เดินหน้าการศึกษาแบบยืดหยุ่น เปลี่ยนบัตรปชช.ให้เป็นคลังหน่วยกิตชีวิต

มติบอร์ดระดับชาติ Thailand Zero Dropout (TZD) เดินหน้านโยบายการศึกษาแบบยืดหยุ่น พร้อมขับเคลื่อน "Learning Passport" เปลี่ยนบัตรประชาชนให้เป็นคลังหน่วยกิตชีวิต หลังตัวเลขเด็กนอกระบบลดลงเกือบครึ่งในรอบ 2 ปี

พล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ ประธานการประชุมคณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาให้กลายเป็นศูนย์ (Thailand Zero Dropout: TZD) ระดับชาติ ครั้งที่ 1/2569 เมื่อวันที่ 23 ก.พ. 2569 เปิดเผยว่า การแก้ปัญหาเด็กหลุดจากระบบการศึกษาเป็นวาระสำคัญที่รัฐบาลผลักดันอย่างต่อเนื่อง ด้วยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในช่วงที่ผ่านมาส่งผลให้สถานการณ์ดีขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม โดยจำนวนเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาลดลงจาก 1.02 ล้านคนในปี 2566 เหลือ 603,095 คน (ข้อมูล ณ เดือน พ.ย. 2568) หรือเกือบลดลงครึ่งหนึ่งในรอบ 2 ปี

ทั้งนี้ จำนวนเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาที่ลดลงดังกล่าวที่ประชุมจึงได้มีมติเห็นชอบแนวนโยบายการศึกษาแบบยืดหยุ่น (Flexible Learning) และเดินหน้าผลักดันโครงการ "Learning Passport" เปลี่ยนบัตรประชาชนให้เป็นบัญชีคลังหน่วยกิตชีวิต (Individual Learning Account: ILA) รองรับการสะสมและเทียบโอนหน่วยกิตการเรียนรู้ตลอดชีวิต พร้อมยกระดับแผนการดำเนินงานปี 2569 โดยเชื่อมโยงฐานข้อมูลภาครัฐเพื่อออกแบบความช่วยเหลือรายบุคคล ขยายการดูแลให้ครอบคลุมเด็กในศูนย์การเรียนรู้ตามมาตรา 12 และกลุ่มเสี่ยงวิกฤต (Crisis PLUS)

แนวทางดังกล่าวมุ่งสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ใหม่ที่ไม่จำกัดอยู่เพียงห้องเรียน แต่เปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อชีวิตในโลกปัจจุบัน โดยอ้างอิงจากงานวิจัยของ กสศ. ที่ชี้ให้เห็นความสำคัญของทักษะพื้นฐานชีวิต (Foundational Skills) ใน 3 ด้านหลัก ได้แก่ 1) ทักษะดิจิทัล 2) ทักษะทางอารมณ์และสังคม และ 3) ทักษะผู้ประกอบการ

พล.ต.อ.เพิ่มพูน กล่าวว่า การขับเคลื่อนดังกล่าวจะดำเนินการผ่านการพัฒนาบัญชีการเรียนรู้สำหรับแต่ละบุคคล (ILA) โดยใช้บัตรประชาชนใบเดียวให้เป็น Learning Passport ซึ่งทำหน้าที่เป็นระบบสะสมหน่วยกิต มีผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมคือ สามารถเทียบโอนเพื่อศึกษาต่อในระดับต่างๆ ได้ อาทิ ระดับอุดมศึกษา โดยความร่วมมือกับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ซึ่งจะช่วยลดระยะเวลาและค่าใช้จ่ายในการศึกษา

พร้อมทั้งสามารถนำไปใช้สมัครงานได้ทันที เนื่องจากข้อมูลสมรรถนะจะได้รับการรับรองมาตรฐาน เพื่อใช้เป็นโปรไฟล์ยืนยันทักษะกับสถานประกอบการ นอกจากนี้ ยังมีการสนับสนุนผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ เช่น Mobile School (กสศ.) หรือ EWE platform (สคช.) เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา (Anywhere, Anytime)

สำหรับการประชุมครั้งนี้ดำเนินการผ่านระบบสื่ออิเล็กทรอนิกส์ โดยมีนายไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) พร้อมคณะกรรมการจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุม