ครม.เคาะปรับเกณฑ์บช.นวัตกรรม แค่เปลี่ยนหีบห่ออุปกรณ์ขึ้นทะเบียนไม่ได้

ครม. เห็นชอบแก้เกณฑ์บัญชีนวัตกรรมไทย ปรับนิยาม 'นวัตกรรม-สิ่งใหม่' แค่เปลี่ยนหีบห่ออุปกรณ์ขึ้นทะเบียนไม่ได้-ลดใช้ดุลยพินิจพิจารณา-เพิ่มความโปร่งใส

สำนักข่าว Next News รายงานว่า เมื่อวันที่ 14 ต.ค. 2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล นายเอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบข้อเสนอหลักเกณฑ์และแนวทางการขึ้นทะเบียนบัญชีนวัตกรรมไทย เพื่อปรับปรุงกระบวนการขึ้นทะเบียนให้เหมาะสมยิ่งขึ้น หลังมีข้อร้องเรียนเกี่ยวกับสินค้าบางรายการที่อาจเอื้อประโยชน์แก่ธุรกิจที่ไม่ได้เป็นนักนวัตกรรมอย่างแท้จริง หรือผลิตภัณฑ์ที่เคยขึ้นบัญชีนวัตกรรมแล้ว แต่เมื่อเวลาผ่านไปสามารถผลิตเป็นเครื่องมือหรืออุปกรณ์มาตรฐานทั่วไปได้

สาระสำคัญประการหนึ่ง คือ การกำหนดคุณสมบัติผลงานนวัตกรรมให้ชัดเจน โดยปรับปรุงนิยามคำว่า “นวัตกรรม” และ “สิ่งใหม่” ให้ชัดเจนยิ่งขึ้น หากเป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงบรรจุภัณฑ์หรือหีบห่อของอุปกรณ์ จะไม่สามารถขอขึ้นทะเบียนบัญชีนวัตกรรมได้ พร้อมทั้งลดการใช้ดุลยพินิจในการพิจารณา รวมถึงการจัดให้มีการอุทธรณ์สำหรับกระบวนการขอขึ้นทะเบียนบัญชีนวัตกรรมไทย โดยกำหนดให้มีการเปิดเผยข้อมูลรายชื่อสินค้า รายชื่อผู้ประกอบการ คุณลักษณะจำเพาะพื้นฐานและขอบเขตประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ที่ยื่นขอขึ้นทะเบียนต่อสาธารณะล่วงหน้าก่อนการอนุมัติ

นอกจากนี้ ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2569 มอบหมายกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (สนช.) เป็นหน่วยงานตรวจสอบคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์และบริการนวัตกรรมที่ขอขึ้นทะเบียนบัญชีนวัตกรรมไทย และให้ สวทช. สนับสนุนการปฏิบัติงานเชิงเทคนิคแก่ สนช. ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป และมอบหมาย สงป. เป็นหน่วยตรวจสอบราคาของผลิตภัณฑ์และบริการนวัตกรรมที่ผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติ รวมทั้งจัดทำและประกาศบัญชีนวัตกรรมไทย

การปรับปรุงหลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนบัญชีนวัตกรรมไทยครั้งนี้ มีเป้าหมายเพื่อลดความไม่โปร่งใสและยกระดับความโปร่งใสในการขึ้นบัญชีนวัตกรรม ซึ่งเป็นช่องทางที่หน่วยงานภาครัฐสามารถใช้ในการจัดซื้อจัดจ้างแบบเฉพาะเจาะจง โดยถือเป็นการเปลี่ยนแปลงสำคัญด้านการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐของประเทศไทย