อนุญาโตฯ เผยไทย-กัมพูชาเดินหน้าเจรจาไกล่เกลี่ย คณะกรรมาธิการฯ เตรียมถกปมแบ่งเขตทะเลรอบสองที่กรุงเฮก ประชุมเข้ม 14-18 ต.ค. นี้ หวังสร้างความคืบหน้า ต่อยอดผลบวกจากการหารือครั้งแรกที่สิงคโปร์ มุ่งเป้ากำหนดเส้นเขตแดนทางทะเลระหว่างสองรัฐให้ชัดเจน
สำนักข่าว Next News รายงานว่าเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2569 ศาลอนุญาโตตุลาการถาวร (Permanent Court of Arbitration หรือ PCA) ได้ออกเอกสารข่าวแจกแจงความคืบหน้าการเจรจาไกล่เกลี่ยข้อพิพาทไทยกัมพูชา เนื้อหาระบุว่า คณะกรรมาธิการไกล่เกลี่ยในกระบวนการไกล่เกลี่ยระหว่างราชอาณาจักรกัมพูชาและราชอาณาจักรไทย ภายใต้ภาคผนวก 5 แห่งอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) จะจัดการประชุมร่วมกับคู่กรณีที่วังสันติภาพ (Peace Palace) กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ระหว่างวันที่ 14 ถึง 18 ตุลาคม 2569 (พ.ศ. 2569)
การประชุมครั้งนี้เป็นการต่อยอดจากการหารือเชิงสร้างสรรค์ที่จัดขึ้นในวาระแรกที่ประเทศสิงคโปร์ โดยคณะกรรมาธิการฯ และคู่กรณีจะยังคงมีส่วนร่วมเชิงบวกในประเด็นที่อยู่ระหว่างการพิจารณา สำรวจช่องทางเพื่อความคืบหน้าต่อไป และระบุพื้นที่ที่เห็นพ้องร่วมกันเกี่ยวกับการกำหนดเขตแดนทางทะเลระหว่างสองรัฐ ทั้งนี้ การประชุมที่กรุงเฮกจะจัดขึ้นเป็นการภายใน
กระบวนการไกล่เกลี่ยนี้เริ่มต้นโดยราชอาณาจักรกัมพูชา เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2569 (พ.ศ. 2569) โดยการแจ้ง "การเริ่มต้นการไกล่เกลี่ยภายใต้มาตรา 11 ของภาคผนวก 5" ที่ส่งถึงราชอาณาจักรไทย ตามมาตรา 298 และภาคผนวก 5 ของอนุสัญญาฯ และเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2569 (พ.ศ. 2569) ราชอาณาจักรไทยได้ยื่น "การตอบสนองของราชอาณาจักรไทยต่อการแจ้งการไกล่เกลี่ย"
คณะกรรมาธิการไกล่เกลี่ยประกอบด้วยสมาชิก 5 ท่าน โดยมีนางสาวแคทรีนา คูเปอร์ (Katrina Cooper) ชาวออสเตรเลีย เป็นประธาน และมีสมาชิกท่านอื่นๆ ได้แก่ เอกอัครราชทูตปีเตอร์ ทักโซ-เยนเซิน (Peter Taksøe-Jensen) ชาวเดนมาร์ก, ศาสตราจารย์ฌอง-มาร์ก ตูฟเวอแน็ง (Jean-Marc Thouvenin) ชาวฝรั่งเศส, ผู้พิพากษาอัลเบิร์ต ฮอฟฟ์มันน์ (Albert Hoffmann) ชาวแอฟริกาใต้, และผู้พิพากษารือดิเกอร์ โวลฟรุม (Rüdiger Wolfrum) ชาวเยอรมนี
ศาลอนุญาโตตุลาการถาวร (PCA) ซึ่งเป็นองค์กรระหว่างรัฐบาลที่จัดตั้งขึ้นโดยอนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการระงับข้อพิพาทระหว่างประเทศโดยสันติภาพปี พ.ศ. 2442 โดยมีประเทศภาคี 129 ประเทศ และมีสำนักงานใหญ่ที่วังสันติภาพ กรุงเฮก ทำหน้าที่เป็นสำนักทะเบียนในกระบวนการนี้โดยความเห็นชอบของคู่กรณี
อนึ่ง ผลการดำเนินงานสำคัญระหว่างไทยและกัมพูชาก่อนหน้านี้จากการประชุมครั้งแรกของคณะกรรมาธิการไกล่เกลี่ยกับคู่กรณีที่ประเทศสิงคโปร์ ระหว่างวันที่ 14 ถึง 16 กันยายน 2569 คือการเริ่มต้นกระบวนการอย่างเป็นทางการ โดยในวันแรกได้มีการลงนามในข้อกำหนดการแต่งตั้งและสรุปกฎระเบียบขั้นตอนการดำเนินงาน จากนั้น ตัวแทนของทั้งสองฝ่ายได้กล่าวถ้อยแถลงเปิด ซึ่งมีการถ่ายทอดสด และต่อมาได้นำเสนอข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับข้อพิพาทและประเด็นที่ต้องพิจารณาในการไกล่เกลี่ยแก่คณะกรรมการเป็นการภายใน
ทั้งสองประเทศต่างแสดงเจตจำนงในการเข้าร่วมกระบวนการไกล่เกลี่ยด้วยดี โดยฝ่ายกัมพูชามุ่งหวังที่จะบรรลุข้อตกลงที่เป็นธรรมและยั่งยืน เพื่อสร้างความไว้วางใจ และนำไปสู่สันติภาพ ความร่วมมือ และความเจริญรุ่งเรืองในภูมิภาค ขณะที่ฝ่ายไทยเชื่อว่าการไกล่เกลี่ยจะช่วยระบุจุดร่วม ลดความแตกต่างทางกฎหมาย และนำไปสู่การเจรจาหาทางออกที่เป็นธรรม โดยไทยยืนยันที่จะเข้าร่วมกระบวนการอย่างสร้างสรรค์และสุจริตใจภายใต้กรอบของอนุสัญญา UNCLOS หลังจากเสร็จสิ้นการประชุมครั้งแรกนี้ คณะกรรมการไกล่เกลี่ยและคู่กรณีจะยังคงหารือในประเด็นต่างๆ อย่างต่อเนื่อง โดยคาดว่าจะมีการจัดการประชุมเพิ่มเติมในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า เพื่อให้บรรลุเป้าหมายของการหาทางออกร่วมกัน
