Human Rights Watch ชี้อิสราเอลใช้ฟอสฟอรัสขาวโจมตีพื้นที่พลเรือนในเลบานอน เข้าข่ายละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศและสร้างความเสี่ยงร้ายแรงต่อชีวิต
Human Rights Watch องค์กรสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศที่ติดตามและรายงานการละเมิดสิทธิมนุษยชนทั่วโลก ระบุว่า กองทัพอิสราเอลใช้อาวุธฟอสฟอรัสขาวเหนือพื้นที่อยู่อาศัยในหมู่บ้านทางตอนใต้ของเลบานอนท่ามกลางความตึงเครียดที่ทวีความรุนแรงขึ้นกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์โดยสารเคมีชนิดนี้มีคุณสมบัติไวไฟสูง สามารถก่อให้เกิดเพลิงไหม้และบาดแผลรุนแรงต่อพลเรือนได้
องค์กรสิทธิมนุษยชนดังกล่าว เผยว่า กองทัพอิสราเอลยิงกระสุนปืนใหญ่บรรจุฟอสฟอรัสขาวแบบระเบิดกลางอากาศเหนือหมู่บ้านโยห์มอร์ ในจังหวัดนาบาติเยห์ ทางตอนใต้ของเลบานอนเมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2569 ส่งผลให้เกิดเพลิงไหม้อย่างน้อยสองหลังคาเรือนและรถยนต์หนึ่งคัน
รายงานยังเผยว่า เหตุการณ์เกิดขึ้นเพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังโฆษกกองทัพอิสราเอลประกาศคำสั่งอพยพชาวบ้านในโยห์มอร์และอีกกว่า 50 หมู่บ้าน ให้ออกจากพื้นที่อย่างน้อย 1,000 เมตร
องค์กรดังกล่าวระบุว่าได้ตรวจสอบและยืนยันหลักฐานจากภาพถ่ายและวิดีโออย่างน้อย 7-8 ชิ้นที่เผยแพร่บนโซเชียลมีเดีย เช่น เทเลแกรมและเฟซบุ๊ก โดยพบลักษณะควันแบบ “นิ้วมือ” ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของกระสุนฟอสฟอรัสขาวรุ่น M825 รวมถึงภาพเจ้าหน้าที่ดับเพลิงจากหน่วยป้องกันพลเรือนที่เชื่อมโยงกับฮิซบอลเลาะห์กำลังช่วยกันดับไฟบนหลังคาบ้านและรถยนต์ หลักฐานเหล่านี้ชี้ว่าการยิงเกิดขึ้นในพื้นที่ที่มีพลเรือนอาศัยอยู่หนาแน่น
การใช้ฟอสฟอรัสขาวในลักษณะดังกล่าวเหนือพื้นที่อยู่อาศัย อาจเข้าข่ายละเมิดกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ เนื่องจากเป็นการโจมตีที่ไม่สามารถแยกเป้าหมายระหว่างกำลังทหารกับพลเรือนได้ ฟอสฟอรัสขาวเป็นสารไวไฟสูงที่สามารถทำให้เกิดแผลไหม้ลึก ทำลายระบบทางเดินหายใจ และอาจนำไปสู่การเสียชีวิตหรือความพิการถาวร
รามซี ไคสส์ นักวิจัยประจำเลบานอนของ Human Rights Watch ระบุว่า การใช้สารดังกล่าวในพื้นที่พลเรือน “น่าตกใจอย่างยิ่ง และอาจส่งผลกระทบรุนแรงต่อประชาชนในพื้นที่”
จนถึงขณะนี้กองทัพอิสราเอลยังไม่ได้ตอบคำร้องขอความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อกล่าวหาโดยตรง อย่างไรก็ตาม ในอดีตอิสราเอลเคยระบุว่าการใช้ฟอสฟอรัสขาวมีจุดประสงค์เพื่อสร้างม่านควันสำหรับการพรางกำลังทหาร ไม่ได้ใช้เพื่อโจมตีพลเรือน
เลบานอนเป็นภาคีของ อนุสัญญาว่าด้วยการห้ามใช้อาวุธตามแบบบางชนิด (Convention on Certain Conventional Weapons) ซึ่งจำกัดการใช้อาวุธเพลิงไหม้ในพื้นที่พลเรือน แต่ข้อกำหนดดังกล่าวไม่ได้ครอบคลุมอาวุธอเนกประสงค์บางประเภท ขณะที่อิสราเอลไม่ได้เข้าร่วมเป็นภาคีของสนธิสัญญานี้
เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความขัดแย้งที่ทวีความรุนแรงระหว่างอิสราเอลกับฮิซบอลเลาะห์ตั้งแต่วันที่ 2 มีนาคม 2026 หลังกลุ่มติดอาวุธดังกล่าวยิงจรวดเข้าไปในภาคเหนือของอิสราเอลเพื่อตอบโต้การโจมตีต่อ Iran ซึ่งเป็นพันธมิตรของกลุ่ม การโจมตีของอิสราเอลตั้งแต่นั้นมาทำให้มีผู้เสียชีวิตในเลบานอนมากกว่า 400 คน และบาดเจ็บกว่า 1,100 คน ตามตัวเลขของกระทรวงสาธารณสุขเลบานอน
ทั้ง Human Rights Watch และ Amnesty International ซึ่งเป็นองค์กรสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศที่ทำหน้าที่ติดตาม ตรวจสอบ และรายงานการละเมิดสิทธิมนุษยชนทั่วโลก เคยรายงานการใช้ฟอสฟอรัสขาวของอิสราเอลในเลบานอนหลายครั้งในช่วงปี 2566-2567 รวมถึงในพื้นที่เกษตรกรรมและชุมชนที่อยู่อาศัย ซึ่งก่อให้เกิดไฟป่าหลายร้อยครั้งและความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
ล่าสุด Human Rights Watch เรียกร้องให้อิสราเอลยุติการใช้ฟอสฟอรัสขาวแบบระเบิดกลางอากาศในพื้นที่ที่มีประชากรทันที พร้อมเรียกร้องให้ประเทศผู้สนับสนุนด้านอาวุธ เช่น สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และ เยอรมนี พิจารณาระงับการสนับสนุนทางทหาร นอกจากนี้ยังเรียกร้องให้เลบานอนดำเนินการสอบสวนและเข้าร่วมกับศาลอาญาระหว่างประเทศ
ความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลกับฮิซบอลเลาะห์ยังคงดำเนินต่อไป โดยอิสราเอลประกาศโจมตีสถาบันการเงินที่เชื่อมโยงกับกลุ่มดังกล่าวในกรุงเบรุต ขณะที่ฝ่ายฮิซบอลเลาะห์ตอบโต้ด้วยการโจมตีทางอากาศ สถานการณ์ที่เกิดขึ้นสะท้อนถึงความเสี่ยงต่อการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ ท่ามกลางจำนวนพลเรือนที่เสียชีวิตและบาดเจ็บซึ่งยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
อ้างอิง:
Human Rights Watch: Lebanon: Israel Unlawfully Using White Phosphorus
Al Jazeera: Israel unlawfully used white phosphorus in Lebanon: HRW
Al Jazeera: Israel's toxic legacy: Bombing southern Lebanon with white phosphorus
Times of Israel: Rights group: Israel using white phosphorus on residential buildings in Lebanon
Al Jazeera: Israel strikes Hezbollah financial institutions as Lebanon calls for talks
