กสม. ชี้เรือนจำกลางเขาบินจำกัดสิทธิผู้ต้องขังเกินสมควร เหตุไม่อนุญาตให้ผู้ต้องขังที่ไม่โกนหนวดเคราออกไปพบแพทย์และเยี่ยมญาติ -ตรวจเยี่ยมเชิงป้องกันที่เรือนจำพิษณุโลก ประสานแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับอังกฤษ หนุนไทยเข้าเป็นภาคี OPCAT -ติดตามสุขภาพ "เอกชัย หงส์กังวาน" ที่เรือนจำคลองเปรม ชี้เรือนจำนัดหมายแพทย์ทำการรักษาแล้ว
สำนักข่าว Next News รายงานว่าเมื่อวันศุกร์ที่ 13 มีนาคม 2569 เวลา 14.00 น. คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) โดยนายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และนายบุญเกื้อ สมนึก ที่ปรึกษาประจำคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ได้จัดแถลงข่าวเด่นประจำสัปดาห์ ครั้งที่ 9/2569 เพื่อนำเสนอประเด็นสำคัญด้านสิทธิมนุษยชนที่ กสม. ได้ดำเนินการตรวจสอบและให้ข้อเสนอแนะในรอบสัปดาห์ที่ผ่านมา
กสม. ระบุเรือนจำกลางเขาบินจำกัดสิทธิผู้ต้องขังไม่โกนหนวดเกินเหตุ
นายบุญเกื้อ สมนึก ได้เปิดเผยกรณีที่ กสม. ได้รับเรื่องร้องเรียนจากผู้ต้องขังในเรือนจำกลางเขาบิน จังหวัดราชบุรี เมื่อเดือนสิงหาคม 2568 เกี่ยวกับการถูกจำกัดสิทธิในการพบแพทย์และเยี่ยมญาติเนื่องจากไม่ยอมโกนหนวดเคราจากความเชื่อส่วนตัว ผู้ร้องซึ่งมีอาการเจ็บป่วยบริเวณเอวและปลายประสาทอย่างรุนแรง ถูกเจ้าพนักงานเรือนจำฯ ไม่อนุญาตให้ออกไปพบแพทย์ผ่านระบบแพทย์ทางไกล รวมถึงถูกห้ามเยี่ยมญาติผ่านแอปพลิเคชันไลน์ เนื่องจากไม่ปฏิบัติตามระเบียบที่กำหนดให้ผู้ต้องขังโกนหนวดเคราก่อนออกนอกแดน.
จากการตรวจสอบข้อเท็จจริง กสม. เห็นว่าผู้ต้องขังมีสิทธิได้รับการบริการสาธารณสุขตามมาตรฐานเดียวกับประชาชนทั่วไป การที่เจ้าพนักงานเรือนจำฯ ไม่อนุญาตให้ผู้ต้องขังพบแพทย์ด้วยเหตุผลไม่โกนหนวดเครา ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและชีวิต ซึ่งเป็นผลเสียมากกว่าประโยชน์ที่เรือนจำจะได้รับ จึงเป็นการจำกัดสิทธิผู้ร้องเกินสมควรแก่เหตุและไม่สอดคล้องกับข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำแห่งองค์การสหประชาชาติในการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง.
ในส่วนของการเยี่ยมญาติ กสม. ชี้ว่าการห้ามเยี่ยมญาติโดยที่ผู้บัญชาการเรือนจำฯ ยังไม่มีคำสั่งลงโทษทางวินัยอย่างเป็นทางการตามขั้นตอนของกฎหมายราชทัณฑ์ ถือเป็นการลงโทษที่ไม่เป็นไปตามขั้นตอนที่ถูกต้องและละเมิดสิทธิมนุษยชนเช่นกัน. ด้วยเหตุนี้ ในการประชุมเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569 กสม. จึงมีมติเสนอแนะให้กรมราชทัณฑ์ตรวจสอบการกระทำของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางเขาบิน พร้อมกำชับเรือนจำและทัณฑสถานทุกแห่งให้ผู้ต้องขังที่นัดพบแพทย์สามารถออกนอกแดนเพื่อรับการรักษาได้ นอกจากนี้ กสม. ยังเสนอให้เรือนจำกลางเขาบินทบทวนและแก้ไขข้อบังคับฯ พ.ศ. 2566 ข้อ 3 ให้ยกเว้นกรณีเจ็บป่วยและมีกำหนดนัดพบแพทย์จากการต้องโกนหนวดเครา.
กสม. เดินหน้าตรวจเยี่ยมเชิงป้องกัน แลกเปลี่ยนประสบการณ์สหราชอาณาจักร หนุนไทยเข้าร่วม OPCAT
นอกจากประเด็นดังกล่าว นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ ได้กล่าวถึงกิจกรรมเชิงรุกของ กสม. ในการตรวจเยี่ยมเชิงป้องกันเรือนจำกลางพิษณุโลก เพื่อส่งเสริมการพัฒนามาตรฐานการควบคุมตัวให้เหมาะสม โดยคำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้ต้องขัง ความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ และความมั่นคงของเรือนจำ. ในโอกาสนี้ กสม. ยังได้จัดการประชุมหารือระดับสูงว่าด้วยการเข้าเป็นภาคีพิธีสารเลือกรับของอนุสัญญาต่อต้านการทรมานและปฏิบัติหรือการลงโทษอื่นที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือที่ย่ำยีศักดิ์ศรี (OPCAT) ของประเทศไทย ณ โรงแรมรามาการ์เด้นส์ เพื่อแลกเปลี่ยนความเห็นและประสบการณ์กับผู้เชี่ยวชาญจากสำนักงานผู้ตรวจการเรือนจำสหราชอาณาจักรและภาคีเครือข่าย เพื่อหาแนวทางที่เหมาะสมสำหรับการเข้าเป็นภาคี OPCAT ของไทย.
ประสานคุ้มครองสิทธิ "เอกชัย หงส์กังวาน" ยันเรือนจำคลองเปรมจัดแพทย์ดูแลแล้ว
นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ ยังได้เปิดเผยถึงการประสานการคุ้มครองเพื่อป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชนกรณีนายเอกชัย หงส์กังวาน ผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาคดี โดยเมื่อวันที่ 10 มีนาคมที่ผ่านมา กสม. และเจ้าหน้าที่ได้เข้าเยี่ยมติดตามอาการป่วยของนายเอกชัย ณ เรือนจำกลางคลองเปรม หลังจากมีข่าวการป่วยหนัก. กสม. ตรวจพบว่านายเอกชัยมีอาการของโรคฝีในตับและภาวะต่อมลูกหมากโต แต่ยังคงใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ โดยนายเอกชัยได้พบแพทย์โรงพยาบาลราชทัณฑ์เพื่อตรวจโรคฝีในตับแล้วในวันที่ 13 มีนาคม และมีกำหนดพบแพทย์กรณีต่อมลูกหมากโตในวันที่ 24 มีนาคมนี้. การดำเนินการนี้เป็นไปตามภารกิจของ กสม. ในการคุ้มครอง ส่งเสริม และเฝ้าระวังสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน รวมถึงสิทธิของผู้ต้องขัง
