สส.พรรคประชาชน จี้รัฐบาลปฏิรูปโครงสร้างจัดการขยะ หลังเกิดเพลิงไหม้บ่อขยะภูเก็ต-หาดใหญ่ ส่งผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่ ชี้บ่อขยะเทกอง 2,000 แห่งทั่วประเทศกำลังกลายเป็น 'ระเบิดเวลา' เตรียมยื่นญัตติด่วนเข้าสภาฯ 23 เม.ย. นี้
เมื่อวันที่ 15 เมษายน 2569 นายพูนศักดิ์ จันทร์จำปี สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน เปิดเผยกับสำนักข่าว Next News ว่า สถานการณ์ไฟไหม้บ่อฝังกลบขยะเป็นปัญหาซ้ำซากที่เกิดขึ้นทุกปี โดยปีที่ผ่านมาเกิดเหตุไฟไหม้กว่า 150 บ่อ ขณะที่ปีนี้พบเหตุเพลิงไหม้รุนแรงในพื้นที่ จ.ภูเก็ต และสงขลา ซึ่งวิกฤตการณ์ดังกล่าวก่อให้เกิดกลุ่มควันและฝุ่นละอองพิษที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อประชาชนในพื้นที่
นายพูนศักดิ์ จันทร์จำปี สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน และนายสมชาติ เตชถาวรเจริญ สส.ภูเก็ต เขต 1 พรรคประชาชน ลงพื้นที่ติดตามการแก้ไขปัญหาเพลิงไหม้บ่อขยะที่สะพานหิน จ.ภูเก็ต เมื่อวันที่ 13 เม.ย. 2569
นายพูนศักดิ์ กล่าวว่า สาเหตุของเพลิงไหม้บ่อขยะ ประกอบด้วย 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่ เชื้อเพลิง ความร้อน และอากาศ โดยปกติบ่อขยะแบบเทกองมีความเสี่ยงสูงต่อการปะทุของไฟ เนื่องจากขาดการคัดแยกขยะอย่างถูกวิธี ส่งผลให้เศษกระจกเกิดการรวมแสงจนสะสมความร้อนและติดไฟได้ ขณะที่พลาสติกบางชนิดเมื่ออยู่ในสภาวะอุณหภูมิสูงต่อเนื่องก็สามารถติดไฟเองได้
นอกจากนี้ การไม่มีการคัดแยกขยะอินทรีย์ส่งผลให้เกิดการทับถมจนสารอินทรีย์ และเปลี่ยนเป็น 'ก๊าซมีเทน' ซึ่งเป็นก๊าซไวไฟใต้หลุมขยะ ทั้งนี้ บ่อขยะกว่า 2,000 แห่งทั่วประเทศยังขาดการควบคุมความเสี่ยงและไม่ได้จัดทำหลุมฝังกลบที่ถูกต้องตามหลักวิศวกรรม
สำหรับสถานการณ์ใน จ.ภูเก็ต พบเหตุเพลิงไหม้บ่อฝังกลบขยะบริเวณปลายแหลมสะพานหิน อ.เมือง จ.ภูเก็ต โดยคาดการณ์ว่า ไฟเริ่มปะทุตั้งแต่วันที่ 9 เมษายน ที่ผ่านมา เนื่องจากบ่อขยะดังกล่าวตั้งอยู่ใจกลางเมือง จึงส่งผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่อย่างหนักจากฝุ่นละออง PM2.5, PM10 และสารก่อมะเร็งที่ปนเปื้อนมากับกลุ่มควัน โดยทางด้านนายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร ผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ต ได้มีการประกาศกำหนดเขตพื้นที่ให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน พร้อมทั้งอพยพประชาชนกว่า 60 ครัวเรือนออกจากพื้นที่เป็นที่เรียบร้อยแล้ว
ขณะที่สถานการณ์ที่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา นายพูนศักดิ์ ระบุว่า ได้เกิดเหตุเพลิงไหม้บ่อขยะ 2 บ่อ คือ 1. บ่อขยะเทศบาลเมืองควนลัง ครอบคลุมพื้นที่ขนาด 16 ไร่ โดยเกิดเหตุเพลิงไหม้ตั้งแต่วันที่ 23 มีนาคม และดับลงเมื่อวันที่ 13 เมษายนที่ผ่านมา ปัญหาที่พบคือมีน้ำชะขยะที่อาจปะปนสารพิษไดออกซินจากการเผาไหม้พลาสติกลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ และ 2.บ่อขยะเอกชน ซึ่งเป็นการลักลอบเทผิดกฎหมายและไม่มีใบอนุญาต
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันไฟยังคงปะทุและส่งผลกระทบต่อประชาชนโดยรอบ ซึ่งความต่างของปัญหาระหว่าง จ.ภูเก็ต และ สงขลา คือบ่อขยะที่สงขลาตั้งอยู่บริเวณชานเมือง ทำให้จำนวนผู้ได้รับผลกระทบน้อยกว่า จึงไม่ได้มีการประกาศกำหนดให้เป็นเขตพื้นที่ให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ แต่ในความเป็นจริงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับประชาชน ไม่ว่าจะมีจำนวนเท่าใด ภาครัฐจำเป็นต้องเร่งดำเนินการช่วยเหลือ โดยเฉพาะการสนับสนุนอุปกรณ์ป้องกันขั้นพื้นฐาน อาทิ หน้ากากป้องกันฝุ่นละออง หน้ากากกรองสารพิษ และหน้ากากป้องกันสารเคมี เป็นต้น
สส. พรรคประชาชน ระบุด้วยว่า ปัญหาดังกล่าวไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่ที่ผ่านมารัฐบาลไม่ได้มีการดำเนินแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม จึงขอเสนอให้ภาครัฐดำเนินการแก้ปัญหา 3 ระยะ ดังนี้
ระยะเร่งด่วน : จำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีโดรนสำรวจหลุมฝังกลบขยะแบบเทกองที่มีความเสี่ยงกว่า 2,000 แห่งทั่วประเทศ หากตรวจพบค่าความร้อนที่สูงเกินมาตรฐาน ควรเร่งฉีดน้ำเพื่อป้องกันการปะทุของไฟเอาไว้ล่วงหน้า นอกจากนี้ ควรดำเนินการปิดบ่อขยะเทกองที่จัดการไม่ถูกวิธี และมอบหมายให้แต่ละจังหวัดประเมินพื้นที่รองรับขยะที่เหมาะสมใหม่เพื่อเป็นการลดความเสี่ยง กล่าวคือ จากเดิมมีจุดเสี่ยงกว่า 2,000 จุด หากแต่ละจังหวัดดำเนินการรวมศูนย์การจัดการขยะเอาไว้เพียงแห่งเดียวจะช่วยลดความเสี่ยงลงมาถึง 10 เท่า หลังจากนั้นจึงเข้าสู่กระบวนการปรับปรุงพื้นที่ฝังกลบให้ถูกต้องตามหลักวิศวกรรมเป็นลำดับถัดไป
ระยะกลาง : จำเป็นต้องส่งเสริมให้เกิดกระบวนการคัดแยกขยะ โดยเฉพาะการคัดแยกขยะอินทรีย์ออกมาเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ด้านอื่นๆ อาทิ ทำปุ๋ย เป็นต้น ทั้งยังต้องส่งเสริมเรื่องเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยให้เอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการดังกล่าว
ระยะยาว : จำเป็นต้องรื้อโครงสร้างการบริหารจัดการขยะทั้งหมด พร้อมทั้งเอาร่างพ.ร.บ. การบริหารจัดการขยะและการหมุนเวียนทรัพยากรที่พรรคประชาชนเป็นผู้เสนอ กลับเข้าสู่การพิจารณาเพื่อตั้งคณะกรรมการวิสามัญ (กมธ.) และพิจารณารายมาตราเพื่อออกกฎหมายบังคับใช้ในทันที
ทั้งนี้ ในการประชุมสภาฯ ในวันที่ 23 เมษายนนี้ นายพูนศักดิ์เตรียมยื่นญัตติด่วนต่อนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพื่อแจ้งให้ที่ประชุมทราบถึงข้อกังวลดังกล่าว พร้อมเสนอแนวทางให้รัฐบาลเร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป
