เดือน มี.ค. เม.ย. และ พ.ค. ลมจากอันดามันจะพัดส่งไอร้อนชื้นลึกเข้ามาในแผ่นดิน ทำให้ไฟป่าไฟไร่ในฝั่งตรงข้ามชายแดนแม่ฮ่องสอนของไทยกลายเป็นพื้นที่ต้นลม ส่วนแม่ฮ่องสอนคือปลายลมที่มีเทือกเขาถนนธงชัยที่คั่นแม่ฮ่องสอนกับเชียงใหม่ไว้ยาวๆ ทำให้ควันฝุ่นอบอวลอยู่ใน จ.แม่ฮ่องสอน นานขึ้น
โดย - วีระศักดิ์ โควสุรัตน์
จงอยขอบชายแดนระหว่างแม่ฮ่องสอนกับเมียนมา เป็นส่วนที่มีไฟข้ามแดนมากที่สุดแห่งหนึ่ง และในฝั่งเมียนมาลึกเข้าไปก็เป็นเขตไฟแปลงใหญ่ที่สุดของเอเซียตะวันออกเฉียงใต้เช่นกัน
แถมในตลอดฤดูร้อนคือเดือน มี.ค. เม.ย. และ พ.ค. ลมจากอันดามันจะพัดส่งไอร้อนชื้นลึกเข้ามาในแผ่นดิน ทำให้ไฟป่าไฟไร่ในฝั่งตรงข้ามชายแดนแม่ฮ่องสอนของไทยกลายเป็นพื้นที่ต้นลม ส่วนแม่ฮ่องสอนคือปลายลมที่มีเทือกเขาถนนธงชัยที่คั่นแม่ฮ่องสอนกับเชียงใหม่ไว้ยาวๆ ทำให้ควันฝุ่นอบอวลอยู่ใน จ.แม่ฮ่องสอน นานขึ้นไปอีก
เทือกเขายาวและใหญ่เหล่านี้จึงเป็นปราการที่สร้างต้นทุนด้านราคาสินค้าทุกอย่าง ตั้งแต่น้ำมันเติมเครื่องยนต์ไปจนถึงไฟฟ้า และเครื่องมือเครื่องใช้ทุกอย่างที่แม่ฮ่องสอนต้องนำเข้า มีราคาที่ต้องแพงยิ่งกว่าที่อื่นๆ เพราะทุกอย่างต้องขนส่งข้ามเขาที่ยังไม่มีอุโมงค์ให้ลอด-ลัดเข้าออก
ส่งผลให้ความเหลื่อมล้ำกินความเชิงระบบ ทำให้ลดหนทางเพิ่มคุณภาพชีวิตไปด้วยอย่างร้ายแรง ไม่ว่ากับราษฏรหรือแม้แต่กับข้าราชการ และส่วนมากข้าราชการที่ถูกย้ายมาที่แม่ฮ่องสอน ต่างหาทางถูกยืมตัว หรือขอย้ายออกกันอุตลุต เพราะค่าเดินทางออกไปทำราชการ ได้รับสนับสนุนในอัตราที่เท่าจังหวัดอื่นๆ แต่ต้องเดินทางนาน และยากกว่ามาก
ในแง่ไกลอาจเหมือนไม่ไกลนัก แต่ใครลองเดินทางไปแม่ฮ่องสอนแล้วจะรู้สึก
ที่จริงกระทรวงมหาดไทย สภาพัฒน์ สำนักงบประมาณ และกรมบัญชีกลาง น่าจะจัดบัญชีอำเภอ ตำบล จังหวัดที่เดินทางยากๆ มาทำระเบียบเฉพาะ เพื่อให้สามารถมีงบประมาณและอัตราเบิกจ่ายที่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ ข้าราชการจะได้พอมีพลังเพิ่มที่จะออกไปบำบัดทุกข์ บำรุงสุขให้ประชาชน
ต้นทุนการเดินทางที่ไม่มีทางเลือก นอกจากนั่งรถข้ามเขาคราวละอย่างน้อย 3 ชั่วโมงในแต่ละเที่ยวในแทบทุกทิศทาง หน้าฝนถนนเสียหายจากดินไหลทับทางบนเขา หน้าร้อนก็ร้อนอ้าวจัดอับลม ปลายหนาวเข้าร้อนต้องรับฝุ่นจากข้ามแดนที่มาตามทางลม
ทางเดียวที่เคยทำอย่างจำใจในการสู้ไฟข้ามแดนคือ จุดไฟในป่าของตัวเองเพื่อใช้ "ไฟดันไฟ" เป็นแผงๆ
เสียดายป่า เสียดายอากาศ และเสียดายโอกาสทำกิน เสียดายสุขภาพผู้คนอย่างยิ่ง สื่อในแม่ฮ่องสอนเสียงค่อย พลังเศรษฐกิจที่พอช่วยกันได้สักเล็กน้อยได้มาจากความรุ่งเรืองของการท่องเที่ยวที่อำเภอปาย และต้นแบบสู้ไฟภายในไม่ให้เพิ่มของเมือง "แปง"
