'ณัฐพงษ์' แถลงยื่นร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ หมวด 15/1 การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ พร้อมเปิดทางเลือกตั้ง สสร.
เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2569 ณ รัฐสภา พรรคประชาชน นำโดย นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรค ได้แถลงข่าวการยื่นแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ โดยได้ลงนามในร่างแก้ไขเพิ่มเติมเพื่อเพิ่ม หมวด 15/1 ว่าด้วยกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ พร้อมเตรียมเสนอเข้าสู่การพิจารณาของสภาฯ จำนวน 2 ร่าง
นายณัฐพงษ์ ระบุว่า ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้ง 2 ฉบับนี้ ยังคงสอดคล้องกับหลักการเดิมที่พรรคประชาชนเคยเสนอไว้ ได้แก่ การส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง กระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ต้องไม่ถูกผูกขาดโดยกลุ่มการเมืองใดกลุ่มการเมืองหนึ่ง และที่สำคัญคือต้องไม่มีการเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้กับสมาชิกรัฐสภา
สำหรับสาเหตุที่ต้องเสนอแยกเป็น 2 ร่าง นายณัฐพงษ์อธิบายว่า เป็นเพราะข้อจำกัดภายใต้คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ที่ระบุว่ารัฐสภาไม่สามารถให้ประชาชนเลือกตั้งสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) โดยตรงได้ ซึ่งหนึ่งในร่างที่พรรคเสนอมีเนื้อหาเกี่ยวกับผู้ยกร่างสอดคล้องกับร่างเดิมที่เคยเสนอไปเมื่อปีที่แล้ว และเคยได้รับความเห็นชอบจากสมาชิกวุฒิสภา (สว.) มาแล้ว ดังนั้น หากรัฐสภายังคงยึดตามหลักการเดิม ก็น่าจะช่วยการันตีได้ว่า อย่างน้อย 1 ใน 2 ร่างที่พรรคประชาชนเสนอในครั้งนี้ จะต้องผ่านความเห็นชอบในวาระที่ 1 อย่างแน่นอน
ด้าน นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อ ในฐานะรองหัวหน้าพรรคประชาชน ได้ชี้แจงรายละเอียดเพิ่มเติมว่า ร่างรัฐธรรมนูญทั้ง 2 ฉบับนี้ มีเนื้อหาคล้ายคลึงกันมาก จะแตกต่างกันเพียงแค่วิธีการสรรหา สสร.เท่านั้น โดยโครงสร้างของ สสร. ทั้ง 2 ร่าง จะมีจำนวนเท่ากันคือ 150 คน สำหรับร่างแรก กำหนดให้ 100 คนแรกมาจากการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตจังหวัด ส่วนอีก 50 คน มาจากการเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อ ซึ่งหลังจากได้ครบแล้ว จะต้องส่งรายชื่อทั้งหมดไปให้รัฐสภาพิจารณารับรองแบบยกคณะ หากรัฐสภามีมติไม่รับรอง ก็จะต้องจัดให้มีการเลือกตั้ง สสร. ใหม่ทั้งหมด
สำหรับร่างที่ 2 จะมีกระบวนการคัดเลือกเป็นสองขั้นตอน โดยเริ่มแรกจะเปิดให้ประชาชนเลือกตั้ง สสร. เข้ามาก่อนจำนวน 300 คน แบ่งเป็นแบบเขตจังหวัด 200 คน และแบบบัญชีรายชื่อ 100 คน จากนั้นจะส่งต่อให้รัฐสภาเป็นผู้คัดเลือกขั้นสุดท้าย โดยใช้วิธีลงคะแนนลับและมีเกณฑ์การให้คะแนนที่ออกแบบมาเพื่อป้องกันการผูกขาด เพื่อคัดกรองให้เหลือ สสร. ตัวจริงจำนวน 150 คน ซึ่งจะแบ่งเป็นสัดส่วน สสร. แบบเขตจังหวัด 100 คน และแบบบัญชีรายชื่ออีก 50 คน
ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้ง 2 ร่างของพรรคประชาชน เพิ่มหมวด 15/1 เรื่องการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
สำหรับประเด็นที่ทั้ง 2 ร่างมีเนื้อหาตรงกัน ได้แก่ โครงสร้างของคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญที่จะมีจำนวนไม่เกิน 45 คน โดยกำหนดให้มากกว่ากึ่งหนึ่งต้องเป็น สสร. และส่วนที่เหลือไม่เกินร้อยละ 50 เป็นคนนอก ซึ่งอาจเป็นผู้เชี่ยวชาญ ผู้มีประสบการณ์ หรือตัวแทนภาคประชาชน นอกจากนี้ จะมีการตั้งคณะกรรมาธิการชุดอื่นๆ ควบคู่ไปด้วย เช่น คณะกรรมาธิการรับฟังความคิดเห็น ส่วนกรอบระยะเวลาในการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่อยู่ที่ 360 วัน โดยให้ สสร. สามารถทำหน้าที่ต่อไปได้แม้จะมีการยุบสภาหรือสภาฯ ครบวาระไปก่อน สำหรับกรอบเนื้อหาสำคัญ มีข้อห้ามชัดเจนว่าจะต้องไม่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงรูปของรัฐและระบอบการปกครอง และเมื่อ สสร. ยกร่างเสร็จสิ้นแล้ว จะต้องเสนอให้รัฐสภาโหวตผ่านความเห็นชอบด้วยคะแนนเสียงเกินกึ่งหนึ่ง ก่อนจะนำไปสู่ขั้นตอนการทำประชามติต่อไป
