ชำแหละรายการ 'ข่าวเจาะย่อโลก' หลัง สตง. ชี้จ้างผลิตวิธีเฉพาะเจาะจงนานหลายปีอาจผิดระเบียบ ขณะที่ ส.ส.ท. แจงถูกต้องทุกขั้นตอน แต่สังคมยังตั้งคำถามความคุ้มค่า และปมใช้ผู้ประกาศของสถานี
สืบเนื่องจากกรณีสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) แถลงผลการตรวจสอบพบว่า มีการจ้าง บริษัท พีเอ็นวาย โปรดักส์ชั่น จำกัด ผลิตรายการข่าวด้วยวิธีเฉพาะเจาะจงอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ปี 2560-2568 ซึ่งการจัดจ้างด้วยวิธีดังกล่าวเป็นระยะเวลานาน อาจขัดต่อพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ในมิติของการเปิดโอกาสให้เกิดการแข่งขันราคาอย่างเป็นธรรม
บริษัท พีเอ็นวายฯ ได้รับจ้างผลิตรายการ ‘ข่าวเจาะย่อโลก’ โดยวิธีเฉพาะเจาะจงรวม 10 สัญญา (รายการ) คิดเป็นงบประมาณรวมทั้งสิ้น 15,840,000 บาท ในอัตราตอนละ 110,000 บาท ซึ่ง นายพิเศษ จียาศักดิ์ รองผู้อำนวยการ ส.ส.ท. ชี้แจงว่า มีการจัดซื้อจัดจ้างจริงและได้ยกเลิกสัญญาไปแล้วในปีล่าสุด โดยบริษัทดังกล่าวนั้นรับผิดชอบผลิตข่าวการเมือง 2 รายการ และนำส่งชิ้นงานสำเร็จรูปให้แก่ ส.ส.ท. ซึ่งการดำเนินงานทุกขั้นตอนเป็นไปตามระเบียบอย่างถูกต้อง ยืนยันว่าไม่ได้เกิดความเสียหายหรือการทุจริตแต่อย่างใด
สำนักข่าว Next News ตรวจสอบข้อมูลพบว่า รายการข่าวเจาะย่อโลกเป็นรายการข่าวรายสัปดาห์ที่มุ่งเน้นการวิเคราะห์ข่าว ทั้งประเด็นเด่นในประเทศและต่างประเทศรอบสัปดาห์ รวมถึงการเมืองและเศรษฐกิจ พร้อมวิเคราะห์ทิศทางสถานการณ์ที่ในขณะนั้น ออกอากาศทุกวันเสาร์ เวลา 19.15 น. ทางไทยพีบีเอส ช่องหมายเลข 3
จากการตรวจสอบข้อมูลบนเว็บไซต์ไทยพีบีเอสพบว่า รายการดังกล่าวออกอากาศเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2561 โดยมีองค์ประกอบหลักของรายการ ได้แก่ ผู้ประกาศข่าวจากสำนักข่าว ภาพข่าว (Footage) เสียงบรรยาย โมชันกราฟิกและกราฟิกประกอบข่าว รวมทั้งการลงพื้นที่สัมภาษณ์นอกสถานที่ในแต่ละประเด็น ซึ่งในช่วงแรกมีการนำเสนอและพูดคุยประเด็นข่าวมากถึง 5-10 ประเด็นต่อตอน โดยมีความยาวเฉลี่ยประมาณ 40 นาที ถึง 1 ชั่วโมง
ตัวอย่างประเด็นตอนเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2561 : อ่านเกม พล.อ.ประยุทธ์ ส่งสัญญาณนั่ง นายกฯ คนนอก, รัฐธรรมนูญทับซ้อน อำนาจ คสช. การเลือกตั้งยังไม่แน่นอน, ที่มานาฬิกาหรู พล.อ.ประวิตร โยงเอกชน 4 ราย ชี้แจงแหวนไม่ชัดเจน, เส้นทางชีวิต ‘เสก โลโซ’ ศิลปินร็อค หวนคืนวงจรยาเสพติด, คนไทยหายจน วัดผลอย่างไร เติมรายได้ แต่ค่าครองชีพสูง, บล็อคเชน กับเรื่องใกล้ตัว เทคโนโลยีเปลี่ยนโลก, 2561 ปีทองแห่งการค้าขาย เอสเอ็มอีไทย จริงหรือ, สัญญาณเชื่อมสัมพันธ์ 2 เกาหลี เปิดสายด่วนชายแดน, ผู้นำอายุน้อยน่าจับตาบนเวทีโลก และการละเล่นพื้นบ้านเมียนมา ฉลองครบรอบ 70 ปีเอกราชจากอังกฤษ
ตัวอย่างประเด็นตอนเมื่อวันที่ 13 มกราคม 2561 : ทักษะการสื่อสารของอดีตผู้นำ และผู้นำประเทศประเทศคนปัจจุบัน, ข้อตกลง ไทย-จีน ในแผนจัดตั้งศูนย์ซ่อมสร้างอาวุธยุทโธปกรณ์, สัญญาณที่ดีขึ้น แรงงานจะได้รับค่าแรงขั้นต่ำสูงขึ้นตามคาดหรือไม่,บิตคอยน์ 2018 จะร่วงหรือไม่ หรือนี่คือหลุมพรางของการลงทุน, Fire and Fury หนังสืออื้อฉาวแฉทรัมป์ หนังสือที่มียอดขายอันดับหนึ่ง, วิกฤตโรฮิงญา ทางออกคืออะไร, ประชุมอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง-ล้านช้าง นี่คือโอกาสของไทยหรือไม่, สรุป 3 เทคโนโลยีเปลี่ยนและป่วนโลก และสีสันต่างประเทศ มะเขือเทศหยดน้ำที่เล็กที่สุดในโลก
ผู้ประกาศข่าวจากไทยพีบีเอส
กราฟิกฯ ประกอบข่าว
โมชันประกอบข่าว
ช่วงวิเคราะห์ข่าว
นายเทพชัย หย่อง อดีตผู้อำนวยการ Thai PBS สัมภาษณ์ ศ.ศิริพรรณ นกสวน สวัสดี
ในช่วงปีหลังรายการได้มีการเพิ่มช่วง Sci & Tech Weekly Update ซึ่งเป็นการอัปเดตข่าววิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อวกาศ AI และนวัตกรรมล่าสุด อาทิ ผลกระทบปรากฏการณ์จอฟ้า, Ig Nobel 2024 รางวัลวิทยาศาสตร์สุดแปลก, จับตาดวงจันทร์ชั่วคราวของโลก และการผลัดเปลี่ยนนักบินอวกาศที่ประจำการอยู่บนวงโคจรโลก เป็นต้น ซึ่งมี นายธรณินทร์ เทพวงค์ ผู้ประกาศข่าวของสถานีเป็นผู้ดำเนินรายการ
ทั้งหมดนี้คือโครงสร้างและรูปแบบของรายการข่าวเจาะย่อโลก ซึ่งกำลังเป็นประเด็นถกเถียงอยู่ในขณะนี้ โดยเฉพาะด้านความคุ้มค่า ภายหลังจากที่มีการยกเลิกสัญญาจ้างบริษัทเอกชนรายดังกล่าวและไทยพีบีเอสได้นำรายการกลับมาดำเนินการผลิตเอง ตัวรายการก็ยังคงรูปแบบเดิมไว้ ขณะที่ 'นายอดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ' รองผู้อำนวยการ ส.ส.ท. ยืนยันว่า หลังจากที่สถานีนำกลับมาผลิตเอง งบประมาณที่ใช้ก็ไม่ได้แตกต่างจากการว่าจ้างบริษัทภายนอกมากนัก
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่หลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตคือ หากนายพิเศษยืนยันว่าบริษัท พีเอ็นวายฯ เป็นผู้รับผิดชอบการผลิตทั้งหมดแล้วนำส่งชิ้นงานสำเร็จรูปให้แก่ไทยพีบีเอส เหตุใดจึงยังมีการใช้ผู้ประกาศข่าวซึ่งเป็นพนักงานประจำของสถานี เช่น นายเจษฎา จี้สละ พร้อมทั้งเกิดคำถามถึงหลักการคำนวณต้นทุนในส่วนนี้ว่าดำเนินการอย่างไร ในเมื่อผู้ประกาศข่าวได้รับเงินเดือนจากทางสถานีอยู่แล้ว
นอกจากนี้ ในช่วงสัมภาษณ์ยังพบการใช้บุคลากรในสถานีเช่นกัน ดังเช่นรายการเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม 2567 ที่มี 'นายเทพชัย หย่อง' อดีตผู้อำนวยการ ที่ปัจจุบันดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาของ Thai PBS สัมภาษณ์ ศ.สิริพรรณ นกสวน สวัสดี จากคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นำมาสู่คำถามสำคัญว่า ทั้งนายเทพชัยและวิทยากรรับเชิญได้รับค่าตอบแทนอย่างไร และบริษัท พีเอ็นวายฯ เป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในส่วนนี้จริงหรือไม่
ในอีกมุมหนึ่ง มีข้อวิเคราะห์ว่ารูปแบบรายการไม่ได้แตกต่างจากสำนักข่าวอื่นมากนัก เพียงแต่มีการเพิ่มช่วงวิเคราะห์ประเด็นเข้ามา พร้อมทั้งตั้งคำถามถึงการใช้อุปกรณ์และทรัพยากรในการผลิตว่า เป็นของบริษัทผู้รับจ้างทั้งหมดจริง หรือมีการนำฟุตเทจของทางไทยพีบีเอสมาใช้ร่วมด้วยหรือไม่
นอกจากนี้ สตง. ยังระบุในผลการตรวจสอบว่า รายละเอียดขอบเขตของงาน (TOR) ในสัญญาผลิตรายการ มีลักษณะเป็นเพียงงานจ้างที่ใช้อุปกรณ์และสิ่งสนับสนุนการผลิตทั่วไป เช่น กล้องถ่ายทำ เลนส์กล้อง และไมโครโฟนไร้สาย อีกทั้งการจัดจ้างด้วยวิธีเฉพาะเจาะจงเป็นระยะเวลานานเช่นนี้ อาจไม่ก่อให้เกิดการแข่งขันอย่างเป็นธรรมต่อผู้ผลิตรายอื่น ซึ่งอาจย้อนแย้งกับเหตุผลที่ไทยพีบีเอสเคยชี้แจงว่า การจ้างบริษัทภายนอกทำไปเพื่อส่งเสริมและเปิดโอกาสให้เกิดผู้ผลิตรายย่อยในอุตสาหกรรม
โดยทางด้านรองผู้อำนวยการ ส.ส.ท. ได้ชี้แจงในภาพรวมว่า กรณีการจัดจ้างต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานเช่นนี้ถือว่ามีอยู่น้อยมากในไทยพีบีเอส และปัจจุบันสถานีก็ได้นำรายการกลับมาผลิตเองเรียบร้อยแล้ว ทั้งนี้คงต้องติดตามกันต่อไปว่า ประเด็นตรวจสอบนี้จะมีความคืบหน้าอย่างไรต่อไป
ทั้งนี้ ข้อมูลจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ระบุว่า บริษัท พีเอ็นวายฯ จดทะเบียนจัดตั้ง 28 พฤษภาคม 2558 ทุนปัจจุบัน 1,000,000 บาท ตั้งอยู่ที่ 201/780 หมู่ 7 ตำบลบางเสาธง อำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ แจ้งประเภทธุรกิจ กิจกรรมการผลิตภาพยนตร์และวีดิทัศน์ หมายเหตุงบการเงิน ปี 2568 ระบุให้บริการสร้างภาพยนตร์ด้วยระบบวีดีโอเทปและระบบอื่น-บริการ ปรากฏชื่อ นางรุ่งทิพา ยงค์เจริญชัย หรือ นางสุรัตน์ ม่วงศรี เป็นกรรมการผู้มีอำนาจ ณ 30 เมษายน 2569 แจ้งรายชื่อผู้ถือหุ้น นางรุ่งทิพา ยงค์เจริญชัย ถือหุ้นใหญ่สุด 45% มูลค่า 450,000 บาท นาง สุรัตน์ ม่วงศรี ถืออยู่ 25% มูลค่า 250,000 บาท นายปรีชา ยงค์เจริญชัย และนาย ยศภัทร ยงค์เจริญชัย ถือหุ้นเท่ากันคนละ 15% มูลค่าหุ้นคนละ 150,000 บาท
