คุมเข้มนำ 'พาวเวอร์แบงก์' ขึ้นเครื่องบิน เพื่อความปลอดภัย

กพท.ออกข้อกำหนดใหม่คุมเข้มการนำ 'พาวเวอร์แบงก์' ขึ้นเครื่องบิน ห้ามโหลดใต้ท้องเครื่องโดยเด็ดขาด เพื่อยกระดับความปลอดภัยตามมาตรฐาน ICAO หลังเกิดเหตุเพลิงไหม้หลายครั้งจนต้องเปลี่ยนเส้นทางหรือลงจอดฉุกเฉิน

สำนักข่าว Next News รายงานเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2569 ว่า พล.อ.อ.มนัท ชวนะประยูร ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) หรือ กพท. กล่าวว่า กพท. ได้ออกข้อกำหนดของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย ฉบับที่ 122 ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการพาแบตเตอรี่ลิเทียมไปกับอากาศยาน เพื่อยกระดับมาตรการด้านความปลอดภัยในการขนส่งทางอากาศ และให้สอดคล้องกับข้อกำหนดสำหรับการขนส่งวัตถุอันตรายทางอากาศโดยปลอดภัย (Technical Instructions for the Safe Transport of Dangerous Goods by Air) ขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO)

พล.อ.อ.มนัท กล่าวว่า ข้อกำหนดดังกล่าวมีสาระสำคัญในการกำหนดแนวทางการนำแบตเตอรี่ลิเทียมสำรอง หรือ Power Bank ขึ้นเครื่องบินอย่างปลอดภัย เนื่องจาก Power Bank เป็นอุปกรณ์ที่ผู้โดยสารนิยมพกพาขึ้นเครื่องบินเพื่อใช้เป็นแหล่งพลังงานสำรองสำหรับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์แบบพกพา เช่น โทรศัพท์มือถือ แท็บเล็ต และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นๆ

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันแบตเตอรี่ลิเทียมถูกจัดเป็นวัตถุที่อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในการขนส่งทางอากาศ หากเกิดความเสียหาย มีการจัดเก็บไม่เหมาะสม หรือใช้งานผิดวิธี อาจทำให้เกิดความร้อนสูง เกิดควัน หรือเกิดเพลิงไหม้ได้ กพท. จึงยกระดับมาตรการด้านความปลอดภัยในการนำ Power Bank ติดตัวขึ้นเครื่องบิน เพื่อให้ผู้โดยสารเดินทางได้อย่างปลอดภัย และลดความเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อผู้โดยสาร ลูกเรือ และอากาศยาน

พล.อ.อ.มนัท กล่าวว่า ที่ผ่านมา สายการบินทั่วโลกเคยเกิดหลายเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับ Power Bank และแบตเตอรี่ลิเทียมบนอากาศยาน อาทิ ช่วงต้นปี 2568 สายการบิน Air Busan ของเกาหลีใต้ ซึ่งเตรียมทำการบินไปยังฮ่องกง เกิดเพลิงไหม้ภายในห้องโดยสาร โดยผลการสอบสวนเบื้องต้นพบว่า Power Bank ที่จัดเก็บไว้ในช่องเก็บสัมภาระเหนือศีรษะอาจเป็นสาเหตุของเหตุการณ์ดังกล่าว ส่งผลให้มีผู้ได้รับบาดเจ็บ ต้องอพยพผู้โดยสารและลูกเรือทั้งหมดออกจากอากาศยาน และอากาศยานได้รับความเสียหายรุนแรง

นอกจากนี้ ยังมีกรณีของสายการบิน IndiGo ประเทศอินเดีย ซึ่งเกิดเหตุ Power Bank ลุกไหม้ภายในห้องโดยสารหลังอากาศยานลงจอดที่เมืองจัณฑีครห์ ส่งผลให้ต้องอพยพผู้โดยสารฉุกเฉิน และระงับการปฏิบัติการของเที่ยวบินเพื่อตรวจสอบด้านความปลอดภัย

พล.อ.อ.มนัท กล่าวว่า สำหรับประเทศไทยก็เคยเกิดเหตุลักษณะเดียวกันหลายกรณี เช่น เที่ยวบินของสายการบินบางกอกแอร์เวย์ส เส้นทางเกาะสมุย-ฮ่องกง เกิดเหตุ Power Bank ของผู้โดยสารมีความร้อนสูงจนเกิดควันและเพลิงไหม้ระหว่างทำการบิน ทำให้พื้นห้องโดยสารได้รับความเสียหายบางส่วน ส่งผลให้นักบินต้องเปลี่ยนเส้นทางและลงจอดฉุกเฉินที่กรุงเทพฯ เพื่อความปลอดภัยของผู้โดยสารและลูกเรือ

อีกกรณีคือเที่ยวบินดอนเมือง-นครศรีธรรมราช ของสายการบินไทยแอร์เอเชีย ซึ่งลูกเรือสามารถเข้าควบคุมสถานการณ์และระงับเหตุได้อย่างทันท่วงที

พล.อ.อ.มนัท กล่าวว่า ในหลายประเทศก็มีเหตุการณ์ลักษณะคล้ายกันเกิดขึ้นบ่อยครั้ง ส่งผลให้ ICAO และหน่วยงานกำกับดูแลด้านการบินของหลายประเทศเพิ่มความเข้มงวดในการกำกับดูแลการพาแบตเตอรี่ลิเทียมขึ้นอากาศยานอย่างต่อเนื่อง

สำหรับประเทศไทย กพท. จึงออกข้อกำหนดฉบับใหม่ ให้ผู้โดยสารสามารถนำ Power Bank ขึ้นเครื่องบินได้เฉพาะในรูปแบบสัมภาระถือขึ้นเครื่อง (Carry-on Baggage) เท่านั้น และห้ามนำโหลดใต้ท้องเครื่อง (Checked Baggage) โดยเด็ดขาด

นอกจากนี้ กำหนดให้ Power Bank ต้องมีค่าพลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 100 วัตต์-ชั่วโมง (Wh) หรือประมาณ 20,000 mAh หรือหากมีค่าพลังงานไฟฟ้าเกิน 100 Wh แต่ไม่เกิน 160 Wh จะต้องได้รับอนุญาตจากสายการบินก่อนเดินทาง ทั้งนี้ ผู้โดยสารหนึ่งคนสามารถพกพา Power Bank ได้ไม่เกิน 2 ก้อน

พล.อ.อ.มนัท กล่าวว่า ยังห้ามชาร์จ Power Bank จากแหล่งพลังงานใดๆ บนเครื่องบิน และห้ามใช้ Power Bank ชาร์จโทรศัพท์มือถือหรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นระหว่างเที่ยวบิน รวมถึงห้ามจัดเก็บไว้ในช่องเก็บสัมภาระเหนือศีรษะ (Overhead Compartment) โดยให้เก็บไว้ในจุดที่สามารถหยิบใช้หรือเข้าถึงได้สะดวก เช่น กระเป๋าหน้าที่นั่ง พื้นที่ใต้ที่นั่งด้านหน้า หรือพกติดตัว เพื่อให้สามารถดำเนินการได้อย่างทันท่วงทีหากเกิดเหตุผิดปกติ เช่น ความร้อนสูงผิดปกติ ควัน หรือการลุกไหม้

อีกทั้งยังห้ามนำ Power Bank ที่ไม่ระบุค่าพลังงานไฟฟ้า หรือไม่สามารถตรวจสอบข้อมูลได้ขึ้นเครื่องบิน รวมถึงกำหนดให้ผู้โดยสารต้องมีมาตรการป้องกันการลัดวงจร เช่น การเก็บในบรรจุภัณฑ์เดิม หรือจัดเก็บแยกในถุงป้องกัน (Protective Pouch) เพื่อป้องกันการสัมผัสกับวัสดุโลหะหรือแบตเตอรี่อื่นระหว่างการเดินทาง

พล.อ.อ.มนัท กล่าวว่า ข้อกำหนดดังกล่าวไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อสร้างข้อจำกัดต่อผู้โดยสาร แต่เป็นการสร้างมาตรฐานความปลอดภัยให้สอดคล้องกับแนวทางสากลของ ICAO และแนวปฏิบัติที่หลายประเทศทั่วโลกใช้ร่วมกัน เพื่อให้การเดินทางทางอากาศของไทยมีความปลอดภัยสูงสุดสำหรับผู้โดยสาร ลูกเรือ และระบบการบินโดยรวม