สส.ลำปาง พรรคประชาชน ตั้งกระทู้ทวงถามการออกโฉนดให้ชาวแม่เมาะรอบโรงไฟฟ้า 'สุชาติ' รับปากขอเป็นเจ้าภาพประสานงานเร่งออก 'โฉนดที่ดิน' ให้ชาวบ้านหลังจากต้องอพยพออกจากพื้นที่รอบโรงไฟฟ้าแม่เมาะมาร่วม 20 ปี
เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2569 ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร นายชลธานี เชื้อน้อย สส.ลำปาง พรรคประชาชน ได้ตั้งกระทู้ถาม นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ถึงความคืบหน้าการพิจารณาเพิกถอนพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าจาง เพื่อออก 'โฉนดที่ดิน' ให้แก่ประชาชนบริเวณบ้านใหม่ฉลองราช ต.สบป้าด อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง โดยนายสุชาติ ชี้แจงว่า กระทรวงฯ จะเร่งดำเนินการกระบวนการดังกล่าวให้แล้วเสร็จภายในปี 2569 พร้อมยืนยันว่าตนเองจะเป็นเจ้าภาพติดตามงานในทุกขั้นตอน เพื่อคลายความกังวลและเร่งมอบเอกสารสิทธิโฉนดที่ดินให้ถึงมือพี่น้องประชาชน
ทั้งนี้ นายชลธานีได้ตั้งกระทู้ถามว่า แม้ จ.ลำปางจะเป็นเมืองที่มีความมั่นคงทางพลังงานและเป็นแหล่งผลิตไฟฟ้าหลักเพื่อดูแลประชาชน แต่ในกรณีการอพยพชาวบ้านบริเวณบ้านใหม่ฉลองราช เพื่อสละพื้นที่ให้กับการก่อสร้างโรงผลิตไฟฟ้า แต่ปัจจุบันชาวบ้านกลับมีสถานะเป็นผู้บุกรุก เนื่องจากยังไม่ได้รับเอกสารสิทธิ ทั้งที่การอพยพดังกล่าวอยู่ภายใต้มติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 10 มกราคม 2549
ในมติ ครม.ดังกล่าวได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า ส่วนราชการจะต้องดำเนินการออกเอกสารสิทธิเป็น 'โฉนดที่ดิน' ให้แก่ผู้อพยพและมอบหมายให้รัฐมนตรี ทส. ในขณะนั้นดำเนินการให้แล้วเสร็จ ซึ่งมีแปลงที่ดินที่ต้องได้รับการพิจารณาเพิกถอนจำนวน 566 แปลง ครอบคลุมพื้นที่กว่า 1,260 ไร่ โดยเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2566 ได้มีการสำรวจการครอบครองที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติบริเวณดังกล่าว เพื่อเพิกถอนพื้นที่บางส่วนส่งมอบให้กรมป่าไม้ดำเนินการร่างแผนที่ พร้อมประกาศในกฎกระทรวงเพื่อยกเลิกเขตป่าสงวน ดังนั้นการที่รัฐบาลในอดีตมอบหมายให้รัฐมนตรี ทส. เป็นผู้ดำเนินการหลัก จึงถือเป็นแนวทางที่ถูกต้อง
ทั้งนี้ การดำเนินการล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2568 โดยรัฐมนตรี ทส. ในสภาฯ ชุดที่ผ่านมาได้เห็นชอบในหลักการเพิกถอนป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่จาง ซึ่งมีการร่างแก้ไขกฎกระทรวงเสร็จเรียบร้อยแล้ว และอยู่ในขั้นตอนการเสนอหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตาม กระบวนการเพิกถอนป่าสงวนแห่งชาตินั้นมีทั้งสิ้น 14 ขั้นตอน ซึ่งขณะนี้ดำเนินการถึงขั้นตอนที่ 5 แต่เพียง 5 ขั้นตอนนี้กลับใช้เวลานานกว่า 20 ปี จึงขอเรียนถามว่า ภายใต้การบริหารของรัฐมนตรี ทส. คนปัจจุบันจะดำเนินการในอีก 9 ขั้นตอนที่เหลือภายในกรอบระยะเวลาเท่าใด เพื่อเพิกถอนพื้นที่ป่าสงวนและออกเอกสารสิทธิ 'โฉนดที่ดิน' ให้แก่ประชาชนได้สำเร็จ
ด้านนายสุชาติได้ลุกขึ้นตอบว่า กระทรวงฯ ได้ดำเนินการสำรวจพื้นที่และการถือครองที่ดินเพื่อจัดทำแนวเขตบริเวณบ้านใหม่ฉลองราช ซึ่งการสำรวจและตรวจวัดพื้นที่เสร็จสมบูรณ์แล้วเมื่อเดือนมกราคม 2569 ขณะนี้กรมป่าไม้และสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ได้ร่วมกันจัดทำร่างกฎกระทรวงและร่างแผนที่แนบท้ายกฎกระทรวง โดยจะส่งให้กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทยตรวจสอบแนวเขตการปกครอง พร้อมแจ้งเวียนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อตรวจสอบว่า ไม่มีพื้นที่ทับซ้อนกับเขตพื้นที่อื่น ซึ่งขั้นตอนนี้จะใช้เวลาดำเนินการทั้งสิ้น 30 วัน
สำหรับกระบวนการถัดไปจะเป็นการจัดรับฟังความคิดเห็นและประเมินผลกระทบ ซึ่งกระบวนการนี้จะใช้ระยะเวลาไม่เกิน 60 วัน และในขั้นตอนสุดท้ายรัฐมนตรี ทส.จะพิจารณาเห็นชอบและลงนามในกฎกระทรวง เพื่อส่งให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีนำประกาศลงราชกิจจานุเบกษา โดยหลังจากกฎกระทรวงมีผลบังคับใช้แล้ว จึงจะเข้าสู่ขั้นตอนการออกเอกสารสิทธิที่ดิน หรือดำเนินการจัดทำเอกสารเฉพาะราย ซึ่งในภาพรวมจะใช้เวลาประมาณ 120 วัน
อย่างไรก็ตาม นายสุชาติยืนยันว่า จะเร่งรัดการดำเนินงานทุกขั้นตอนให้แล้วเสร็จภายในปีนี้ เพื่อประโยชน์ของพี่น้องประชาชนชาวลำปาง
ขณะที่ นายชลธานีได้ซักถามเพิ่มเติมว่า ภายหลังจากที่ ทส. ดำเนินการเพิกถอนพื้นที่เสร็จสิ้นตามกระบวนการแล้ว ยังมีความจำเป็นต้องประสานงานกับหน่วยงานอื่นเพื่อออก 'โฉนดที่ดิน' ให้แก่พี่น้องประชาชน จึงอยากทราบความชัดเจนว่าหน่วยงานใดจะเป็นเจ้าภาพหลักในการประสานงาน และกรอบระยะเวลาที่ประชาชนจะได้รับโฉนดที่ดินนั้นอยู่ที่เท่าใด
นายสุชาติได้ตอบในประเด็นดังกล่าวว่า ตนเองขออาสาเป็นเจ้าภาพในการติดตามกระบวนการต่างๆ รวมถึงการประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในทุกขั้นตอน จนกว่าจะดำเนินการออก 'โฉนดที่ดิน' ให้แก่ประชาชนใน จ.ลำปาง ได้สำเร็จ
"ผมขออาสาท่านว่าหลังจากที่จบกระบวนการจากกระทรวงทรัพยกรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผมจะเป็นแม่งานในการติดตามต่อให้จนถึงกระบวนการออกโฉนดให้กับประชาชนสบายใจทุกขั้นตอน ไม่ว่าจะไปหน่วยงานไหน ผมจะเป็นหลักให้ท่าน หลังจากที่เราคุยกันวันนี้ ผมจะให้รองอธิบดีกรมป่าไม้ไปพบท่าน ไปหารือ ทำตารางให้ท่านทราบ เพื่อที่ท่านจะได้แจ้งประชาชนได้ถูกต้อง" นายสุชาติ กล่าว
นายชลธานี กล่าวกับ Next News ภายหลังการประชุมสภาฯ ว่า พื้นที่ทั้งหมดจำนวน 566 แปลง รวม 1,260 - 0 - 5 ไร่ ประชากรบ้านใหม่ฉลองราชที่ได้รับผลกระทบมี 508 ครัวเรือนประมาณ 1,193 คน
อนึ่ง โรงไฟฟ้าแม่เมาะ จ.ลำปาง เป็นโครงการของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) โดยที่ผ่านมากำหนดให้มีการอพยพประชาชนออกนอกพื้นที่รอบโรงไฟฟ้าแม่เมาะใน 2 ตำบล 5 หมู่บ้าน รวม 1,458 ครัวเรือน ประกอบด้วย บ้านหัวฝาย หมู่ที่ 1, บ้านดง หมู่ 2, บ้านสวนป่าแม่เมาะ หมู่ 7 และบ้านหัวฝายหล่ายทุ่ง หมู่ที่ 8 ในเขตพื้นที่ ต.บ้านดง รวม 982 ครัวเรือน และบ้านห้วยคิง หมู่ที่ 6 ต.แม่เมาะ อีก 476 ครัวเรือน
นอกจากนี้ มีการกำหนดพื้นที่แห่งใหม่รองรับการอพยพประชาชนไปอาศัยที่ ต.แม่เมาะ อ.แม่เมาะ เนื้อที่กว่า 2,000 ไร่ โดยมติ ครม. เมื่อวันที่ 10 มกราคม 2549 ระบุให้รัฐมนตรี ทส. รับผิดชอบดำเนินการ และให้ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องดำเนินการออกเอกสารสิทธิเป็น 'โฉนดที่ดิน' ให้แก่ผู้อพยพทั้งหมด โดย กฟผ. รับผิดชอบงบประมาณสำหรับเป็นค่ารื้อย้ายที่อยู่อาศัย และค่าชดเชยที่ดิน ต้นไม้ จำนวน 2,138 ล้านบาท และอีก จำนวน 832.5 ล้านบาท ใช้เป็นค่าก่อสร้างจัดสรรที่สาธารณูปโภคในพื้นที่รองรับการอพยพ
