'ศ.พิเศษ วิชา มหาคุณ' เผยหลักประเมิน ITA แบบใหม่ เตรียมใช้ Traffy Fondue-ให้ประชาชนร่วมประเมินด้วย คาดทดสอบเครื่องมือใหม่แล้วเสร็จ เม.ย.69
สำนักข่าว Next News รายงานว่า เมื่อวันที่ 23 มี.ค. 2569 ที่ห้องนนทบุรี 1 ชั้น 2 อาคาร 4 สํานักงาน คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ศ.พิเศษ วิชา มหาคุณ ประธานคณะกรรมการตรวจสอบผลการประเมินคุณธรรม และความโปร่งใสในการดําเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (Integrity and Transparency Assessment : ITA) ของสํานักงานป.ป.ช. แถลงข่าวความคืบหน้า การตรวจสอบและการทดสอบเครื่องมือประเมิน ITA โดยดําเนินการร่วมกับ ดร.วสันต์ ภัทรอธิคม ผู้ช่วยผู้อํานวยการสํานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เพื่อยกระดับระบบการประเมิน ให้มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับบริบทการบริหารราชการยุคดิจิทัล
ศ.พิเศษ วิชา กล่าวว่า การยกระดับการพัฒนาการประเมิน ITA ในครั้งนี้ได้นําเทคโนโลยีดิจิทัลและแอปพลิเคชัน Traffy Fondue มาประยุกต์ใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการประเมินในมิติต่าง ๆ ของ ITA ประกอบด้วย
1) การประเมิน IIT (Internal Integrity and Transparency Assessment) โดยบุคคลากรภายในหน่วยงาน
2) การประเมิน EIT (External Integrity and Transparency Assessment) โดยผู้ใช้บริการหน่วยงาน
3) OIT (Open Data Integrity and Transparency Assessment) การเปิดเผยข้อมูลในกระบวนการทํางาน ตลอดจนกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างและผลการดําเนินการ เพื่อส่งเสริมการมีประสิทธิภาพ ความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือของกระบวนการประเมิน
นอกจากนี้ ยังได้มีการพัฒนาแนวคิดการประเมินเพิ่มเติม ในรูปแบบ PIT (Public Integrity Transparency Assessment) ซึ่งเป็นการประเมินภาพลักษณ์ของหน่วยงาน โดยเปิดโอกาสให้ประชาชนร่วม ประเมินความพึงพอใจ และความคาดหวังที่มีต่อของหน่วยงานสําคัญระดับประเทศการประเมิน ITA และ PIT ถือเป็นกลไกสําคัญในการส่งเสริมมาตรฐานธรรมาภิบาลของหน่วยงานภาครัฐ ช่วยยกระดับความโปร่งใสตรวจสอบได้ ลดความเสี่ยงต่อการทุจริต และสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนต่อระบบการบริหารราชการแผ่นดิน
ทั้งนี้ คณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบผลการประเมิน ITA โดยมีศ.พิเศษ วิชา มหาคุณ เป็นประธาน เพื่อทําหน้าที่ตรวจสอบ ทบทวน และพัฒนาระบบการประเมิน รวมถึง ปรับปรุงเครื่องมือและกระบวนการประเมินให้มีความถูกต้อง โปร่งใส และมีมาตรฐานสากลมากยิ่งขึ้น
พร้อมกันนี้ยังได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการตรวจสอบในหลายมิติรวม 6 คณะ ครอบคลุมการตรวจสอบหน่วยงานภาครัฐ องค์กรอิสระ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตลอดจนการพัฒนาระบบกระบวนการประเมิน เครื่องมือทาง เทคโนโลยี และการสื่อสารสร้างความเข้าใจแก่ทุกภาคส่วนคณะกรรมการและคณะอนุกรรมการได้ศึกษาองค์ความรู้ งานวิจัย และแนวปฏิบัติทั้งในประเทศและต่างประเทศ
รวมทั้งรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้เสียและภาคประชาชนเพื่อนําข้อมูลมาวิเคราะห์และพัฒนาระบบการประเมินให้มีความทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น การทดสอบเครื่องมือการประเมินในระยะนี้คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนเมษายน 2569 ก่อนนําผล การทดสอบเสนอคณะกรรมการ ป.ป.ช. เพื่อพิจารณาและกําหนดแนวทางดําเนินการในระยะต่อไป การพัฒนา เครื่องมือประเมิน ITA และ PIT ในครั้งนี้ นับเป็นก้าวสําคัญในการยกระดับความโปร่งใสของภาครัฐไทย เสริมสร้างวัฒนธรรมสุจริต และสนับสนุนการป้องกันและปราบปรามการทุจริตของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม
นอกจากนี้ศ.พิเศษวิชา ยังกล่าวอีกว่า การดำเนินการตรวจสอบ ITA ของ ป.ป.ช. ดำเนินมาเป็นเวลา 13 ปี ทำให้เจ้าหน้าที่ในหน่วยงานที่ได้รับการตรวตสอบรู้สึกว่าการตรวจสอบ ITA เป็นอีกหนึ่งงานที่ต้องทำเป็นประจำ(Routine) ทำให้ไม่มีความกระตือรือร้นที่จะพัฒนาองค์กรหลังจากได้รับเรื่องร้องเรียนจากประชาชน เนื่องจากเห็นว่าการลงมือพัฒนาจะทำให้ต้องทำงานมากขึ้น ทำให้การประเมิน ITA ไม่มีผลต่อการพัฒนา CPI (Corruption Perceptions Index) หรือดัชรีการรับรู้การทุจริต อีกทั้งตนเองทราบมาว่ามีโรงเรียนกวดวิชาสำหรับ ITA อีกด้วย ดังนั้นอย่าทำให้ ITA กลายเป็นเครื่องมือที่เป็นกระดาษเท่านั้น ไม่ได้ทำจริง จึงขอให้เปลี่ยนกระดาษมาเป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหาการทุจริตและป้องกันการทุจริต
