‘ทรัมป์’ ประกาศหยุดปฏิบัติการ Project Freedom ยุติการคุ้มกัน-นำร่องเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ อ้างมีความคืบหน้าสู่ข้อตกลงอิหร่าน ขณะ ‘รูบิโอ’ หวังจีนช่วยพูดกับอิหร่านให้หยุดปิดช่องแคบ ยืนยันปฏิบัติการ Epic Fury ยุติแล้ว เพราะบรรลุวัตถุประสงค์
สำนักข่าว Next News รายงานข่าวความคืบหน้าสถานการณ์ในตะวันออกกลางว่า นายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ได้ประกาศเมื่อช่วงเย็นวันอังคารที่ 5 พฤษภาคมที่ผ่านมา ว่าปฏิบัติการของสหรัฐฯ ในการนำร่องเรือที่ประสบปัญหาผ่านช่องแคบฮอร์มุซ จะถูกพักไว้ชั่วคราวเป็น “ระยะเวลาสั้น ๆ” การตัดสินใจครั้งนี้มีขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดที่ยืดเยื้อกับอิหร่าน และเกิดขึ้นหลังจากการสิ้นสุดของปฏิบัติการทางทหารสำคัญของสหรัฐฯ ในภูมิภาค
นายทรัมป์กล่าวว่า “โปรเจกต์ฟรีดอม” (Project Freedom) ซึ่งเริ่มต้นขึ้นไม่กี่วันก่อนหน้านี้ จะถูกระงับโดย “ข้อตกลงร่วมกัน” เนื่องจากมีการ “ก้าวหน้าอย่างมาก” ในการบรรลุข้อตกลงกับอิหร่าน สื่อของรัฐบาลอิหร่านตีความว่าการพักปฏิบัติการครั้งนี้เป็นชัยชนะ โดยระบุว่าเป็นการแสดงให้เห็นว่าทรัมป์ได้ “ถอยร่น” หลังจาก “ความล้มเหลวอย่างต่อเนื่อง” ในการเปิดเส้นทางน้ำที่สำคัญสำหรับการขนส่งทั่วโลกอีกครั้ง
การประกาศของประธานาธิบดีสหรัฐฯ มีขึ้นในขณะที่นายมาร์โค รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ได้กล่าวว่าปฏิบัติการร่วมระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลในอิหร่านที่ชื่อ “ปฏิบัติการเอพิกฟิวรี่” (Operation Epic Fury) ได้สิ้นสุดลงแล้วหลังจากบรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ อย่างไรก็ตาม นายทรัมป์ได้โพสต์บนโซเชียลมีเดียว่าการตัดสินใจดังกล่าว “ตามคำขอของปากีสถาน” ซึ่งทำหน้าที่เป็นคนกลางระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน พร้อมย้ำว่าการปิดล้อมท่าเรือของอิหร่านโดยสหรัฐฯ จะยังคงอยู่ต่อไป
แย้งกับท่าทีแข็งกร้าวที่ผ่านมา
การประกาศของนายทรัมป์สร้างความประหลาดใจให้กับหลายฝ่าย เนื่องจากขัดแย้งกับข้อความที่ออกมาตลอดทั้งวันจากนายรูบิโอ, นายพีท เฮกเซธ รัฐมนตรีกลาโหม และพล.อ. แดน เคน ประธานคณะเสนาธิการร่วม ซึ่งทุกคนเคยให้คำมั่นว่าจะดำเนินการเพื่อให้มั่นใจถึงเสรีภาพในการเดินเรือและการค้าในช่องแคบฮอร์มุซและอ่าวเปอร์เซีย
นายรูบิโอได้กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันอังคารว่า “เราต้องการเส้นทางแห่งสันติภาพ สิ่งที่ประธานาธิบดี [ต้องการคือข้อตกลง”
สถานการณ์ต่อไปยังไม่ชัดเจน ฝ่ายบริหารสหรัฐฯ เคยเน้นย้ำว่า “โปรเจกต์ฟรีดอม” เป็นแคมเปญที่ “แยกต่างหากและชัดเจน” จากการปิดล้อมทางเศรษฐกิจ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อกดดันอิหร่าน โครงการนี้มีจุดประสงค์เพื่อช่วยฟื้นฟูการไหลเวียนของน้ำมันจากภูมิภาคและการกลับคืนสู่ภาวะปกติของเศรษฐกิจโลก โดยการนำเรือที่ติดค้างออกจากอ่าวผ่านเส้นทางน้ำที่ส่วนใหญ่ปิดอยู่ แต่หากในช่วง “หยุดชั่วคราว” บริษัทขนส่งทั่วโลกและบริษัทประกันภัยที่ทำงานร่วมกับพวกเขายังคงถูกขัดขวางโดยอิหร่าน ก็จะเป็นการยากสำหรับทรัมป์ที่จะอ้างว่าวัตถุประสงค์นี้บรรลุผลแล้ว
ในทางกลับกัน ฝ่ายบริหารอาจหวังว่าการระงับ “โปรเจกต์ฟรีดอม” ซึ่งอิหร่านไม่พอใจอย่างยิ่ง จะช่วยนำพวกเขาเข้าสู่โต๊ะเจรจาอีกครั้ง
ความตึงเครียดและเหตุการณ์ล่าสุดในภูมิภาค
คำกล่าวของนายรูบิโอก่อนหน้านี้ในวันเดียวกันมีขึ้นหลังจากเกิดเหตุโจมตีหลายครั้งในช่องแคบฮอร์มุซ ทำให้เกิดความกังวลว่าการหยุดยิงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านอาจตกอยู่ในความเสี่ยง
นายโมฮัมหมัด กาลีบาฟ ประธานรัฐสภาและหัวหน้าคณะเจรจาของอิหร่านในการเจรจากับสหรัฐฯ เมื่อเดือนที่แล้ว กล่าวว่า “เรารู้ดีว่าการคงอยู่ของสถานการณ์ปัจจุบันเป็นสิ่งที่อเมริกายอมรับไม่ได้ ในขณะที่เราเพิ่งเริ่มต้นเท่านั้น”
ประธานรัฐสภาอิหร่านกล่าวเสริมว่า “ความปลอดภัยในการขนส่งและการขนส่งพลังงานถูกคุกคามโดยสหรัฐฯ และพันธมิตรด้วยการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงและการปิดล้อม อย่างไรก็ตาม การกระทำที่ชั่วร้ายของพวกเขาจะล้มเหลว”
เมื่อช่วงค่ำวันอังคาร องค์กรปฏิบัติการการค้าทางทะเลแห่งสหราชอาณาจักร (UKMTO) ระบุว่าได้รับข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือได้ว่าเรือบรรทุกสินค้าลำหนึ่งถูกโจมตีด้วย “ขีปนาวุธไม่ทราบชนิด” ในช่องแคบฮอร์มุซ รายละเอียดเพิ่มเติมยังไม่เป็นที่เปิดเผย ก่อนหน้านั้นในวันเดียวกัน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) กล่าวว่าระบบป้องกันภัยทางอากาศของตนกำลังตอบโต้ขีปนาวุธและโดรนจากอิหร่านเป็นวันที่สองติดต่อกัน โดยเมื่อวันจันทร์ UAE ได้กล่าวหาอิหร่านว่ายิงขีปนาวุธและโดรน รวมถึงการโจมตีท่าเรือน้ำมันในเมืองฟูไจราห์ ซึ่งตั้งอยู่นอกช่องแคบฮอร์มุซ โดยเรียกว่าเป็น “การยกระดับที่อันตราย” อิหร่านปฏิเสธการโจมตี UAE ในวันอังคาร โดยโฆษกกองทัพอิหร่านกล่าวว่า “หากมีการดำเนินการดังกล่าว เราจะประกาศอย่างหนักแน่นและชัดเจน”
กำเนิดปฏิบัติการและการปิดล้อม
“ปฏิบัติการเอพิกฟิวรี่” เริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ เมื่อสหรัฐฯ และอิสราเอลได้เปิดฉากโจมตีทางอากาศใส่อิหร่านอย่างต่อเนื่อง เตหะรานตอบโต้ด้วยการปิดเส้นทางน้ำที่สำคัญ ซึ่งโดยปกติเป็นเส้นทางผ่านของน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวถึง 20% ของโลก
ต้นเดือนเมษายน สหรัฐฯ และอิหร่านได้ประกาศหยุดยิง ซึ่งอิหร่านได้ยุติการโจมตีด้วยโดรนและขีปนาวุธต่อประเทศในอ่าวเปอร์เซีย รวมถึง UAE แต่มีเรือเพียงไม่กี่ลำที่สามารถผ่านช่องแคบได้ตั้งแต่นั้นมา สหรัฐฯ ยังได้ใช้มาตรการปิดล้อมท่าเรือของอิหร่านด้วย
นายรูบิโอแถลงข่าวที่ทำเนียบขาวว่า แม้ทรัมป์ต้องการข้อตกลง แต่ “อิหร่านยังไม่ได้เลือกเส้นทางนั้น” และเสริมว่า “สิ่งที่จะนำไปสู่ในอนาคตเป็นการคาดเดา” เขากล่าวว่าการโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่ออิหร่านได้ก่อให้เกิด “ความเสียหายทางเศรษฐกิจในระดับรุ่นคน” และผู้นำของประเทศควร “ตรวจสอบตนเองก่อนที่จะทำลายตนเองในทิศทางที่พวกเขากำลังมุ่งไป”
มุมมองจากผู้นำสหรัฐฯ และอนาคตที่ไม่แน่นอน
ด้านนายเฮกเซธ รัฐมนตรีกลาโหม กล่าวว่าการหยุดยิงกับอิหร่าน “ยังไม่สิ้นสุด” พลเอกเคนเสริมว่าแม้ว่าอิหร่านได้โจมตีกองกำลังสหรัฐฯ 10 ครั้งนับตั้งแต่เริ่มหยุดยิง แต่การโจมตีเหล่านี้ “ต่ำกว่าเกณฑ์” ที่จะนำไปสู่การต่อสู้เต็มรูปแบบ “ในตอนนี้”
ทรัมป์ถูกนักข่าวถามในภายหลังว่าอะไรจะถือเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงโดยอิหร่าน เขาตอบว่า “คุณจะรู้เพราะผมจะแจ้งให้คุณทราบ” เขายังกล่าวด้วยว่าเขาเชื่อว่าการเจรจาเพื่อยุติความขัดแย้งกับอิหร่านยังคงเป็นไปได้
ความเห็นที่หลากหลายจากเจ้าหน้าที่อเมริกันชี้ให้เห็นว่าสหรัฐฯ มีความต้องการหรือความกระหายที่จะกลับไปปฏิบัติการเต็มรูปแบบน้อยลง ซึ่งจะรบกวนตลาดเพิ่มเติม ทำให้ราคาสินค้าพุ่งสูงขึ้น และเผชิญกับการต่อต้านจากชาวอเมริกันส่วนใหญ่
ทรัมป์ยังกล่าวด้วยว่าเขากำลังหารือเรื่องการเปิดช่องแคบกับญี่ปุ่น และคาดว่าจะมีการสนทนาเชิงบวกกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีนเกี่ยวกับเรื่องนี้เมื่อเขาเดินทางเยือนจีนในสัปดาห์หน้า
นายรูบิโอหวังว่าในการเยือนจีนของนายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านในวันพุธ ปักกิ่งจะย้ำเตือนเตหะรานถึงความจำเป็นในการปล่อยช่องแคบเพราะมันจะเป็นผลประโยชน์ของจีนที่อิหร่านจะหยุดการปิดช่องแคบ
ที่มา https://www.theguardian.com/world/2026/may/06/trump-project-freedom-strait-of-hormuz-ships-iran-ceasefire,https://www.bbc.com/news/articles/clypekl71gdo
