ทรัมป์-อิหร่านดีลหยุดยิง 2 สัปดาห์ เปิดฮอร์มุซ เจรจาโดยตรง 10 เม.ย.นี้

อิหร่านยอมเปิดทางเดินเรือโลกชั่วคราวแลกสหรัฐฯ ระงับโจมตี เตรียมเปิดโต๊ะเจรจาสันติภาพที่ปากีสถานศุกร์นี้

อิหร่านยืนยันเปิดทางเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซเป็นเวลา 2 สัปดาห์ ภายใต้การประสานงานของกองทัพตนเอง หลัง ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ประกาศระงับการโจมตีอิหร่านชั่วคราวทันทีที่อิหร่านตอบรับเงื่อนไข เปิดทางเดินเรืออย่างปลอดภัยและสมบูรณ์ การเคลื่อนไหวครั้งนี้เกิดขึ้นไม่กี่ชั่วโมงก่อนเส้นตายที่ทรัมป์ตั้งไว้ ทำให้ตลาดน้ำมันโลกผันผวนหนักและจุดประกายความหวังการเจรจาสันติภาพในตะวันออกกลาง

จากรายงานของ Associated Press ระบุว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์ข้อความบน Truth Social เมื่อคืนวันอังคารตามเวลาสหรัฐฯ ว่า ตนยอมระงับการทิ้งระเบิดและโจมตีอิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ ภายใต้เงื่อนไขที่อิหร่านต้องเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างสมบูรณ์ ทันที และปลอดภัย

ทรัมป์ระบุว่าข้อตกลงนี้เป็นหยุดยิงสองฝ่ายโดยอ้างอิงการสนทนากับนายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ และจอมพลอาซิม มูเนียร์ ผู้บัญชาการกองทัพปากีสถาน ซึ่งเป็นผู้ไกล่เกลี่ยหลัก

รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน อับบาส อารักชี ออกแถลงการณ์ยืนยันว่า เรือสินค้าจะได้รับอนุญาตให้ผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้เป็นเวลา 2 สัปดาห์ โดยต้องประสานงานกับกองทัพอิหร่านและคำนึงถึงข้อจำกัดทางเทคนิค บางประการ จากรายงานของ Al Jazeera ระบุว่า คำว่า ข้อจำกัดทางเทคนิคนี้ยังไม่ชัดเจนว่าจะรวมถึงการเก็บค่าธรรมเนียมหรือมาตรการควบคุมอื่นหรือไม่ แต่แตกต่างจากสภาพปกติก่อนสงครามที่เรือกว่า 100 ลำต่อวันผ่านได้โดยปราศจากอุปสรรค

สภาสูงสุดความมั่นคงแห่งชาติอิหร่าน ออกแถลงการณ์ยอมรับข้อตกลงหยุดยิง 2 สัปดาห์ และยืนยันว่า จะเริ่มการเจรจาโดยตรงกับสหรัฐฯ ที่กรุงอิสลามาบัด ประเทศปากีสถาน ในวันศุกร์ที่ 10 เมษายนนี้ อย่างไรก็ตาม สภาฯ เน้นย้ำชัดเจนว่า ข้อตกลงนี้ไม่ใช่การสิ้นสุดสงคราม แต่เป็นเพียงช่วงพักเพื่อเปิดทางเจรจาเท่านั้น

ทรัมป์ยังเปิดเผยว่าอิหร่านเสนอ แผนสันติภาพ 10 ข้อ ซึ่งตนมองว่าเป็นพื้นฐานที่น่าเจรจาต่อ โดยระบุว่าประเด็นขัดแย้งส่วนใหญ่เกือบตกลงกันได้แล้ว และระยะเวลา 2 สัปดาห์จะช่วยให้ทั้งสองฝ่ายสรุปข้อตกลงถาวรได้ จากข้อมูลของ Reuters ระบุว่า ปากีสถานเป็นผู้ผลักดันข้อเสนอนี้อย่างหนัก โดยชารีฟโพสต์ข้อความเรียกร้องให้ทุกฝ่ายหยุดยิง 2 สัปดาห์และให้อิหร่านเปิดฮอร์มุซเป็นการแสดงเจตนาดี

การประกาศเปิดฮอร์มุซชั่วคราวครั้งนี้ทำให้ราคาน้ำมันดิบร่วงลงอย่างรวดเร็ว หลังตลาดคาดหวังว่าน้ำมันจะไหลเวียนกลับสู่ตลาดโลกได้มากขึ้น แม้ยังไม่ชัดเจนว่าการเปิดทางจะสมบูรณ์เพียงใดภายใต้การควบคุมของอิหร่าน

อิสราเอล ซึ่งเป็นพันธมิตรหลักของสหรัฐฯ ในสงครามครั้งนี้ ก็ยอมรับหยุดยิง 2 สัปดาห์ตามข้อตกลงดังกล่าว จากข้อมูลของ Fox News ระบุว่า เจ้าหน้าที่ทำเนียบขาว 2 คนยืนยันว่า อิสราเอลตกลงระงับการโจมตีทางอากาศต่ออิหร่านชั่วคราว

ก่อนหน้านี้ อิหร่านเคยปฏิเสธข้อเสนอหยุดยิงชั่วคราวหลายครั้ง โดยยืนยันต้องการการสิ้นสุดสงครามอย่างถาวรพร้อมยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทั้งหมดและแผนฟื้นฟูเศรษฐกิจ ก่อนหน้านี้เพียง 1-2 วัน อิหร่านยังปฏิเสธข้อเสนอหยุดยิง 45 วันจากกลุ่มไกล่เกลี่ยอียิปต์ ปากีสถาน และตุรกี แต่สุดท้ายยอมรับกรอบ 2 สัปดาห์นี้หลังการกดดันทางการทูตเข้มข้น

ช่องแคบฮอร์มุซเชื่อมอ่าวเปอร์เซียกับมหาสมุทรอินเดีย เป็นทางออกเดียวทางทะเลของน้ำมันจากซาอุดีอาระเบีย อิรัก สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และคูเวต ซึ่งผลิตน้ำมันรวมกันมากถึงหนึ่งในสามของโลก การควบคุมช่องแคบโดยอิหร่านตั้งแต่เริ่มสงครามทำให้เกิดวิกฤตพลังงานโลกทันที

จากรายงานของ Reuters ระบุว่า หลังสงครามเริ่มต้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ ประเทศในอ่าวเปอร์เซียต้องลดกำลังผลิตน้ำมันลงอย่างน้อย 10 ล้านบาร์เรลต่อวัน เนื่องจากไม่สามารถส่งออกผ่านฮอร์มุซได้ตามปกติ ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลกอย่างกว้างขวาง

อิหร่านย้ำเสมอว่าช่องแคบฮอร์มุซไม่ใช่เครื่องมือต่อรอง แต่เป็นส่วนหนึ่งของอธิปไตยและความมั่นคงของตน จากข้อมูลของนักวิเคราะห์ในเตหะรานระบุว่า การเปิดทางชั่วคราวครั้งนี้ถือเป็นการแสดงความยืดหยุ่น แต่ยังคงควบคุมสถานการณ์ไว้ในมือ

อ้างอิง: