รัฐสภาเซเนกัลผ่านกฎหมายเพิ่มโทษการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกันเป็นจำคุกสูงสุด 10 ปี และกำหนดโทษผู้ที่ส่งเสริมหรือสนับสนุนกิจกรรมดังกล่าว โดยกฎหมายยังต้องรอการลงนามจากประธานาธิบดี ท่ามกลางเสียงสนับสนุนจากกลุ่มศาสนาและคำวิจารณ์จากองค์กรสิทธิมนุษยชน
รัฐสภาของ เซเนกัล ลงมติผ่านร่างกฎหมายเพิ่มโทษสำหรับการกระทำที่กฎหมายเรียกว่า การกระทำผิดธรรมชาติ ซึ่งครอบคลุมการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างคนเพศเดียวกัน จากเดิมโทษจำคุกสูงสุด 5 ปี เพิ่มเป็น 5-10 ปี พร้อมกำหนดโทษสำหรับผู้ที่สนับสนุนหรือส่งเสริมกิจกรรมดังกล่าวด้วย
รายงานของ Reuters ระบุว่า รัฐสภาแห่งชาติของเซเนกัลลงมติผ่านร่างกฎหมายดังกล่าวเมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2569 ด้วยคะแนนเสียง 135 ต่อ 0 และมีสมาชิกงดออกเสียง 3 คน หลังการอภิปรายหลายชั่วโมง โดยกฎหมายฉบับใหม่กำหนดชัดว่า ศาลไม่สามารถลดโทษต่ำกว่าขั้นต่ำหรือให้รอลงอาญาได้
ร่างกฎหมายดังกล่าวเป็นหนึ่งในคำสัญญาระหว่างการเลือกตั้งปี 2567 ของประธานาธิบดี เบสสิรู ดิโอมาเย ฟาเย และ นายกรัฐมนตรี อูสมาเน ซองโก อย่างไรก็ตาม กฎหมายจะมีผลบังคับใช้ได้ก็ต่อเมื่อประธานาธิบดีลงนามรับรอง
ก่อนหน้านี้ กฎหมายอาญาของเซเนกัลที่แก้ไขล่าสุดตั้งแต่ปี 2509 กำหนดโทษจำคุก 1-5 ปี และปรับไม่เกิน 1.5 ล้านฟรังก์ CFA สำหรับ การกระทำผิดธรรมชาติ ซึ่งถูกตีความครอบคลุมการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกัน รวมถึงพฤติกรรมทางเพศบางประเภท
กฎหมายใหม่เพิ่มบทลงโทษเป็นจำคุก 5-10 ปี และปรับเงินสูงสุด 10 ล้านฟรังก์ CFA หรือประมาณ 17,600 ดอลลาร์สหรัฐ หากการกระทำเกี่ยวข้องกับผู้เยาว์ ผู้กระทำจะได้รับโทษสูงสุดทันที
รายงานของ France 24 ระบุเพิ่มเติมว่า ร่างกฎหมายยังเพิ่มโทษจำคุก 3-7 ปี สำหรับผู้ที่ส่งเสริมหรือให้การสนับสนุนทางการเงินแก่กิจกรรมดังกล่าว รวมถึงผู้ที่กล่าวหาบุคคลอื่นว่าเป็นรักร่วมเพศโดยไม่มีหลักฐาน
นายกรัฐมนตรีซองโกได้นำเสนอร่างกฎหมายนี้ต่อรัฐสภาเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2569 หลังเกิดกระแสการจับกุมผู้ต้องสงสัยหลายกรณีตั้งแต่ต้นปี โดยมีรายงานการจับกุมชาย 12 คนในช่วงแรก ซึ่งรวมถึงบุคคลมีชื่อเสียงและนักข่าว
ข้อมูลจากสหพันธ์สิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ ระบุว่า มีชายอย่างน้อย 27 คนถูกจับกุมระหว่างวันที่ 9-24 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา
ในสังคมของเซเนกัล ซึ่งประชากรกว่า 95% นับถือศาสนาอิสลามและมีแนวคิดทางสังคมค่อนข้างอนุรักษนิยม โฆษกรัฐบาล อามาดู มุสตาฟา นดีเอ็ก ซาร์เร ระบุว่า “ประชาชนส่วนใหญ่ของเซเนกัลไม่ยอมรับการรักร่วมเพศ วัฒนธรรมของเราปฏิเสธสิ่งนี้”
กลุ่มศาสนา เช่น And Samm Jikko Yi ซึ่งเป็นเครือข่ายผู้นำศาสนาและนักเคลื่อนไหวอนุรักษนิยมในเซเนกัลที่รณรงค์ปกป้องค่านิยมทางศีลธรรมแบบดั้งเดิมของสังคม ได้จัดการชุมนุมเรียกร้องให้ประธานาธิบดีลงนามรับรองกฎหมายโดยเร็ว โดย บาบาการ์ ซิลลา ซึ่งเป็นอิหม่ามหรือผู้นำศาสนาอิสลามในชุมชน กล่าวว่าการลงนามไม่ควรถูกยืดเยื้อ พร้อมระบุว่า “ยิ่งการลงนามล่าช้าเท่าไร ปัญหาก็จะยิ่งยืดเยื้อ และคนกลุ่มนี้ที่ผมมองว่าเป็นอันตรายต่อสาธารณะจะยังคงลอยนวล”
ระหว่างการอภิปรายในสภา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ดิอาราเย บา กล่าวว่าหากกฎหมายมีผลบังคับใช้ คนรักร่วมเพศจะไม่สามารถมีพื้นที่แสดงออกในประเทศนี้ได้อีก ซึ่งได้รับเสียงปรบมือจากผู้เข้าร่วม
อย่างไรก็ตาม องค์กรสิทธิมนุษยชนอย่าง Human Rights Watch และ สหประชาชาติ เตือนว่ากฎหมายดังกล่าวอาจเพิ่มความรุนแรงและความหวาดกลัวในสังคม
ลาริสซา โคจูเอ จาก Human Rights Watch ระบุว่า การทำให้พฤติกรรมทางเพศระหว่างผู้ใหญ่ที่ยินยอมกันเป็นความผิดทางอาญา ถือเป็นการละเมิดหลักสิทธิความเท่าเทียมและการไม่เลือกปฏิบัติ
ด้าน อาลิอูน ติเน ผู้ก่อตั้ง Afrikajom Center ซึ่งเป็นองค์กรภาคประชาสังคมในเซเนกัลที่ทำงานด้านสิทธิมนุษยชน ธรรมาภิบาล และประชาธิปไตยในแอฟริกา กล่าวกับ BBC ว่า แม้กฎหมายจะสะท้อนความกังวลของสังคม แต่การกำหนดนโยบายควรคำนึงถึงสิทธิมนุษยชนและผลกระทบต่อสาธารณสุขด้วย
ดร.ซาฟีเอตู ธียาม จากคณะกรรมการต่อสู้กับโรคเอดส์แห่งชาติของเซเนกัล แสดงความกังวลว่า กฎหมายนี้อาจกระทบต่อความพยายามควบคุมการแพร่ระบาดของ HIV ที่ดำเนินมานานกว่า 30-35 ปี โดยปัจจุบันอัตราการติดเชื้อ HIV ในผู้ใหญ่ของประเทศอยู่ที่ประมาณ 0.3%
ปัจจุบันเซเนกัลเป็นหนึ่งในประเทศในทวีปแอฟริกาที่มีกฎหมายห้ามการรักร่วมเพศ โดยมีรายงานว่าประมาณ 32 จาก 54 ประเทศในแอฟริกายังมีกฎหมายลักษณะนี้ ขณะที่บางประเทศ เช่น อูกันดา มอริเตเนีย และ โซมาเลีย กำหนดโทษสูงสุดถึงขั้นประหารชีวิต
แม้ร่างกฎหมายจะผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภาแล้ว แต่การบังคับใช้ยังต้องรอการลงนามจากประธานาธิบดีฟาเย ท่ามกลางความเห็นที่แตกต่างอย่างชัดเจนระหว่างกลุ่มอนุรักษนิยมในประเทศกับองค์กรด้านสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ
อ้างอิง:
Reuters: Senegal doubles maximum penalty for same-sex activity to 10 years' jail
BBC: Senegal approves tougher anti-gay law as rights groups raise concerns
France 24: Senegal passes law doubling penalty for same-sex relations to 10 years in prison
