สตง.สรุปผลสอบงบจัดซื้อจ้างติดตั้งเสาไฟถนนโคมไฟ LED พลังงานแสงอาทิตย์ สินค้าบัญชีนวัตกรรมไทย ช่วงปี 63-67 พบอปท. 563 แห่ง 62 จว. แห่ซื้อเพียบ 14,088 ล้าน ภาคกลางมากสุด 6,878.10 ล้าน พบปัญหาหลายพื้นที่ติดตั้งซ้ำซ้อนไม่เหมาะสม แจ้งข้อเสนอแนะ สถ. เร่งกำหนดหลักเกณฑ์ใช้งบประมาณเกิดความคุ้มค่า โปร่งใส เป็นประโยชน์ต่อประชาชนในพื้นที่อย่างแท้จริง
แหล่งข่าวจากสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) เปิดเผยสำนักข่าว Next News ว่า ขณะนี้ สตง. อยู่ระหว่างสรุปรายงานผลการตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณจัดซื้อจัดจ้างเสาไฟถนนโคมไฟแอลอีดีพลังงานแสงอาทิตย์ตามบัญชีนวัตกรรมไทย ที่เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ยุครัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา อดีตนายกรัฐมนตรี ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ทั่วประเทศ ตั้งแต่ปี 2563-2567 ที่มีการจัดซื้อจัดจ้างและติดตั้งเพื่อใช้ในพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งพบปัญหาสำคัญเกี่ยวกับปัญหาการติดตั้งในพื้นที่ไม่เหมาะสม ทำให้ไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้เต็มประสิทธิภาพ อีกทั้งราคายังสูงกว่าเสาไฟที่มีคุณสมบัติใกล้เคียงกันแต่ไม่ได้อยู่ในบัญชีนวัตกรรมไทย
จากการสำรวจข้อมูลพบว่า ในช่วงปี 2563 -2567 มี อปท.จำนวน 563 แห่ง ในพื้นที่ 62 จังหวัด ใช้งบประมาณติดตั้งเสาไฟถนนโคมไฟ LED พลังงานแสงอาทิตย์ตามบัญชีนวัตกรรมไทยรวม 14,088.66 ล้านบาท โดยงบประมาณเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะปีงบประมาณ 2566 ใช้งบประมาณ 3,145.46 ล้านบาท และปี 2567 เพิ่มเป็น 7,205.43 ล้านบาท
เมื่อจำแนกตามภูมิภาค พบว่า ภาคกลางใช้งบประมาณสูงสุด 6,878.10 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 48.82 ของงบทั้งหมด ขณะที่จังหวัดที่มีการใช้งบประมาณสูงสุด ได้แก่
จังหวัดสระบุรี 1,921.92 ล้านบาท
จังหวัดสมุทรปราการ 1,744.49 ล้านบาท
จังหวัดนครปฐม 1,549.66 ล้านบาท
นอกจากนี้ การจัดซื้อจัดจ้างส่วนใหญ่ใช้ วิธีคัดเลือก จำนวน 982 รายการ จากทั้งหมด 1,196 รายการ มูลค่ารวมกว่า 12,872 ล้านบาท โดยผลิตภัณฑ์ที่มีการจัดซื้อสูงสุดคือ โคมไฟถนนพลังงานแสงอาทิตย์แบบ All in One ซึ่งมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 79 แห่ง จัดซื้อรวมกว่า 80,528 ชุด มูลค่ากว่า 5,654 ล้านบาท
ทั้งนี้ จากผลการตรวจสอบของ สตง.พบประเด็นสำคัญหลายประการ เช่น
อปท.จำนวนมาก ไม่ได้ศึกษาความคุ้มค่าของราคาและค่าบำรุงรักษา ก่อนจัดซื้อ
มีการติดตั้ง ไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของโครงการ
บางพื้นที่ ติดตั้งซ้ำซ้อนกับเสาไฟฟ้าที่มีอยู่เดิม
พบกรณี อุปกรณ์ชำรุดในช่วงรับประกัน
หลายแห่ง ยังไม่มีแผนบำรุงรักษาที่ชัดเจน
เบื้องต้น สตง.ได้จัดทำข้อเสนอแนะให้กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย กำหนดหลักเกณฑ์หรือแนวทางการดำเนินโครงการติดตั้งเสาไฟถนนพลังงานแสงอาทิตย์ให้ชัดเจน เพื่อให้การใช้งบประมาณเกิดความคุ้มค่า โปร่งใส และเกิดประโยชน์ต่อประชาชนในพื้นที่อย่างแท้จริง รวมถึงให้มีการวิเคราะห์ต้นทุนและผลประโยชน์ก่อนดำเนินโครงการ และวางแผนการบำรุงรักษาอย่างเป็นระบบในระยะยาวต่อไป
