"...ในการพิจารณา สภามหาลัยมีมติให้ถอดปริญญาเอกหรือดุษฎีบัณฑิตสาขาปรัชญา หลักสูตรการบริหารกระบวนการยุติธรรม คณะนิติศาสตร์ของนายสมชาย อย่างไรก็ตามที่ประชุมเห็นว่าหากเปิดเผยมติในตอนนี้จะมีผลกระทบในทางการเมือง เนื่องจากจะมีการเลือกตั้งในวันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ก่อน โดยทางมหาวิทยาลัยน่าจะเปิดเผยรายละเอียดหรือแถลงข่าวในวันที่ 9 กุมภาพันธ์นี้..."
กลายเป็นประเด็นร้อนขึ้นมาทันที
เมื่อ นายสมชาย แสวงการ อดีตสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ที่มีบทบาทสำคัญในการยื่นเรื่องสอบสวนนักการเมืองระดับประเทศไทยหลายคน ปรากฏข่าวถูกสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) มีมติให้ถอดปริญญาเอกหรือดุษฎีบัณฑิตสาขาปรัชญา หลักสูตรการบริหารกระบวนการยุติธรรม คณะนิติศาสตร์ หลังมีการร้องเรียนเรื่องการคัดลอกผลงานวิชาการต่าง ๆ มาใช้ในการทำดุษฎีนิพนธ์ ขณะที่ผลการสอบสวนพบว่ามีการคัดลอกผลงานวิชาการต่าง ๆ มาใช้ในการทำดุษฎีนิพนธ์จริง
เบื้องต้น นายสมชาย ยืนยันกับสำนักข่าว Next News ว่า ขอยังไม่พูดอะไรเกี่ยวกับเรื่องนี้ จนกว่าจะเห็นเอกสาร
ภาพประกอบรายงาน
จะว่าไปประเด็นเรื่องการคัดลอกผลงานวิชาการต่าง ๆ มาใช้ในการทำดุษฎีนิพนธ์ ของนายสมชาย ไม่ได้เป็นข้อมูลปิดลับอะไร
เพราะเรื่องนี้ถูก iLaw หรือ ไอลอว์ ซึ่งเป็นองค์กรพัฒนาเอกชน ซึ่งทำงานสื่อสารรณรงค์มีเป้าหมายเพื่อไปให้ถึงหลักการประชาธิปไตย, เสรีภาพในการแสดงออก และระบบยุติธรรมที่เป็นธรรมและตรวจสอบได้กว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน เปิดเผยข้อมูลมาตั้งปี 2567 แล้ว
ไอลอว์ เริ่มต้นเปิดประเด็นในรายงานชิ้นสำคัญเรื่อง ส่องเล่มจบป.เอก สว. สมชาย แสวงการ พบคัดลอกงานคนอื่นหลายจุด ว่า สมชาย แสวงการ เป็นสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ที่มีบทบาทในสภาและหน้าข่าวบ่อยครั้ง ในช่วงสิบปีที่ผ่านมา อดีตผู้สื่อข่าวก้าวกระโดดในหน้าที่การงานและการศึกษา นอกจากจะได้เป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ที่ตั้งขึ้นหลังการรัฐประหารทั้งสองครั้งในปี 2549 และ 2557 รวมถึงเป็น สว. สรรหาถึงสองสมัย ในปี 2551 และปี 2554 ด้านวิชาการ ก็มีความก้าวหน้าไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน ปี 2565 สมชายยังสำเร็จการศึกษาดุษฎีบัณฑิตหรือปริญญาเอก ได้เป็นถึง “ดอกเตอร์” ด้วย
อย่างไรก็ตาม เส้นทางการเรียนปริญญาเอกของสมชายอาจดูง่ายกว่านักศึกษาคนอื่น เนื่องจากมีการพบว่าดุษฎีนิพนธ์ซึ่งเป็นส่วนสำคัญอันขาดไม่ได้ในการเป็นดอกเตอร์นั้นมีการคัดลอกข้อความจากหลากหลายแห่ง ซึ่งในหลายจุดเป็นการคัดลอกและวางข้อความในผลงานตัวเอง เหมือนต้นทางทุกตัวอักษร
ไอลอว์ ยังระบุด้วยว่า สมชายสำเร็จการศึกษาปริญญาเอกในปี 2565 จากหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารกระบวนการยุติธรรม คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยเลือกทำดุษฎีนิพนธ์ในหัวข้อ “รูปแบบและวิธีการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภาที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย” โดยมีอาจารย์ที่ปรึกษาคือ ศาสตราจารย์ อุดม รัฐอมฤต หนึ่งในคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ 2560 (กรธ.) ชุดมีชัย ฤชุพันธุ์ ปัจจุบันอุดมเป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญที่ได้รับมติเห็นชอบโดยวุฒิสภาที่มีสมชายเป็นสมาชิก
งานวิจัยยาว 264 หน้า (รวมภาคผนวกและประวัติผู้เขียนที่มีความยาวสองหน้า) สำรวจที่มาของ สว. ทั้งในต่างประเทศและในประวัติศาสตร์ไทยที่ผ่านมา โดยผู้เขียนเห็นว่า สว. ระบบ “เลือกกันเอง” ตามรัฐธรรมนูญ 2560 นั้น “เป็นแนวทางที่มีความเป็นไปได้” แต่ก็ยังมีความเห็นเพิ่มเติม เช่น เสนอให้ผู้สมัครในกลุ่มเลือกกันเองแทนการเลือกไขว้ หรือให้มีกลุ่มอาชีพผู้เชี่ยวชาญเหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย
อย่างไรก็ดี เมื่อตรวจสอบดุษฎีนิพนธ์ของสมชาย พบว่ามีข้อความหลายท่อนตอนที่เหมือนกับงานวิชาการอื่น ๆ ที่หัวข้อคล้ายกัน ที่เด่นชัดที่สุดคือหนังสือของสถาบันพระปกเกล้า “รูปแบบการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภาของประเทศไทย” เขียนโดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ภูมิ มูลศิลป์ และชมพูนุท ตั้งถาวร ตีพิมพ์ในปี 2558 ซึ่งดุษฎีนิพนธ์ของสมชายมีข้อความที่เหมือนกันมากกว่า 30 หน้า
ภาพประกอบรายงานตรวจสอบiLaw
รูปแบบการลอกนั้นไม่ได้มีแค่การลอกทางตรงเท่านั้น ในหน้า 80 ของหนังสือสถาบันพระปกเกล้า มีเชิงอรรถขนาดยาวที่อธิบายพลวัตของฝ่ายบริหารและนิติบัญญัติในระบอบประธานาธิบดี งานวิจัยของสมชายก็ยกเอาเชิงอรรถทั้งหมดนี้มาใส่ในเนื้อหาในหน้า 40-41
ไอลอว์ ยังชี้ว่า นอกจากการคัดลอกแบบไม่อ้างอิงผลงานต้นทางแล้ว ยังพบว่าในบางส่วนของดุษฎีนิพนธ์ของสมชาย มีการใส่เชิงอรรถงานที่อ้างอิงเอาไว้ แต่กลับคัดลอกข้อความทั้งหมดแทนที่จะสรุปแนวคิดและเขียนใหม่เป็นภาษาของตัวเองเพื่อป้องกันการคัดลอกผลงาน
ยกตัวอย่างเช่น ในหน้า 65 ของดุษฎีนิพนธ์ หัวข้อ “รูปแบบและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภาประเทศอังกฤษ” ห้าบรรทัดแรกของเนื้อหาเหมือนกับเนื้อหาส่วนแรกของงาน “สภาขุนนางอังกฤษ” ที่เขียนโดยปณิธัศร์ ปทุมวัฒน์ ตีพิมพ์เมื่อปี 2558 ในวารสารจุลนิติของ สว. เอง แม้ว่าจะมีการใส่เชิงอรรถถึงงานของปณิธัศร์ไว้ด้านล่าง แต่เนื้อหาก็เหมือนเกือบทั้งหมด หรือในหน้าที่ 66 ของดุษฎีนิพนธ์ก็มีการคัดลอกเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับ Parliament Act 1911 จากงานของปณิธัศร์มาไว้ด้วยอีกเช่นกัน
ไอลอว์ ยังยืนยันว่า ดุษฎีนิพนธ์ของสมชายมีการอ้างถึงงานของ iLaw ด้วย โดยเป็นบทความ “รวมข้อมูล 250 สว. ‘แต่งตั้ง: กลไกหลักสืบทอดอำนาจจากยุค คสช.’” ซึ่งมีการอ้างถึงสถิติของ สว. ที่ถูกแต่งตั้งโดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ว่าประกอบด้วยบุคคลที่เคยรับตำแหน่งในยุค คสช. โดยมีเนื้อหาเหมือนกันทุกคำ ไม่มีการปรับเปลี่ยนคำใหม่ เพียงแต่มีการตัดรายชื่อของ สว. ที่บทความยกตัวอย่างให้เห็นเท่านั้น เช่น ปรีชา จันทร์โอชา, อภิรัชต์ คงสมพงษ์, พรทิพย์ โรจนสุนันท์, คำนูณ สิทธิสมาน, วัลลภ ตังคณานุรักษ์
นอกจากนี้ การตรวจสอบเพิ่มเติมหลังการเปิดเผยว่าดุษฎีนิพนธ์ สว. สมชายมีการคัดลอกจากผลงานอื่นและมีการแก้ไข ยังพบด้วยว่ามีการคัดลอกบทความของไชยันต์ ไชยพร เรื่อง วิกฤตการเมืองมาจากรัฐธรรมนูญ 2560 ที่ให้ ส.ว.ที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งมีอำนาจเลือกนายกรัฐมนตรีจริงหรือ ? (ตอนที่หนึ่ง) ตีพิมพ์ในโพสต์ทูเดย์ โดยมีการใส่เชิงอรรถเอาไว้ แต่หลายช่วงตอนของดุษฎีนิพนธ์หน้า 151-152 กลับมีข้อความเหมือนกับบทความของไชยันต์รวมแล้วกว่า 40 บรรทัด แม้จะเกริ่นนำว่าเป็นการ “สรุป” สิ่งที่ไชยันต์เขียนในโพสต์ทูเดย์ก็ตาม
ขณะที่จากการตรวจสอบเพิ่มเติมว่า มีข้อความที่คัดลอกมาจากแหล่งข้อมูลอื่นเพิ่มเติม โดยเฉพาะจากบทความในเว็บไซต์ Wikipedia มาอย่างน้อยห้าจุดโดยไม่มีการอ้างอิง
ภาพประกอบรายงาน
*******************************
ทั้งหมดนี้เป็นข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับตรวจสอบผลงานดุษฎีนิพนธ์ ของนายสมชาย ที่ถูกเปิดเผยโดยไอลอว์ มาตั้งแต่ปี 2567
ก่อนที่ล่าสุด สำนักข่าว Next News จะได้รับการยืนยันข้อมูลจากแหล่งข่าวระดับสูงจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ว่า ในการประชุมสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 30 มกราคม 2569 มีวาระสำคัญเกี่ยวกับการพิจารณาผลการสอบสวนของคณะกรรมการที่มีผู้ร้องเรียนว่า นายสมชาย แสวงการ อดีตสมาชิกวุฒิสภา (สว.) คัดลอกดุษฎีนิพนธ์ คณะนิติศาสตร์ ซึ่งจากการสอบสวนพบว่า มีการคัดลอกผลงานวิชาการต่าง ๆ มาใช้ในการทำดุษฎีนิพนธ์จริง จึงเสนอเรื่องให้สภามหาลัยพิจารณา
แหล่งข่าวยังระบุด้วยว่า "ในการพิจารณา สภามหาลัยมีมติให้ถอดปริญญาเอกหรือดุษฎีบัณฑิตสาขาปรัชญา หลักสูตรการบริหารกระบวนการยุติธรรม คณะนิติศาสตร์ของนายสมชาย อย่างไรก็ตามที่ประชุมเห็นว่าหากเปิดเผยมติในตอนนี้จะมีผลกระทบในทางการเมือง เนื่องจากจะมีการเลือกตั้งในวันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ก่อน โดยทางมหาวิทยาลัยน่าจะเปิดเผยรายละเอียดหรือแถลงข่าวในวันที่ 9 กุมภาพันธ์นี้"
ผลการสอบสวนกรณีนี้ มีรายละเอียดเป็นอย่างไร คงต้องรอฟังความชัดเจนจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อีกครั้ง
ส่วนรายละเอียดข่าวการตรวจสอบเรื่องนี้ฉบับเต็มของ ไอลอว์ ท่านใดสนใจสามารถเข้าไปติดตามดูได้จากลิงก์ข่าวด้านล่างนี้โดยพลัน
