สภาองค์กรผู้บริโภค-เครือข่ายภาคประชาชนผนึกกำลังประกาศจุดยืนคัดค้านร่างแก้พ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพฯ เปิดช่องให้ต้อง ‘ร่วมจ่าย’การรักษานอกเหนือจากสิทธิขั้นพื้นฐาน ย้ำไม่เห็นด้วยร่างแก้ไขพ.ร.บ.กองทุน 4 ฉบับ
สำนักข่าว Next News รายงานว่า มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค ในฐานะหน่วยงานประจำจังหวัดกรุงเทพฯ สภาองค์กรของผู้บริโภค และเครือข่ายองค์กรผู้บริโภค ภาคประชาชน ในเขตพื้นที่กรุงเทพฯ 50 เขต กลไกโซน 8 โซน ร่วมแสดงจุดยืนคัดค้านการแก้ร่าง พ.ร.บ.ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ - ร่าง พ.ร.บ.กองทุนฯ 4 ฉบับ เพื่อเรียกร้องต่อนายอนุทิน ชาญวีรกูล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและนายกรัฐมนตรี ยกเลิกการเสนอร่างแก้ไขพ.ร.บ.ดังกล่าวเนื่องจากการแก้ร่าง พ.ร.บ. ดังกล่าว เป็นการสร้างผลกระทบในวงกว้าง สิทธิการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ณ ห้องประชุม ชั้น 2 มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569
นายสมชาย กระจ่ายแสง คณะอนุกรรมการหลักประกันสุขภาพระดับเขตพื้นที่ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ(สปสช.) และกรรมการนโยบายสัดส่วนองค์กรของผู้บริโภค (กนย.) เขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร และกรรมการคณะอนุบริการสุขภาพ สภาองค์กรของผู้บริโภค เปิดเผยว่า สาระสำคัญของร่างแก้ไข พ.ร.บ.ฉบับดังกล่าว มีการปรับแก้ในส่วนของการจัดทำ “สิทธิประโยชน์ขั้นพื้นฐาน” โดยกำหนดให้การรักษาพยาบาลหรือบริการใดๆ ที่อยู่นอกเหนือจากสิทธิประโยชน์ขั้นพื้นฐาน ประชาชนจะต้องเข้าสู่ระบบ “ร่วมจ่าย” (Co-payment) ซึ่งปัจจุบันยังขาดความชัดเจนว่าใครจะเป็นผู้ร่างหลักเกณฑ์และมีขอบเขตครอบคลุมเพียงใด ทำให้เกิดความเสี่ยงที่โรคที่มีค่าใช้จ่ายสูงอาจไม่ถูกบรรจุอยู่ในสิทธิขั้นพื้นฐาน และส่งผลให้ประชาชนทั่วไปต้องแบกรับภาระค่ารักษาพยาบาลด้วยตนเอง
นายสมชายกล่าวว่า นอกจากนี้ ที่ผ่านมาแม้เครือข่ายภาคประชาชนสามารถคัดค้านนโยบายการร่วมจ่ายผ่านกลไกของคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บอร์ด สปสช.) มาโดยตลอด จึงมีความพยายามที่จะลดทอนสัดส่วนของภาคประชาชนในบอร์ด สปสช. จากเดิมที่มีผู้แทนภาคประชาชน 9 ด้าน ให้เหลือเพียง 5 คน โดยเปลี่ยนให้คณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน (กขป.) ทั้ง 13 เขต เป็นผู้คัดเลือกตัวแทนเข้ามาแทน ซึ่งไม่สามารถรับประกันได้ว่าผู้แทนที่ได้รับคัดเลือกจะเป็นตัวแทนจากภาคประชาชนอย่างแท้จริง การลดสัดส่วนผู้แทนผู้รับบริการลงเช่นนี้ อาจส่งผลให้การกำหนดสิทธิขั้นพื้นฐานในอนาคตขาดการถ่วงดุล และสร้างความเสียหายต่อประชาชนในวงกว้าง
“ในสภาวะที่เศรษฐกิจยังไม่ฟื้นตัวและประชาชนเพิ่งผ่านพ้นวิกฤตอุทกภัย รายได้จากการประกอบอาชีพไม่ดี ขาดทุน การแก้ไข พ.ร.บ. ดังกล่าว เพื่อเปิดทางให้มีการร่วมจ่าย เมื่อประชาชนเจ็บป่วยและเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ถือเป็นการซ้ำเติมความเดือดร้อนของประชาชน ล่าสุดเครือข่ายภาคประชาชนได้ร่วมกันลงชื่อคัดค้านผ่านช่องทางออนไลน์ของสภาองค์กรของผู้บริโภคแล้วกว่า 176,024 รายชื่อ และจะยังคงเดินหน้ารณรงค์คัดค้านอย่างต่อเนื่อง” นายสมชาย กล่าว
นายสมชายกล่าวว่า เรียกร้องไปยังนายกรัฐมนตรีให้พิจารณาปัดตกร่างแก้ไข พ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติฉบับนี้ เนื่องจากเป็นกฎหมายที่ซ้ำเติมประชาชน พร้อมกันนี้ ขอฝากไปยัง สส. ทั้ง 500 คน หากมีการนำร่างกฎหมายดังกล่าวเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรในวาระที่หนึ่ง ขอให้คำนึงถึงการรักษาผลประโยชน์ด้านสุขภาพของประชาชนเป็นสำคัญในการลงมติ
นางนฤมล เมฆบริสุทธิ์ รองผู้อำนวยการมูลนิธิเพื่อผู้บริโภคกล่าวว่า จากโครงสร้างประชากรไทยกว่า 60 ล้านคน มีเพียงแค่ผู้มีสิทธิในระบบหลักประกันสุขภาพบว่า 40 ล้านคนที่สามารถร่วมจ่ายได้ พบว่าประชาชนส่วนใหญ่ถึงร้อยละ 90 เป็นผู้มีรายได้น้อยและกลุ่มรากหญ้า ซึ่งประเทศไทยต้องเข้ามาร่วมจ่ายในระบบหลักประกันสุขภาพ ซึ่งปัจจุบันโรควิกฤตร้ายแรงเพิ่มมากขึ้น คนสูงวัยเพิ่มมากขึ้น
“ดังนั้น หากจะใช้ระบบร่วมจ่ายโดยที่ไม่มีฐานเศรษฐกิจที่ดี ประชาชนที่ไม่มีรายได้ก็ไม่สามารถเข้าสู่ระบบร่วมจ่ายได้ พร้อมทั้งขาดหลักเกณฑ์ มาตรฐาน กติกาที่ไม่ความชัดเจนในการที่จะออกมาร่วมจ่ายอย่างจริงจัง หากประชาชนเห็นภาพว่าโรคลักษณะใดจะต้องเข้าสู่ระบบร่วมจ่าย ดังนั้น ระบบสุขภาพของประเทศไทยก็ยังไม่แข็งแรงมากพอที่ประชาชนมีสุขภาพที่ดี”นฤมล กล่าว
นางฐิตินัดดา รักกู้ชัย ประธานศูนย์คุ้มครองสิทธิบัตรทอง โซนธนบุรีเหนือ กรุงเทพฯ กล่าวว่า ในฐานะที่เราเป็นศูนย์คุ้มครองสิทธิบัตรทอง เราทำงานกับภาคประชาชนทุกวันนี้ การรักษาพยาบาลมีค่าเดินทาง ค่าใช้จ่าย ซึ่งเป็นภาระให้กับผู้ป่วยเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว หากมีการแก้ไข พ.ร.บ.ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ให้ร่วมจ่ายคือ การเพิ่มภาระให้กับประชาชน ซึ่งจะต้องมากังวลเรื่องค่าใช้จ่ายการรักษาพยาบาลอีก
“ในนามศูนย์คุ้มครองประชาชนและเป็นประชาชนที่ใช้สิทธิบัตรทอง จึงขอคัดค้านไม่ร่วมจ่าย เนื่องจากสิทธิสวัสดิการหลักประกันสุขภาพในปัจจุบันดีและครอบคลุมได้อย่างเหมาะสมแล้ว การแก้ให้กลับไปสู่ระบบเดิม เป็นการผลักภาระค่าใช้จ่ายให้แก่ประชาชนเพิ่มขึ้น”นางฐิตินัดดากล่าว
นางประจวบ ทิทอง ประธานศูนย์คุ้มครองสิทธิบัตรทองชุมชนแออัด บึงกุ่ม กรุงเทพฯ กล่าวว่า ไม่เห็นด้วยต่อแนวทางการแก้ไข พ.ร.บ. ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เพราะกฎหมายปัจจุบันเปิดพื้นที่การมีส่วนร่วมของประชาชนไว้ครบถ้วนถึง 9 ด้าน ทั้งร่วมคิด ร่วมทำ และดูแลสุขภาพตนเอง หากแก้ไขแล้วทำให้ประชาชนมีส่วนร่วมน้อยลงและต้องแบกรับภาระ "ร่วมจ่าย" ย่อมซ้ำเติมประชาชนในสภาวะเศรษฐกิจปัจจุบัน เนื่องจากโรคภัยไม่ได้เลือกฐานะ คนจนก็มีโอกาสป่วยด้วยโรคที่มีค่ารักษาสูงเช่นกัน
นางประจวบกล่าวว่า หากแก้แล้วไม่ดีเท่าเดิมไม่ควรแก้ ประชาชนต้องมีส่วนร่วมในระบบประกันสุขภาพ ต้องเปิดพื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วม เพราะระบบสุขภาพไม่ใช่เรื่องของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แต่เป็นเรื่องของทุกคน ซึ่งที่ผ่านมาประชาชนก็มีส่วนร่วมอยู่แล้ว คือการดูแลและสร้างเสริมสุขภาพตนเองเพื่อไม่ให้มีโรคเพิ่ม และการร่วมจ่ายงบประมาณผ่านระบบภาษี ในฐานะประชาชน หากงบประมาณไม่พอจริง เราไม่ได้คัดค้านอย่างไม่มีเหตุผล ควรเป็นจ่ายร่วมกับระบบภาษีไม่ใช่การร่วมจ่ายทุกจุดบริการ
นางนฤมลกล่าวเสริมว่า ภาคประชาชนคนทำงานกับประชาชน ได้ยืนยันจุดยืนร่วมคัดค้านการแก้ไขร่าง พ.ร.บ.ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าฉบับนี้ ด้วยมีเหตุผลหลัก ดังนี้
1.ภาคประชาชนขาดการมีส่วนร่วมในการแก้ไขกฎหมายการแก้ร่าง พ.ร.บ. ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
2.ความไม่ชัดเจนของรายละเอียดหลักเกณฑ์ ระเบียบ กติกา “การร่วมจ่าย” ในการแก้ไขร่าง พ.ร.บ.ระบบประกันสุขภาพ ซึ่งหากรับหลักการไปแล้ว อาจส่งผลกระทบในวงกว้างต่อสิทธิการรักษาพยาบาลของประชาชน
นางนฤมลกล่าวว่า การแถลงจุดยืนคัดค้านร่างแก้ไขพ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ในครั้งนี้ มีผู้ร่วมลงชื่อคัดค้านกว่า กว่า 176,024 รายชื่อ เรียกร้องให้นายกรัฐมนตรี ประธานสภาผู้แทนราษฎร และ ส.ส. ลงมติไม่รับหลักการและถอนร่างกฎหมายดังกล่าวออกจากการพิจารณาของสภาฯ นอกจากนี้ เครือข่ายภาคประชาชนยังแสดงจุดยืนคัดค้านการแก้ไขร่าง พ.ร.บ.กองทุนฯ 4 ฉบับ ได้แก่ ร่าง พ.ร.บ. กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), ร่าง พ.ร.บ. องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (Thai PBS), ร่าง พ.ร.บ.ผู้สูงอายุ (กองทุนผู้สูงอายุ), ร่าง พ.ร.บ. การกีฬาแห่งประเทศไทย (กกท./ กองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ) โดยเห็นว่า กองทุนเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการเข้ามาอุดช่องว่างการทำงานของระบบราชการที่เข้าไม่ถึงระดับชุมชน ช่วยให้องค์กรในพื้นที่สามารถดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพเชิงป้องกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การจัดหาพื้นที่ออกกำลังกาย ซึ่งส่งผลให้ประชาชนมีสุขภาพดีขึ้นและช่วยลดจำนวนผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล อันเป็นการแบ่งเบาภาระและสร้างความยั่งยืนให้แก่ระบบหลักประกันสุขภาพโดยรวม รัฐบาลจึงควรส่งเสริมการดำเนินงานของกองทุนเหล่านี้ต่อไป มากกว่าการแก้ไขกฎหมายที่อาจลดทอนศักยภาพการทำงานในระดับชุมชน




