สหรัฐฯ บรรลุดีลกรอบกับนาโต เปิดทางตั้งฐานทัพ-สร้าง “Golden Dome” ในกรีนแลนด์ แลกยกเลิกคำขู่เก็บภาษียุโรป
ทรัมป์ชูชัยยุทธศาสตร์ราคาถูก สกัดอิทธิพลจีน-รัสเซียในอาร์กติก พร้อมเร่งเข้าถึงแร่หายากใต้แผ่นน้ำแข็ง
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ บรรลุข้อตกลงกรอบความร่วมมือกับ มาร์ค รุตเตอร์ เลขาธิการนาโต (NATO) เพื่อยุติแผนการเข้าซื้อเกาะกรีนแลนด์ด้วยกำลัง โดยเปลี่ยนมาเป็นการจัดตั้งฐานทัพและคว้าสิทธิ์เข้าถึงทรัพยากรแร่หายากมหาศาลแทน เพื่อแลกกับการยกเลิกคำขู่เก็บภาษีนำเข้าจากชาติพันธมิตรยุโรป
ภายใต้ข้อตกลงครั้งนี้ สหรัฐฯ จะยกเว้นการเก็บภาษีนำเข้าจาก 8 ชาติยุโรปที่เคยถูกขู่ไว้ ซึ่งเดิมมีกำหนดเริ่มในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ เพื่อแลกกับความร่วมมือด้านความมั่นคงในอาร์กติก โดยทรัมป์ระบุว่าเป็น "การบรรลุเป้าหมายทางยุทธศาสตร์ในราคาที่ต่ำมาก" และจะช่วยให้สหรัฐฯ เข้าถึงกรีนแลนด์ได้อย่างเต็มที่โดยไม่มีข้อจำกัดด้านเวลา
ประเด็นสำคัญของข้อตกลงคือการที่สหรัฐฯ อาจได้รับสิทธิอธิปไตยเหนือพื้นที่บางส่วนบนเกาะเพื่อใช้เป็นที่ตั้งฐานทัพ คล้ายกับรูปแบบฐานทัพของอังกฤษในประเทศไซปรัส เพื่อติดตั้งระบบป้องกันขีปนาวุธ "Golden Dome" แม้ทางผู้นำเดนมาร์กและกรีนแลนด์จะยืนยันว่าอธิปไตยเหนือเกาะกรีนแลนด์เป็น "เส้นตาย" ที่ไม่สามารถเจรจาได้ก็ตาม
นอกจากมิติความมั่นคง ข้อตกลงนี้ยังเปิดทางให้สหรัฐฯ เข้าขุดเจาะแร่หายาก (Rare Earth) ในกรีนแลนด์ที่มีปริมาณสำรองสูงเป็นอันดับ 8 ของโลกได้โดยสะดวก เพื่อลดการพึ่งพาจากจีน โดยมีเป้าหมายหลักในการขัดขวางไม่ให้ประเทศนอกกลุ่มนาโต โดยเฉพาะรัสเซียและจีน เข้ามามีส่วนร่วมในการทำเหมืองหรือลงทุนในทรัพยากรใต้แผ่นน้ำแข็งอาร์กติก
ทางด้านนาโตและสหรัฐฯ มองว่ากิจกรรมของรัสเซียและจีนในอาร์กติกเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงที่ต้องมีการเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด ขณะที่กระทรวงการต่างประเทศของจีนออกมาปฏิเสธและตอบโต้อย่างรุนแรงว่าข้อกล่าวหาดังกล่าว "ไม่มีมูล" พร้อมคัดค้านการที่สหรัฐฯ และพันธมิตรใช้จีนเป็นข้ออ้างเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางการเมืองและทหารในภูมิภาค
ปัจจุบัน สหรัฐฯ มีฐานทัพอากาศพิทูฟฟิก (Pituffik) ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของกรีนแลนด์ภายใต้ข้อตกลงปี 1951 ซึ่งอนุญาตให้กองทัพสหรัฐฯ เคลื่อนไหวได้อย่างอิสระอยู่แล้ว แต่ความพยายามล่าสุดนี้สะท้อนถึงการยกระดับยุทธศาสตร์ระยะยาวที่ "ใจกว้าง" ต่อสหรัฐฯ มากขึ้น ท่ามกลางสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ที่ตึงเครียดขึ้นในขั้วโลกเหนือ
การเจรจารายละเอียดเชิงลึกระหว่างสหรัฐฯ เดนมาร์ก และกรีนแลนด์ จะยังคงดำเนินต่อไปเพื่อให้บรรลุข้อตกลงภายในต้นปี 2026 โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้าง "Golden Dome" และจัดระเบียบขั้วอำนาจใหม่ในอาร์กติก ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญจากการข่มขู่ด้วยกำลังทหารและการทำสงครามการค้า มาสู่การใช้กรอบความร่วมมือภายใต้นาโตแทน
อ้างอิง: BBC, Yahoo News, Reuters
