เปิดบันทึกความเห็นอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายของ กสทช. ชี้ 3 ปม ย้ำ ‘นพ.สรณ’พ้นเก้าอี้มีผลแล้ว กรรมการที่เหลือ 6 คนปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้ มีมติโดยชอบด้วยกฎหมาย ขณะที่ เลขาธิการและสำนักงาน ต้องรับมติที่ประชุมไปปฏิบัติพร้อมเตรียมการ-อำนวยความสะดวกให้ ‘กสทช.’จัดประชุม
สำนักข่าว Next News รายงานเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 ศ.ดร.สุรพล นิติไกรพจน์ ประธานอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายของคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ได้ทำหนังสือถึง กสทช. 6 คนคือ พล.อ.ท.ดร.ธนพันธุ์ หร่ายเจริญ, รศ.ดร.ศุภัช ศุภชลาศัย, ศ.กิตติคุณ ดร.พิรงรอง รามสูต, พล.ต.อ.ดร.ณัฐธร เพราะสุนทร, นายต่อพงศ์ เสลานนท์ และ
รศ.ดร.สมภพ ภูริวิกรัยพงศ์ เพื่อแจ้งความเห็นคณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายของ กสทช. ในการประชุมครั้งที่ 1/2569เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 เรื่อง ขอหารือประเด็นข้อกฎหมายการปฏิบัติหน้าที่และอำนาจของกรรมการ กสทช. ที่เหลืออยู่ 6 คน
ทั้งนี้ หนังสือระบุว่า ตามที่ กสทช. ได้มีคำสั่ง ที่ 18/2569 เรื่อง แต่งตั้งคณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายของ กสทช. ลงวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 นั้น ต่อมาคณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายของ กสทช. ในการประชุมครั้งที่ 1/2569 เมื่อวันจันทร์ที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ได้พิจารณา เรื่อง ขอหารือประเด็นข้อกฎหมายการปฏิบัติหน้าที่และอำนาจของกรรมการ กสทช. ที่เหลืออยู่ 6 คน และมีมติให้ความเห็นทางกฎหมายในเรื่องดังกล่าวปรากฏตามบันทึกความเห็นที่ส่งมาพร้อมนี้
“ในการนี้ จึงขอเรียนแจ้งบันทึกความเห็นของคณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายของ กสทช. ครั้งดังกล่าวเพื่อโปรดทราบ และใช้เป็นแนวทางในการพิจารณาให้เกิดประโยชน์ต่อการปฏิบัติงานของ กสทช. ต่อไป”หนังสือระบุ
รายงานข่าวแจ้งว่า บันทึกความเห็นดังกล่าวระบุว่า คณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายของ กสทช. ในการประชุมครั้งที่ 1/2569 เมื่อวันจันทร์ที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ได้พิจารณาข้อหารือของ กสทช. ประกอบความเห็นของเลขานุการคณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายของ กสทช. แล้ว เพื่อให้การวินิจฉัยประเด็นข้อกฎหมายเป็นไปอย่างกระชับและชัดเจน จึงเห็นควรรวมประเด็นข้อหารือที่มีความเกี่ยวเนื่องกัน และกำหนดประเด็นการพิจารณาเสียใหม่เป็น 3 ประเด็น โดยมีความเห็นในแต่ละประเด็น ดังนี้
ประเด็นที่หนึ่ง ศ.คลินิกสรณ บุญใบชัยพฤกษ์ ยังสามารถปฏิบัติหน้าที่ประธาน กสทช. อยู่ในขณะนี้ได้หรือไม่
ที่ประชุมคณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายฯ มีความเห็นเป็นที่ยุติว่า ศ.คลินิกสรณ ไม่อยู่ในสถานะที่จะปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ กสทช. รวมถึงไม่อยู่ในฐานะที่จะปฏิบัติหน้าที่ในฐานะกรรมการ กสทช. ได้อีกต่อไป เนื่องจากมีความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกาเรื่องเสร็จที่ 1005 – 1006/2568 ซึ่งได้ให้ความเห็นว่าเมื่อเหตุตามข้อเท็จจริงที่สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินแจ้งให้ทราบว่า ศ.คลินิก ส. ยังทำหน้าที่ตรวจผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอกโดยรับค่าตอบเป็นรายชั่วโมงเรื่อยมาจนถึงวันที่ 16 เมษายน 2565 เกิดขึ้นก่อนที่จะมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง กรณีจึงเป็นหน้าที่และอำนาจของคณะกรรมการสรรหา กสทช. ชุดเดิม ซึ่งจะต้องเป็นผู้ดำเนินการตามมาตรา 16 วรรคห้า ประกอบกับมาตรา 18 พระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ฯ และต้องตรวจสอบและวินิจฉัยคุณสมบัติหรือลักษณะต้องห้ามหรือการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืน นั้นต่อไปตามนัยมาตรา 15/1 ของพระราชบัญญัติฉบับเดียวกัน
เมื่อคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. ซึ่งเป็นองค์กรฝ่ายปกครองที่มีหน้าที่และอำนาจในการวินิจฉัยในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับคุณสมบัติหรือลักษณะต้องห้ามของผู้สมัครเข้ารับการสรรหาหรือผู้ได้รับการคัดเลือกตามมาตรา 15/1 แห่งพ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2553 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2564 ได้มีมติวินิจฉัยชี้ขาดว่า ศ.คลินิกสรณ สละสิทธิในการเข้ารับตำแหน่งกรรมการ กสทช. ตามมาตรา 18 ประกอบมาตรา 8 (2) แห่งพระราชบัญญัติฉบับเดียวกัน ซึ่งคำวินิจฉัยดังกล่าวถือเป็นคำสั่งทางปกครองที่เป็นที่สุด และต่อมาคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. ได้ออกคำบังคับให้ ศ.คลินิกสรณ ยุติการปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการด้วยแล้ว ดังนั้น คำวินิจฉัยของคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. จึงมีผลทางกฎหมายผูกพันศ.คลินิกสรณ ในฐานะคู่กรณีตราบเท่าที่ยังไม่มีการเพิกถอนหรือสิ้นผลลงโดยเงื่อนเวลาหรือโดยเหตุอื่นตามมาตรา 42 แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539
นอกจากนั้น ศาลปกครองกลางได้มีคำพิพากษาในคดีหมายเลขดำที่ 1455/2569 หมายเลขแดงที่ 1590/2569 ที่ศ.คลินิกสรณ ยื่นฟ้องขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยของคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. ข้างต้น โดยศาลปกครองกลางวินิจฉัยคำวินิจฉัยของคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. เป็นไปโดยชอบแล้ว และพิพากษายกฟ้อง กรณีจึงเป็นเรื่องที่องค์กรตุลาการได้วินิจฉัยชี้ขาดยืนยันว่าคำวินิจฉัยของคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. ว่าชอบด้วยกฎหมายแล้ว และคำวินิจฉัยชี้ขาดขององค์กรตุลาการดังกล่าว ย่อมมีสภาพบังคับและรับรองผลทางกฎหมายของคำวินิจฉัยของคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. คำพิพากษาของศาลปกครองกลางดังกล่าวจึงมีผลผูกพัน ศ.คลินิกสรณฯ ในฐานะคู่กรณีตราบเท่าที่ยังไม่มีคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลปกครองสูงสุดมาเปลี่ยนแปลงแก้ไข กลับ หรือยกเลิกคำพิพากษาเดิมนั้นตามมาตรา 70 วรรคหนึ่ง แห่งพ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542
การที่ศ.คลินิกสรณ ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดในเวลาต่อมาตามมาตรา 56 แห่งพ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 บัญญัติว่า “การฟ้องคดีปกครองไม่เป็นเหตุให้ทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครองหรือตามกฎ เว้นแต่จะมีการทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครองหรือตามกฎโดยคำสั่งของศาลตามที่กำหนดไว้ในระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด” ดังนั้น เมื่อไม่มีคำสั่งทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครองของศาล ศ.คลินิกสรณ จึงต้องผูกพันตามคำวินิจฉัยของคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. ที่ยังมีผลโดยชอบด้วยกฎหมายอยู่ในขณะนี้
นอกจากนี้ เมื่อพิจารณาบทบัญญัติมาตรา 20 วรรคหนึ่ง ที่บัญญัติว่า “นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ กรรมการพ้นจากตำแหน่งเมื่อ ... (5) กระทำการอันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 8” ซึ่งเป็นการพ้นจากตำแหน่งเป็นการเฉพาะตัว และวรรคสองที่บัญญัติว่า “การพ้นจากตำแหน่งกรรมการตาม (1) (2) หรือ (3) ให้นำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงทราบ ถ้าเป็นการพ้นจากตำแหน่งตาม (4) หรือ (5) ให้นำความกราบบังคมทูลเพื่อมีพระบรมราชโองการให้พ้นจากตำแหน่ง พระบรมราชโองการดังกล่าวให้มีผลตั้งแต่วันที่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามหรือวันที่กระทำการอันเป็นการฝ่าฝืน แล้วแต่กรณี” จึงเป็นกรณีที่กฎหมายมีเจตนารมณ์ให้การพ้นจากตำแหน่งเป็นการเฉพาะตัวเพราะเหตุกระทำการอันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 8 มีผลย้อนหลังไปถึงวันที่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามหรือวันที่กระทำการอันเป็นการฝ่าฝืน ดังนั้น เมื่อกรณีปรากฏเหตุตามมาตรา 20 วรรคหนึ่ง ประกอบมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2553 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562 แล้ว ดังนั้น ศ.คลินิกสรณ จึงไม่อยู่ในสถานะที่จะปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการ กสทช. และกรรมการ กสทช. ได้อีกต่อไป สอดคล้องตามแนวความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกาในเรื่องเสร็จที่ 1211/2567
ประเด็นที่สอง การปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการ กสทช. ที่เหลืออยู่ทั้งหมดในระหว่างที่ยังมิได้มีการแต่งตั้งประธาน กสทช. ขึ้นใหม่ จะปฏิบัติหน้าที่ได้หรือไม่
ที่ประชุมคณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายฯ มีมติว่า มาตรา 20 วรรคสาม กำหนดว่า เมื่อมีกรณีตามวรรคหนึ่ง ให้กรรมการเท่าที่เหลืออยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้และให้ถือว่า กสทช. ประกอบด้วยกรรมการเท่าที่เหลืออยู่ แต่ทั้งนี้จะต้องมีจำนวนกรรมการไม่น้อยกว่าสี่คน ดังนั้น เมื่อเกิดกรณีที่ประธาน กสทช. ยังคงผูกพันตามคำสั่งทางปกครองที่วินิจฉัยว่า ประธาน กสทช. (ศาสตราจารย์คลินิกสรณ บุญใบชัยพฤกษ์) สละสิทธิในการเข้ารับตำแหน่งกรรมการ กสทช. ตามมาตรา 18 ประกอบมาตรา 8 (2) แห่งพ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ฯ โดยคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. ได้ออกคำบังคับให้หยุดปฏิบัติหน้าที่ภายใน 7 วัน นับตั้งแต่วันที่ได้รับคำสั่ง อันเป็นเหตุให้ประธาน กสทช. ไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ประธาน กสทช. และกรรมการ กสทช. ต่อไปได้ จึงทำให้กรรมการ กสทช. ที่เหลืออยู่ทั้ง 6 คน เป็นคณะกรรมการ กสทช. และปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
คณะกรรมการ กสทช. ถือเป็น “เจ้าหน้าที่” ตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งเป็นคณะบุคคลใช้อำนาจทางปกครองของรัฐให้การดำเนินงานตามพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ฯ และรูปแบบการปฏิบัติหน้าที่ของ กสทช. จะดำเนินงานด้วยวิธีการประชุมและการลงมติตามระเบียบที่ กสทช. กำหนด ตามมาตรา 23 แห่งพ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ฯ ดังนั้น ในการประชุม กสทช. กรณีที่ประธาน กสทช. ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ตามคำวินิจฉัยคณะกรรมการสรรหากรรมการ กสทช. และคำพิพากษาศาลปกครองกลาง กรรมการที่เหลืออยู่จึงสามารถประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งคนใดเป็นประธานในที่ประชุมได้ตามมาตรา 81 แห่งพ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 ประกอบกับข้อ 26 ของระเบียบคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ว่าด้วยข้อบังคับการประชุมคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ พ.ศ. 2555 เพื่อพิจารณาเรื่องที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของ กสทช. ตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งมติของที่ประชุมหรือการตัดสินใจเรื่องต่างๆ ที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของกรรมการจึงเป็นมติของคณะกรรมการ กสทช. ที่ชอบด้วยกฎหมาย
ในกรณีที่จะต้องมีการมอบอำนาจในปฏิบัติหน้าที่ หรือการปฏิบัติงานแทนคณะกรรมการ กสทช. เนื่องจากการใช้อำนาจหน้าที่ของ กสทช. มีลักษณะเป็นการจัดทำบริการสาธารณะ ซึ่งต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น เมื่อคณะกรรมการ กสทช. ได้มีมติโดยชอบด้วยกฎหมายแล้ว ในการนำมติดังกล่าวไปบังคับใช้ กสทช. ย่อมมีอำนาจที่จะมอบหมายในที่ประชุมให้กรรมการคนหนึ่งหรือหลายคนปฏิบัติงานแทนคณะกรรมการ กสทช. ได้ ไม่ว่าจะเป็นการลงนามออกใบอนุญาต การลงนามในคำสั่งทางปกครอง ตลอดจนการลงนามในระเบียบหรือประกาศที่คณะกรรมการมีมติเห็นชอบให้ประกาศใช้ โดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 81 วรรคสาม แห่งพ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 ประกอบกับมาตรา 23 วรรคสาม แห่งพ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และโทรคมนาคม พ.ศ. 2553 ทั้งนี้ การมอบหมายดังกล่าวอาจเป็นการมอบหมายให้กรรมการคนใดคนหนึ่งปฏิบัติการในบางเรื่องบางประเด็น หรือมอบหมายให้ปฏิบัติงานแทนคณะกรรมการ กสทช. ในเรื่องใดเรื่องหนึ่งเป็นการทั่วไปก็ได้
ส่วนประเด็นอำนาจเฉพาะของประธาน กสทช. ตามบทบัญญัติในพ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ฯ ตามระเบียบ หรือประกาศอื่นใด ซึ่งกำหนดให้ประธาน กสทช. เป็นผู้หน้าที่ดำเนินการเป็นการเฉพาะนั้น เช่น การกำกับดูแลสำนักงาน กสทช. ตามมาตรา 60 การปฏิบัติหน้าที่ประธานกรรมการบริหารกองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม เพื่อประโยชน์สาธารณะตามมาตรา 54 หรือการดำเนินการในเรื่องการบริหารงานบุคคลของสำนักงาน กสทช. นั้น เนื่องจากในชั้นนี้ยังไม่ปรากฏข้อเท็จจริงที่เป็นปัญหา คณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายฯ จึงจะได้พิจารณาเรื่องนี้เมื่อมีการมอบหมายจากคณะกรรมการ กสทช. เป็นกรณีๆ ต่อไป
ประเด็นที่สาม สำนักงาน กสทช. และเลขาธิการ กสทช. จะต้องมีหน้าที่และอำนาจอย่างไร เมื่อมีมติของคณะกรรมการ กสทช. ตามประเด็นที่สอง
ที่ประชุมคณะอนุกรรมการที่ปรึกษาด้านกฎหมายฯ มีมติให้ความเห็นว่า เมื่อคณะกรรมการ กสทช. ที่เหลืออยู่จำนวน 6 คนจากจำนวน 7 คน ซึ่งถือเป็นคณะกรรมการ กสทช. ตามมาตรา 20 วรรคสาม แห่งพ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2553 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 ได้ดำเนินการประชุมและลงมติให้ดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งตามหน้าที่และอำนาจแล้ว มติดังกล่าวย่อมถือเป็นมติที่ชอบด้วยกฎหมายของคณะกรรมการ กสทช. เลขาธิการ กสทช. ในฐานะเลขานุการของ กสทช. ตามมาตรา 6 วรรคสอง แห่งพ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2553 ซึ่งอยู่ในสถานะผู้บังคับบัญชาของพนักงานและลูกจ้างของสำนักงาน กสทช. ตลอดจนต้องเป็นผู้รับผิดชอบการดำเนินกิจการของสำนักงาน กสทช. ตามมาตรา 60 แห่งพระราชบัญญัติเดียวกัน ย่อมมีหน้าที่และอำนาจตามกฎหมายที่จะต้องรับผิดชอบดูแลงานธุรการของ กสทช. และปฏิบัติหน้าที่และดำเนินการตามมติคณะกรรมการ กสทช. มอบหมายตามมาตรา 57 (6) และ (7) แห่งพ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2553
"กล่าวคือ เลขาธิการ กสทช. และสำนักงาน กสทช. มีหน้าที่ต้องรับมติที่ประชุมคณะกรรมการ กสทช. ไปปฏิบัติและดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้อง ทั้งในแง่ของการเตรียมการจัดการประชุมของคณะกรรมการ กสทช. อันได้แก่ การสนับสนุนการปฏิบัติงาน การอำนวยความสะดวก การจัดเตรียมเอกสารการประชุม การออกหนังสือเชิญประชุม การจัดระเบียบวาระ และเสนอระเบียบวาระที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ต่อที่ประชุมตามมติของคณะกรรมการ กสทช. รวมตลอดไปถึง การจัดเตรียมหน่วยงานหรือผู้ชี้แจงเข้าร่วมการประชุมเพื่อให้เป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมาย และระเบียบคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ว่าด้วยข้อบังคับการประชุมคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่ของ กสทช. สำเร็จลุล่วงตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย และเป็นไปตามมติของคณะกรรมการ กสทช. ต่อไป"บันทึกความเห็นระบุ
