คณะกรรมการข่าวกรองร่วมสหราชอาณาจักรเผยรายงานประเมินภัยคุกคามใหม่ ชี้หลายระบบนิเวศสำคัญอาจข้ามจุดพลิกผัน ภายใน 20 ปี เตือนผลกระทบต่ออาหาร น้ำ พลังงาน และเสถียรภาพการเมือง อาจลุกลามเป็นความเสี่ยงด้านความมั่นคงระดับโลก
รายงานข่าวกรองของรัฐบาลสหราชอาณาจักรที่เผยแพร่สู่สาธารณะ ระบุว่า ระบบนิเวศสำคัญของโลกหลายแห่งกำลังมุ่งหน้าสู่ภาวะล่มสลาย และอาจข้ามจุดพลิกผันภายในช่วงปี 2573-2593 ซึ่งจะก่อให้เกิดผลกระทบขั้นร้ายแรง ต่อระบบอาหาร น้ำ ทรัพยากรธรรมชาติ และเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเมืองของประเทศต่างๆ
เอกสารฉบับย่อของการประเมินภัยคุกคามด้านความมั่นคงเกี่ยวกับการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจัดทำโดยคณะกรรมการข่าวกรองร่วม (Joint Intelligence Committee) ของสหราชอาณาจักร และถูกเปิดเผยฉบับเต็มผ่านสื่อ The Times ระบุว่า ทุกระบบนิเวศสำคัญกำลังอยู่บนเส้นทางสู่การล่มสลาย หากอัตราการสูญเสียยังดำเนินต่อไปในระดับปัจจุบัน
ระบบนิเวศที่ถูกระบุว่ามีความเสี่ยงสูง ได้แก่ ป่าแอมะซอนและคองโก ป่าโบเรียลในอเมริกาเหนือและยูเรเชีย ภูมิภาคหิมาลัย รวมถึงป่าชายเลนและแนวปะการังในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิกใต้ โดยแรงกดดันมาจากทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มลพิษ และการใช้ที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เหมืองแร่ และพลังงาน
รายงานประเมินว่า แม้การล่มสลายจะใช้เวลาหลายปี แต่ทันทีที่ระบบข้ามจุดเสถียรภาพ จะเกิดผลกระทบทันที เช่น ภาวะขาดแคลนน้ำจืด ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น และความถี่ของภัยพิบัติรุนแรงเพิ่มขึ้น พร้อมเตือนถึงวงจรป้อนกลับจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพิ่มเติมเมื่อป่าไม้และชั้นดินเยือกแข็งเสื่อมสภาพ
ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่ที่สิ่งแวดล้อม แต่จะลุกลามสู่ภาคเกษตร น้ำ พลังงาน โครงสร้างพื้นฐาน และสาธารณสุข กระทบเสถียรภาพเศรษฐกิจและการเมืองในระดับประเทศ โดยการแข่งขันแย่งชิงทรัพยากรที่ลดลงอาจกระตุ้นความขัดแย้ง อาชญากรรม และความเปราะบางทางการปกครอง
ในระดับภูมิรัฐศาสตร์ รายงานคาดการณ์ว่าความตึงเครียดระหว่างประเทศมหาอำนาจจะเพิ่มขึ้นจากการแข่งขันเพื่อควบคุมที่ดิน น้ำ แร่ และเส้นทางขนส่ง โดยเฉพาะในภูมิภาคหิมาลัยที่จีน อินเดีย และปากีสถาน ซึ่งเป็นรัฐที่มีอาวุธนิวเคลียร์ อาจเผชิญแรงกดดันด้านทรัพยากรน้ำมากขึ้น
รายงานยังชี้ว่า ประเทศเปราะบางในแอฟริกาตะวันตกและแอฟริกากลางเผชิญความขัดแย้งที่ซับซ้อนขึ้นจากการแย่งชิงทรัพยากร ขณะที่งบประมาณเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศมีแนวโน้มลดลง ท่ามกลางการเพิ่มขึ้นของงบกลาโหมในหลายประเทศ
บริบทดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามของหน่วยข่าวกรองและองค์กรด้านความมั่นคงในหลายประเทศที่เริ่มบูรณาการประเด็นสิ่งแวดล้อมเข้ากับการประเมินภัยคุกคาม ตัวอย่างเช่น สหรัฐอเมริกาเคยเผยแพร่ National Intelligence Estimate ว่าด้วยผลกระทบด้านความมั่นคงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในปี 2564 และองค์การนาโตได้จัดทำรายงาน Climate Security Impact Assessment หลายฉบับตั้งแต่ปี 2565
อย่างไรก็ตาม รายงานชี้ว่าความพยายามเชิงนโยบายในบางประเทศได้ชะลอตัวลง ขณะที่ผลกระทบจากสภาพภูมิอากาศทวีความรุนแรงเร็วกว่าการรับมือเชิงระบบ ทำให้เกิดช่องว่างด้านการวิเคราะห์ภัยคุกคามเชิงลึก
อ้างอิง:
UK government: Global biodiversity loss, ecosystem collapse and national security
The Times: Suppressed climate report warned of mass migration and nuclear war
