาร คือกระบวนการตรวจคัดกรองที่ต้องรักษาสมดุลระหว่างความปลอดภัย ความรวดเร็ว และความมั่นใจในการเดินทาง และตั้งแต่วันที่ 16 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป หลักเกณฑ์การตรวจค้นสัมภาระลงทะเบียนจะมีความชัดเจนยิ่งขึ้น พร้อมเพิ่มรายละเอียดที่ผู้โดยสารควรรู้ ตั้งแต่กรณีที่เจ้าหน้าที่สามารถเปิดตรวจสัมภาระได้ ไปจนถึงวิธีเตรียมกระเป๋าให้ผ่านขั้นตอนได้อย่างราบรื่น ขณะที่ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) หรือ ทอท. (AOT) เตรียมทั้งระบบ บุคลากร และเทคโนโลยีเพื่อรองรับมาตรการดังกล่าว
ตั้งแต่วันที่ 16 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป แนวทางการตรวจสัมภาระลงทะเบียน หรือ Checked Baggage จะมีความชัดเจนยิ่งขึ้น ตามประกาศสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย หรือ กพท. (CAAT) เรื่องการตรวจค้นสัมภาระลงทะเบียน พ.ศ. 2569 และข้อกำหนด กพท. ฉบับที่ 113 ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจค้นเพื่อการรักษาความปลอดภัยในการดำเนินงานสนามบินสาธารณะ ซึ่งกำหนดทั้งอำนาจของผู้ดำเนินการสนามบินและหน้าที่ของผู้โดยสารในกระบวนการตรวจสัมภาระ
สิ่งสำคัญที่ผู้โดยสารควรรู้คือ กฎใหม่ไม่ได้หมายความว่าเจ้าหน้าที่จะเปิดกระเป๋าทุกใบ แต่หากการตรวจคัดกรองพบเหตุอันควรสงสัยว่าภายในสัมภาระมีวัตถุต้องห้าม เจ้าหน้าที่ตรวจค้นมีอำนาจเปิดตรวจสัมภาระลงทะเบียนนั้นได้ และสามารถดำเนินการได้ โดยไม่จำเป็นต้องมีผู้โดยสารหรือเจ้าของกระเป๋าอยู่ในขณะตรวจ เพื่อให้กระบวนการตรวจสอบด้านการรักษาความปลอดภัยดำเนินต่อไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อย่างไรก็ตาม การเปิดสัมภาระไม่ได้เกิดขึ้นโดยปราศจากกระบวนการตรวจสอบ ตลอดขั้นตอนการเปิดและตรวจสัมภาระจะมีการบันทึกวิดีโอ และเมื่อมีการเปิดกระเป๋า เจ้าหน้าที่จะใส่ Notice of Baggage Inspection ไว้ภายในเพื่อแจ้งเจ้าของสัมภาระ หากตรวจพบวัตถุต้องห้าม วัตถุระเบิด วัตถุต้องสงสัย หรือวัตถุอันตราย เจ้าหน้าที่มีอำนาจยึดสิ่งของดังกล่าวตามกฎหมายและมาตรการด้านการรักษาความปลอดภัยการบิน
ความปลอดภัยจึงเริ่มต้นได้ตั้งแต่ก่อนออกจากบ้าน ผู้โดยสารควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าสิ่งของใด นำติดตัวขึ้นเครื่องได้ โหลดใต้ท้องเครื่องได้ หรือเป็นวัตถุต้องห้าม โดยเฉพาะแบตเตอรี่ลิเธียมสำรองและ Power Bank ซึ่ง ห้ามใส่ในสัมภาระลงทะเบียน และต้องนำติดตัวขึ้นห้องโดยสารภายใต้เงื่อนไขด้านความจุที่กำหนด รวมถึงควรหลีกเลี่ยงการใส่ทรัพย์สินมีค่า ของแตกหักง่าย หรือสิ่งของส่วนตัวที่สำคัญไว้ในสัมภาระลงทะเบียน
อีกหนึ่งรายละเอียดที่ช่วยลดปัญหาเมื่อจำเป็นต้องเปิดตรวจคือระบบล็อกกระเป๋า โดย AOT แนะนำให้ผู้โดยสารใช้กุญแจมาตรฐาน TSA เนื่องจากเจ้าหน้าที่สามารถใช้ TSA Master Key เปิดและล็อกกลับได้โดยไม่ต้องทำลายระบบล็อก แต่หากใช้กุญแจที่ไม่ใช่มาตรฐาน TSA และจำเป็นต้องเปิดสัมภาระตามมาตรการรักษาความปลอดภัย เจ้าหน้าที่อาจต้องตัดกุญแจ สายรัด หรือเข้าถึงกระเป๋าด้วยวิธีอื่น ซึ่งแนวทางของ AOT ระบุว่าผู้โดยสารต้องรับความเสี่ยงต่อความเสียหายที่เกิดจากการเปิดระบบล็อกดังกล่าวและไม่สามารถเรียกร้องค่าชดเชยในกรณีนี้ได้
AOT ยังมี Pick and Pack เป็นช่องทางให้ผู้โดยสารตรวจสอบสิ่งของก่อนจัดกระเป๋า โดยสามารถค้นหาได้ว่าสิ่งของแต่ละประเภทเหมาะสำหรับนำติดตัวขึ้นอากาศยานหรือใส่ในสัมภาระลงทะเบียนหรือไม่ ตั้งแต่แบตเตอรี่และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไปจนถึงสิ่งของประเภทอื่นๆ และหากไม่พบรายการที่ต้องการในฐานข้อมูล AOT แนะนำให้ตรวจสอบกับสายการบินโดยตรงอีกครั้ง ช่วยให้ผู้โดยสารเตรียมสัมภาระได้ถูกต้องก่อนถึงจุดตรวจ
ในภาพใหญ่ ความพร้อมด้านความปลอดภัยของ AOT ไม่ได้เริ่มต้นเฉพาะเมื่อมีกฎใหม่ เพราะ ท่าอากาศยานทั้ง 6 แห่ง ได้แก่ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ท่าอากาศยานภูเก็ต และท่าอากาศยานหาดใหญ่ จัดทำ Airport Security Programme หรือ ASP ให้สอดคล้องกับ National Civil Aviation Security Programme ของ กพท. และมาตรฐานขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ หรือ ICAO เพื่อเป็นกรอบการดำเนินงานด้านการรักษาความปลอดภัยของแต่ละท่าอากาศยาน และมีการทบทวนมาตรการให้สอดคล้องกับสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง
ผลการดำเนินงานยังมีตัวเลขรองรับ โดย AOT รายงานว่า ท่าอากาศยานได้รับการตรวจประเมินด้านการรักษาความปลอดภัยประจำปีครบ 100% การดำเนินงานด้านการรักษาความปลอดภัยสอดคล้องกับข้อกำหนดของรัฐและมาตรฐานองค์กรระหว่างประเทศ 100% และพนักงานตรวจค้นกับพนักงานรักษาความปลอดภัยที่มีคุณสมบัติครบถ้วนตามข้อกำหนดของ กพท. อยู่ที่ 100% ทั้งในผลการดำเนินงานปี 2568 และข้อมูลล่าสุดปี 2569 สะท้อนความพร้อมที่ครอบคลุมทั้งระบบและบุคลากร ไม่ใช่เพียงอุปกรณ์ตรวจค้น
ด้านเทคโนโลยี AOT ยกระดับกระบวนการตรวจค้นที่ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ด้วยระบบ AI-Based CT Scan สำหรับการตรวจสัมภาระติดตัวขึ้นเครื่อง ซึ่งใช้เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สร้างภาพภายในสัมภาระแบบ 3 มิติ ร่วมกับ AI-Based Automatic Threat Detection เพื่อช่วยวิเคราะห์และระบุวัตถุที่อาจเป็นภัยคุกคาม เช่น อาวุธปืน ส่วนประกอบอาวุธปืน เครื่องกระสุน มีด และวัตถุมีคม ก่อนส่งข้อมูลให้เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยเป็นผู้ตรวจสอบและตัดสินใจขั้นสุดท้าย
เทคโนโลยีดังกล่าวจึงไม่ได้เข้ามาแทนที่เจ้าหน้าที่ แต่เข้ามาเพิ่มอีกชั้นของการตรวจสอบ AOT ระบุว่า ระบบ AI-Based CT Scan สามารถรองรับการตรวจผู้โดยสารได้ประมาณ 240-290 คนต่อชั่วโมงต่อช่องตรวจ ขณะที่ช่องตรวจหมายเลข 17-19 มีถาดสัมภาระผ่านการตรวจประมาณ 451,062 ถาด ระหว่างเดือนมีนาคม-พฤษภาคม 2569 แสดงให้เห็นการใช้ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจ ลดความผิดพลาด และสนับสนุนการทำงานของเจ้าหน้าที่ด้านการรักษาความปลอดภัย
ขณะที่ ท่าอากาศยานภูเก็ต นำ Baggage Tracking System มาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการตรวจสัมภาระที่ไม่ผ่านการตรวจ X-ray ขั้นต้น โดยสามารถส่งสัมภาระเข้าสู่ Baggage Inspection Room หรือ BIR บันทึกผลการตรวจในระบบดิจิทัล ส่งข้อมูลให้สายการบินและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแบบ Real-Time และติดตามสถานะสัมภาระได้ต่อเนื่อง ช่วยลดความผิดพลาดจากการบันทึกข้อมูลแบบเดิม และทำให้กระบวนการจัดการสัมภาระที่ต้องตรวจเพิ่มเติมมีความรวดเร็วและตรวจสอบย้อนหลังได้มากขึ้น
กฎใหม่จึงไม่ใช่เพียงเรื่องที่ผู้โดยสารต้องจำก่อนเดินทาง แต่เป็นอีกส่วนหนึ่งของระบบความปลอดภัยที่ต้องอาศัยทั้งความเข้าใจของผู้โดยสาร บุคลากรที่ผ่านมาตรฐาน ขั้นตอนตรวจสอบ และเทคโนโลยี ทำงานเชื่อมต่อกัน ผู้โดยสารช่วยให้การเดินทางราบรื่นขึ้นได้ด้วยการรู้กฎและจัดสัมภาระให้ถูกต้อง ขณะที่ AOT เดินหน้าพัฒนาระบบหลังบ้านให้สามารถตรวจจับ ตรวจสอบ และจัดการความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ภายใต้มาตรฐานด้านการรักษาความปลอดภัยของการบิน
สำหรับ AOT ความสะดวกจึงต้องมาพร้อมความมั่นใจ ตั้งแต่กระเป๋าที่ถูกส่งลงสายพานหลังเช็กอิน ไปจนถึงสัมภาระติดตัวก่อนเข้าสู่ประตูขึ้นเครื่อง ระบบ เทคโนโลยี และบุคลากรที่ทำงานอยู่เบื้องหลังล้วนมีเป้าหมายเดียวกัน คือทำให้ทุกการเดินทางผ่านท่าอากาศยานของ AOT สะดวก ปลอดภัย และพร้อมรองรับมาตรฐานการบินที่ยกระดับขึ้นอย่างต่อเนื่อง
อ้างอิง
2. AOT Pick and Pack ฐานข้อมูลคำแนะนำการจัดสัมภาระและการตรวจสอบสิ่งของก่อนเดินทาง
3. ฝ่ายกลยุทธ์องค์กร ทอท. - ความปลอดภัยและการรักษาความปลอดภัยในท่าอากาศยาน
4. ฝ่ายกลยุทธ์องค์กร ทอท. - Digital Technology & Innovations
5. AOT Sustainability Report 2025 / รายงานความยั่งยืน ประจำปี 2568
