ปลัดพาณิชย์เคลียร์แถลงการณ์ร่วม ART ไทย-สหรัฐ ยันห้ามนำเข้าเนื้อสุกรที่ใช้สารเร่งเนื้อแดง ส่วนข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ต้องไม่กระทบเกษตรกรผู้เพาะปลูก ย้ำยังเปิดไส้ในความตกลงการค้าต่างตอบแทนไม่ได้ รอปิดดีลก่อน พร้อมเปิดรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน
สำนักข่าว Next News รายงานเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ ปลัดกระทรวงพาณิชย์ แถลงข่าวกรณีนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยและสหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade: ART) เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ระหว่างการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 ว่า แถลงการณ์ร่วมดังกล่าวเป็นการยืนยันในระดับผู้นำว่าไทยและสหรัฐฯ ได้ข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจา ART แล้ว และทั้งสองฝ่ายจะเริ่มกระบวนการภายในที่จำเป็นของแต่ละฝ่าย เพื่อเตรียมความตกลงให้พร้อมสำหรับการลงนามและมีผลใช้บังคับต่อไป ทั้งนี้ แถลงการณ์ร่วมเป็นการแสดงเจตนารมณ์ร่วมกัน ยังไม่ใช่การลงนามความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ ซึ่งยังต้องผ่านกระบวนการทางด้านนิติบัญญัติของประเทศต่อไป
นายพูนพงษ์กล่าวว่า ส่วนเรื่องการเปิดตลาดสินค้าเกษตรให้กับสหรัฐฯ ส่วนใหญ่เป็นรายการสินค้าที่ไทยมีความต้องการนำเข้าอยู่แล้วในปัจจุบัน เป็นสินค้าที่เราผลิตได้ไม่เพียงพอ เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ถั่วเหลือง และสินค้าอื่นบางอย่างก็มีสัญญาซื้อขายอยู่แล้ว เช่น เครื่องบิน อาวุธยุทโธปกรณ์ โดยที่บางอย่างเรามีการนำเข้าจากแหล่งอื่น เพียงแค่เปลี่ยนแหล่งนำเข้ามานำเข้าจากสหรัฐฯ ให้มากขึ้นเพื่อช่วยปรับสมดุลการค้า เนื่องจากสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย ในสัดส่วน 25% ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมด และไทยเกินดุลการค้าสหรัฐฯ เป็นอันดับ 5 ของโลก ซึ่งสหรัฐฯ พยายามลดการขาดดุล ในขณะที่สินค้าไทยจำเป็นต้องได้รับอัตราภาษีนำเข้าสหรัฐฯ ใกล้เคียงกับประเทศคู่แข่ง เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน ซึ่งคาดว่าตลาดสหรัฐฯ ปี 2569 มีมูลค่ากว่า 3 ล้านล้านบาท แต่ที่สำคัญเป็นการรักษาคำสั่งซื้อ การผลิต การใช้วัตถุดิบในประเทศ รวมถึงการจ้างงานทั้งทางตรงและทางอ้อมกว่า 2 ล้านราย ตลอดห่วงโซ่อุปทาน
"สำหรับประเด็นเนื้อสุกร ขอยืนยันว่าไม่มีการอนุญาตนำเข้าเนื้อสุกรที่มีการใช้สารเร่งเนื้อแดงโดยเด็ดขาด ส่วนข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ต้องไม่ให้กระทบเกษตรกรผู้เพาะปลูกเด็ดขาด แม้เราผลิตได้ไม่เพียงพอกับความต้องการใช้ แต่หากเกษตรกรเรากลับมีปัญหาเรื่องราคาหรือมีรายได้ไม่เหมาะสม ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องคงต้องทบทวน"นายพูนพงษ์กล่าวว่า
นายพูนพงษ์กล่าวว่า สำหรับรายละเอียดของตัวบทความตกลงและตารางลดภาษีรายสินค้า ขณะนี้ทั้งสองประเทศกำลังเตรียมการเพื่อเข้าสู่กระบวนการขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมาย และยังเป็นข้อมูลการเจรจาที่ต้องรักษาความลับตามแนวปฏิบัติของการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ จึงยังไม่สามารถเปิดเผยได้ในขณะนี้ แต่หลังลงนามความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ รัฐบาลจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และเสนอรัฐสภาพิจารณาตามกระบวนการขั้นตอนภายในที่กำหนด เมื่อกระบวนการภายในของทั้งสองฝ่ายเสร็จสิ้นและได้แจ้งต่อกันแล้ว ความตกลงจึงจะมีผลใช้บังคับ และการปรับลดภาษีจึงจะเริ่มดำเนินการตามที่ตกลงกัน
นายพูนพงษ์กล่าวว่า ตลอดการเจรจา กระทรวงพาณิชย์ได้หารือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างใกล้ชิด เพื่อคำนึงถึงผลกระทบต่อผู้ผลิต เกษตรกร และผู้ประกอบการไทยอย่างรอบด้าน โดยขอให้ทุกฝ่ายวางใจได้ว่าการดำเนินการจะเป็นไปตามกลไกภายในประเทศที่กำหนด มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ รวมทั้งสร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยยึดผลประโยชน์ของประเทศเป็นหลัก เพื่อให้รักษาตลาดส่งออกที่สำคัญของไทย ควบคู่กับการสร้างสมดุล ดูแลภาคการผลิตและภาคเกษตรในประเทศ ส่งเสริมความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ การค้าและการลงทุนระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน
นางโชติมา เอี่ยมสวัสดิกุล อธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กล่าวว่า ไทยยังไม่ลดภาษีนำเข้าสินค้าสหรัฐฯ ในทันที ปัจจุบันสินค้าที่นำเข้าจากสหรัฐฯ ยังคงเสียภาษีนำเข้าในอัตราเดิมทุกรายการ การปรับลดภาษีภายใต้ ART จะมีผลก็ต่อเมื่อทั้งสองฝ่ายได้ลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์ และไทยได้ดำเนินกระบวนการภายในตามที่กฎหมายและรัฐธรรมนูญกำหนดครบถ้วน นอกจากนี้ ไทยไม่ได้ลดภาษีสินค้าสหรัฐฯทุกรายการ การปรับลดภาษีจะเป็นไปตามตารางข้อผูกพันที่กำหนดเงื่อนไขไว้เป็นรายสินค้า ตามแนวทางเดียวกับความตกลงการค้าที่ไทยจัดทำกับประเทศคู่ค้าอื่น
ทั้งนี้ ในปี 2568 ไทยและสหรัฐฯ มีมูลค่าการค้าระหว่างกันถึง 93,409 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไทยส่งออกไปสหรัฐฯ มูลค่า 72,519 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และนำเข้าจากสหรัฐฯ 20,890 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ไทยได้ดุลการค้ากับสหรัฐฯ 51,629 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นอันดับ 7 ของประเทศที่มีการเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ ขณะที่ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 (มกราคม – กันยายน) ไทยและสหรัฐฯ มีมูลค่าการค้าระหว่างกันถึง 97,382 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไทยส่งออกไปสหรัฐฯ มูลค่า 74,934 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และนำเข้าจากสหรัฐฯ 22,448 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไทยได้ดุลกับสหรัฐ 52,486 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เป็นลำดับที่ 5 ของประเทศที่มีการเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ




