อิหร่านกำลังพิจารณาอนุญาตให้เรือบรรทุกน้ำมันจำนวนจำกัดผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้ หากการค้าสินค้าน้ำมันนั้นใช้เงินหยวนจีนแทนดอลลาร์สหรัฐ
เจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านเปิดเผยกับทาง CNN ว่า กำลังพิจารณาอนุญาตให้เรือบรรทุกน้ำมันจำนวนจำกัดผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้ โดยมีเงื่อนไขว่าการซื้อขายน้ำมันต้องชำระด้วยเงินหยวนจีนแทนดอลลาร์สหรัฐ ท่ามกลางสงครามที่ทำให้เส้นทางขนส่งพลังงานโลกเกือบหยุดชะงัก
จากรายงานเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2569 เจ้าหน้าที่อิหร่านรายดังกล่าวยืนยันว่า การพิจารณาดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแผนควบคุมการไหลของเรือผ่านช่องแคบยุทธศาสตร์แห่งนี้
ช่องแคบฮอร์มุซเคยถูกปิดสนิทหลังสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 ทำให้เรือบรรทุกน้ำมันส่วนใหญ่หยุดเดินทาง กองทัพเรืออิหร่านประกาศห้ามเรือทุกลำผ่านเพื่อตอบโต้
อย่างไรก็ตาม อิหร่านยังคงส่งน้ำมันดิบไปจีนได้อย่างต่อเนื่อง ข้อมูลจาก TankerTrackers. com ระบุว่า ตั้งแต่สงครามเริ่ม มีน้ำมันอย่างน้อย 11.7 ล้านบาร์เรลผ่านช่องแคบนี้ไปยังจีนเท่านั้น
จากรายงานของ Reuters เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2569 จีนเจรจากับอิหร่านเพื่อขอเปิดทางเรือบรรทุกน้ำมันดิบและก๊าซ LNG จากกาตาร์ผ่านช่องแคบฮอร์มุซอย่างปลอดภัย เนื่องจากจีนนำเข้าน้ำมันประมาณ 45% ผ่านเส้นทางนี้
การเสนอเงื่อนไขเงินหยวนครั้งนี้เกิดขึ้นขณะที่อิหร่านถูกคว่ำบาตรทางการเงินจากสหรัฐฯ มานาน ทำให้ไม่สามารถใช้ระบบการชำระเงินดอลลาร์ได้ตามปกติ
จากข้อมูลการค้าพลังงาน อิหร่านส่งออกน้ำมันส่วนใหญ่ให้จีนถึง 80-90% และการชำระเงินมักใช้เงินหยวนผ่านเครือข่ายที่หลีกเลี่ยงดอลลาร์มาตั้งแต่ก่อนสงคราม
เคลื่อนไหวนี้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ลดการพึ่งพาดอลลาร์ของอิหร่าน โดยอาศัยความร่วมมือระยะยาว 25 ปีกับจีนที่เริ่มมาตั้งแต่ปี 2564 เพื่อแลกเปลี่ยนน้ำมันกับสินค้าจีนโดยตรง
ช่องแคบฮอร์มุซเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่ขนส่งน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมประมาณ 20.9 ล้านบาร์เรลต่อวันในช่วงครึ่งแรกของปี 2568 คิดเป็น 20% ของการบริโภคน้ำมันโลกและเกือบ 25% ของการขนส่งน้ำมันทางทะเลทั้งหมด
จากรายงานของ U.S. Energy Information Administration ระบุว่า 89% ของน้ำมันที่ผ่านช่องแคบนี้มุ่งหน้าไปยังตลาดเอเชีย โดยเฉพาะจีนและอินเดีย
หากเงื่อนไขหยวนถูกนำมาใช้จริง อาจส่งผลให้ราคาน้ำมันโลกผันผวนเพิ่มเติม เนื่องจากผู้ซื้อส่วนใหญ่ยังชินกับการชำระเงินดอลลาร์ และอาจกระทบต่อการประกันภัยเรือและการเดินทางของเรือจากชาติอื่น
อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีคำประกาศอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลอิหร่านว่าการใช้เงินหยวนจะเป็นเงื่อนไขบังคับสำหรับเรือทุกประเภท ขณะนี้ยังอยู่ในขั้นพิจารณาและจำกัดเฉพาะเรือน้ำมันบางส่วน
นอกจากนี้จากการตรวจสอบยืนยันว่า ข่าวอ้างว่าอิหร่านอนุญาตเรือไทย จีน หรือรัสเซียผ่านเป็นกรณีพิเศษนั้นเป็นข่าวปลอม ไม่มีเอกสารอย่างเป็นทางการรองรับ
อ้างอิง:
CNN Live Updates: Iran war news
Reuters: China in talks with Iran to allow safe oil and gas passage through Hormuz
CNBC: Iran sends millions of oil barrels to China through Strait of Hormuz
Visual Capitalist: Charted: Global Energy Flows at Risk in the Strait of Hormuz
U.S. Energy Information Administration: World Oil Transit Chokepoints
