ปชน.ชำแหละ 'พืชสวนโลก' อุดรธานี จัดงานล้มเหลว ฉะใช้งบ 2.7 พันล้านไม่คุ้มค่า ส่อทุจริต หวั่นปัญหาน้ำเสีย-กระทบวิถีชุมชน เรียกร้องเร่งแก้ไข โปร่งใส ค้านโอนพื้นที่ให้ อบจ.อุดรฯ ชี้เคยมีประวัติด่างพร้อย
สำนักข่าว Next News รายงานว่าเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ณ รัฐสภา นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะผู้นำฝ่ายค้านในสภาฯ พร้อมด้วย น.ส.ศิริกัญญา ตันสกุล สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาชน และคณะ ได้แถลงภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรีเงา พรรคประชาชน ครั้งที่ 18 โดยหยิบยกประเด็นความไม่มีประสิทธิภาพในการจัดงานพืชสวนโลกที่จังหวัดอุดรธานี ซึ่งใช้งบประมาณมหาศาลกว่า 2,700 ล้านบาท แต่กลับประสบปัญหาหลายด้าน ตั้งแต่การบริหารจัดการ คุณภาพของงาน ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจท้องถิ่น ตลอดจนข้อกังวลเรื่องความโปร่งใสในการใช้งบประมาณ และแผนการบริหารจัดการพื้นที่ในอนาคต
ความคาดหวังพังทลาย: พืชสวนโลก อุดรธานี ไร้ทิศทาง
นายธนากร จันทาหอม อดีตผู้สมัคร สส.พรรคประชาชน เขต 2 อุดรธานี ซึ่งเป็นคนในพื้นที่และเป็นผู้ประกอบการท้องถิ่น ได้สะท้อนความรู้สึกของชาวอุดรธานีที่เคยมีความคาดหวังอย่างสูงต่องานมหกรรมพืชสวนโลก ซึ่งจัดขึ้นในพื้นที่ชุ่มน้ำและเป็นอู่ข้าวอู่น้ำของชาวตำบลกุสะ อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี แต่เมื่อโครงการเริ่มขึ้นเมื่อประมาณ 4 ปีที่แล้ว ปัญหาต่างๆ ก็เริ่มปรากฏอย่างต่อเนื่อง
นายธนากรกล่าวว่า เดิมทีแนวคิดการจัดงาน (Concept) ที่นำเสนอต่อประชาชนนั้น สอดคล้องกับวิถีชีวิตและธรรมชาติที่มีอยู่ ทำให้ชาวบ้านส่วนใหญ่ยินดีที่จะให้มีการจัดงานในบริเวณนี้ โดยหวังว่างานจะอยู่ร่วมกับชาวบ้านและเป็นปอดแห่งใหม่ของจังหวัดอุดรธานี แต่เมื่อเวลาผ่านไป คอนเซ็ปต์งานกับสภาพปัจจุบันกลับไม่ตรงกันกับมาสเตอร์แพลนแรก ทำให้ชาวบ้านรู้สึกผิดหวัง ประชาชนได้แต่เฝ้ามองด้วยความกังวลว่าโครงการนี้จะเกิดขึ้นจริงหรือไม่ เนื่องจากมีปัญหาเรื่องงบประมาณมากมายตามมา ข้อเสนอแนะต่างๆ จากภาคประชาชนที่นำเสนอเข้าไปกลับไม่ได้รับการตอบรับ และสิ่งที่ชาวบ้านเคยเสนอไปก็ถูกปัดตกไป ทำให้โครงการเริ่มเกิดปัญหาขึ้นค่อนข้างมาก
แม้จะยอมรับว่าในหลายส่วนของงานก็มีความสวยงาม แต่ภาพรวมกลับไม่ตรงกับความคาดหวังของประชาชน สิ่งที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะปัญหาน้ำเสียจากโครงการ ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ที่หลายคนอาจไม่ทราบว่า "หนองแด" ซึ่งเป็นพื้นที่จัดงาน เป็นแหล่งผลิตน้ำประปาสำหรับ 4 หมู่บ้าน และ 1 วิทยาลัย และขณะนี้น้ำเสียก็เริ่มถูกปล่อยลงมาแล้ว ส่งผลให้บางจุดเริ่มเน่าเสีย นายธนากรยืนยันว่าจะผลักดันให้มีการแก้ไขปัญหานี้ เพื่อไม่ให้งานกระทบต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของชุมชน
ในด้านการค้าขายและเศรษฐกิจท้องถิ่น ประชาชนคาดหวังที่จะได้เข้าไปค้าขายสินค้าภายในงาน แต่ปัจจุบันแม้จะเข้าสู่หน้าหนาวแล้ว แดดช่วงกลางวันกลับค่อนข้างร้อนมาก และงานเปิดถึงเพียง 20.00 น. ทำให้นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่นั่งรถรางหรือรถนำเที่ยว และไม่เดินลงไปในจุดขายอาหารหรือจำหน่ายสินค้า ทำให้ผู้ประกอบการได้รับผลกระทบอย่างมาก จนมีการถอนตัวจากบริษัทต่างๆ หลายราย นายธนากรเสนอให้ย้ายจุดค้าขายมาที่บริเวณหน้างาน เพื่อให้นักท่องเที่ยวสามารถซื้อหาอาหารและเครื่องดื่มได้ทั้งขาเข้าและขาออก ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบการมากกว่า
ปัญหาสำคัญอีกประการคือ การมีส่วนร่วมของทุกฝ่าย ปัจจุบันภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องประชุมกันเอง แต่ภาคเอกชนและภาคประชาชนยังมีส่วนร่วมน้อยมาก นายธนากรเรียกร้องให้ทางจังหวัดมีมาตรการดึงภาคเอกชนและประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม จัดตั้งเพจประชาสัมพันธ์ที่เป็นทางการ เพื่อรวบรวมปัญหาและข้อเสนอแนะจากประชาชนและนักท่องเที่ยว ซึ่งจะเป็นเสียงสะท้อนสำคัญในการปรับปรุงและพัฒนางานให้ดียิ่งขึ้น
นอกจากนี้ ยังมีความกังวลเกี่ยวกับสวนนานาชาติภายในงาน ซึ่งนายธนากรได้ติดตามงานมาโดยตลอด พบว่าก่อนงานเริ่มเพียง 1 เดือน มีเพียง 2 ชาติ คือลาวกับศรีลังกาที่เข้ามาจัดสวน ทำให้เกิดคำถามว่าประเทศอื่นๆ ได้เข้ามาจัดจริงหรือไม่ และสวนนานาชาติที่จัดแสดงอยู่ในอาคารต่างๆ นั้น เป็นฝีมือของประเทศเหล่านั้นเอง หรือเป็นทางไทยที่จัดให้ ทางพรรคจึงเรียกร้องให้กรมวิชาการเกษตรเปิดเผยรายละเอียดต่างๆ เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบความโปร่งใสและแก้ไขกระแสสังคมที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน
ชี้งานล้มเป้า! นักท่องเที่ยวต่ำกว่าคาด ส่อแววทุจริต
ด้านนายอานันท์ อมรินทร์ สส.เขต 1 อุดรธานี ได้กล่าวเสริมว่า เมื่อครบ 1 สัปดาห์ของการจัดงานมหกรรมพืชสวนโลก ปรากฏว่ามีนักท่องเที่ยวเข้าชมงานเพียง 40,000 คน ซึ่งต่ำกว่าเป้าหมายที่รัฐบาลตั้งไว้ถึง 60,000 คนต่อวันอย่างมาก แสดงให้เห็นถึงความล้มเหลวในการดึงดูดนักท่องเที่ยว และมีข้อวิจารณ์อย่างกว้างขวางเกี่ยวกับคุณภาพการจัดงานและการใช้งบประมาณที่อาจส่อไปในทางทุจริตคอร์รัปชัน ชาวอุดรธานีไม่ได้รับประโยชน์มากเท่าที่เคยประกาศไว้ โดยเฉพาะคำมั่นสัญญาว่าจะเกิดการจ้างงานในอุดรธานีถึง 81,000 ตำแหน่ง แต่ปัจจุบันยังไม่เห็นตัวเลขการจ้างงานที่เป็นรูปธรรมแต่อย่างใด
นายอานันท์ ยืนยันว่า ตนไม่ได้คัดค้านหรือต่อต้านการจัดงาน แต่ต้องการเห็นการใช้งบประมาณ 2,700 ล้านบาท อย่างคุ้มค่า และประชาชนชาวอุดรธานีได้รับประโยชน์อย่างเต็มที่ โดยเหลือเวลาอีกประมาณ 120 วันในการจัดงาน ตนและทีมพรรคประชาชนจึงขอเสนอ 3 ทีมหลักในการปรับปรุงงานพืชสวนโลก ได้แก่:
1. ทีมการปรับปรุงการจัดงาน:
เพิ่มเนื้อหาข้อมูลที่ถูกต้อง: พืชสวนโลกไม่ใช่แค่การจัดนิทรรศการมาชมพืชสวน แต่ควรเป็นการเพิ่มความรู้ ความเข้าใจ และแรงบันดาลใจเรื่องการเกษตร ทั้งในส่วนที่เป็นภูมิปัญญาดั้งเดิมและการเกษตรสมัยใหม่
เพิ่มเติมมัคคุเทศก์/ผู้ให้ความรู้: ควรมีบุคลากรที่มีความรู้เพียงพอที่จะให้ข้อมูลแก่ผู้เข้าชมงาน
ปรับช่วงเวลาการจัดงาน: เนื่องจากสภาพอากาศร้อน ควรเพิ่มกิจกรรมที่เหมาะสมกับการเดินชมสวนในช่วงเวลาค่ำ และเสนอให้ขยายเวลาปิดจาก 20.00 น. เป็น 22.00 น. เพื่อรองรับกิจกรรมที่จะเกิดขึ้นในอนาคต เช่น เทศกาลคริสต์มาส ปีใหม่ หรือเทศกาลตรุษจีน
ปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวก: ไม่ว่าจะเป็นการขนส่งสาธารณะ การจัดการจราจรหน้างาน จุดบริการอาหารและเครื่องดื่ม รวมถึงการเพิ่มพื้นที่ร่มเงาและไฟส่องสว่างในงานให้เพียงพอต่อการถ่ายรูปและรับชมสวนที่สวยงาม
2. ทีมเชื่อมเศรษฐกิจเมืองอุดร:
เพิ่มเติมกิจกรรมที่น่าสนใจในอุดรธานี: ควรออกแบบร่วมกันระหว่าง ททท.จังหวัดอุดรธานี หอการค้าจังหวัดอุดรธานี สมาคมร้านอาหาร และกลุ่มธุรกิจโรงแรม เพื่อจัดทำแพ็คเกจชวนเที่ยวเมืองอุดรธานี ไม่ใช่แค่เฉพาะงานพืชสวนโลกเท่านั้น
ขยายผลสู่ภูมิภาค: จัดทำแพ็คเกจ One-Day Trip เที่ยวจุดต่างๆ ในเมืองอุดรธานี เช่น ทะเลบัวแดง อุทยานแห่งชาติภูพระบาท หรือแหล่งโบราณคดีบ้านเชียง รวมถึงเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวจังหวัดอื่นๆ ในกลุ่มสบายดี ได้แก่ หนองคาย เลย สกลนคร บึงกาฬ และนครพนม เพื่อให้เศรษฐกิจหมุนเวียนในเขตภาคอีสานตอนบน
3. ทีมตรวจสอบการทุจริตและเปิดเผยข้อมูล:
รัฐบาลต้องตั้งทีมลงมาชี้แจง: เนื่องจากขณะนี้มีหลายสื่อกำลังมุ่งเป้าไปที่การตรวจสอบการจัดซื้อจัดจ้างโครงการต่างๆ ในพืชสวนโลก รัฐบาลควรตั้งทีมลงมาชี้แจงและเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ การจัดซื้อจัดจ้างอย่างโปร่งใส เพื่อให้ประชาชนไม่เกิดความคลางแคลงใจในการใช้งบประมาณ
ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน: เปิดโอกาสให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการตรวจสอบ เพื่อให้ได้เห็นข้อมูลข้อเท็จจริงอย่างชัดเจน
ข้อกังวลต่อการโอนภารกิจพื้นที่: ประวัติด่างพร้อย อบจ.อุดรฯ
นายอนันท์ กล่าวแสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อแผนการหลังจากงานสิ้นสุดในวันที่ 14 มีนาคม 2570 ซึ่งกรมวิชาการเกษตรมีแนวโน้มจะส่งมอบพื้นที่ให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุดรธานี (อบจ.อุดรธานี) ตนส่วนตัวยังไม่มีความไว้ใจที่จะให้อบจ.อุดรธานีรับการดูแลพื้นที่นี้ต่อ
นายอนันท์ อธิบายถึงเหตุผลว่า ปัจจุบัน อบจ.อุดรธานี มีการจัดซื้อจัดจ้างโครงการที่เกี่ยวข้องกับพืชสวนโลก คือการจัดซื้อต้นทองไรศรีแสด ด้วยงบประมาณ 19.9 ล้านบาท ซึ่งเป็นข่าวครึกโครม นายก อบจ.คนปัจจุบันให้สัมภาษณ์สื่อบางสำนักว่าเป็นผู้บริหารคนละชุดกับปัจจุบัน แต่ ตนตั้งข้อสังเกตว่า ผู้บริหารชุดก่อนที่อนุมัติการจัดซื้อจัดจ้างต้นทองอุไรนั้น ประกอบด้วยรองนายก อบจ. 2 ท่าน ซึ่งปัจจุบันยังคงร่วมเป็นทีมบริหารในชุดนี้ รวมถึงนายก อบจ. ในสมัยนั้น ปัจจุบันก็ดำรงตำแหน่งเป็นที่ปรึกษาของนายก อบจ. คนปัจจุบันด้วยเช่นกันจึงปฏิเสธไม่ได้ว่าผู้บริหารชุดก่อนกับชุดปัจจุบันไม่เกี่ยวข้องกัน
นอกจากนี้ เรื่องดังกล่าวอยู่ในขั้นตอนการตรวจสอบของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชติ (ป.ป.ช.) ภาค 4 นายอนันท์ จึงเชิญชวนสื่อมวลชนให้ช่วยกระตุ้นให้ ป.ป.ช.เร่งทำงานอย่างรวดเร็ว เพื่อให้งบประมาณเกิดความโปร่งใสและไม่เกิดความคลางแคลงใจต่อพี่น้องประชาชน
ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีข้อมูลว่าหลังจากที่งานเสร็จสิ้นในวันที่ 14 มีนาคม อบจ.อุดรธานีมีการขอกรอบงบประมาณในการดูแลพื้นที่พืชสวนโลกนี้ถึง 120 ล้านบาทต่อปี นายอนันท์ ตั้งคำถามว่าเมื่องบประมาณจัดซื้อต้นทองไรยังไม่โปร่งใส จะมั่นใจได้อย่างไรว่างบประมาณ 120 ล้านบาทต่อปีที่ขอไปในอนาคต จะสามารถเปิดเผยโปร่งใสได้อย่างไร จึงขอเรียกร้องไปยังกรมวิชาการเกษตรให้ชะลอการตัดสินใจการถ่ายโอนภารกิจ จนกว่าจะมีการสำรวจและรับฟังความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่เสียก่อน เพื่อให้แน่ใจว่าการบริหารจัดการในระยะยาวจะเป็นไปเพื่อประโยชน์สูงสุดของชาวอุดรธานีอย่างแท้จริง
