สื่อนอกตั้งข้อสงสัย IRGC ปล่อยคลิป ‘จัดฉาก’ ยึดเรือ สู้สหรัฐฯ ในสงครามข้อมูล

IRGC ถูกตั้งข้อสงสัย 'จัดฉาก' ยึดเรือ 2 ลำในช่องแคบฮอร์มุซ หลังพบคุณภาพโปรดักชันสูงผิดปกติ อิหร่าน-สหรัฐฯ เร่งปฏิบัติการสงครามข้อมูลควบคู่การสู้รบจริง

กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ของอิหร่านเปิดปฏิบัติการโจมตีเรือสินค้าในช่องแคบฮอร์มุซ เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2569 ก่อนเข้ายึดได้ 2 ลำ ได้แก่ MSC Francesca เรือบรรทุกสินค้าชักธงปานามา และ Epaminondas เรือสัญชาติกรีก ท่ามกลางความตึงเครียดทางทหารกับสหรัฐฯ ที่ยังดำเนินต่อเนื่อง

ประเด็นที่ถูกจับตาไม่แพ้ปฏิบัติการ คือวิดีโอที่ IRGC เผยแพร่ผ่าน Press TV ซึ่งนำเสนอภาพการบุกยึดเรือด้วยเรือเร็ว ตัดต่ออย่างประณีต พร้อมดนตรีประกอบในลักษณะคล้ายภาพยนตร์แอ็กชัน

CNN รายงานว่า วิดีโอดังกล่าวมีคุณภาพการผลิตสูงผิดปกติ จนไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นภาพเหตุการณ์จริงขณะเกิดเหตุ หรือเป็นการถ่ายทำภายหลัง ขณะที่ BBC Verify วิเคราะห์จากข้อมูลติดตามเรือและระบุว่า ภาพที่เผยแพร่มีแนวโน้มถูกถ่ายทำหลังเหตุการณ์จริง

ด้าน แซล เมอร์โคกลิอาโน นักวิเคราะห์ด้านการขนส่งทางทะเล ชี้ว่า ในวิดีโอปรากฏภาพเรือเปิดประตูข้างและหย่อนบันไดนักบินลงมาเอง ซึ่งไม่สอดคล้องกับลักษณะการบุกยึดโดยใช้กำลัง

รายงานของ Institute for National Security Studies (INSS) เมื่อเดือนมีนาคมระบุว่า ยุทธศาสตร์สื่อสารของอิหร่านกำลังพัฒนาไปสู่สงครามข้อมูลหลายมิติ ที่มุ่งเป้าผู้ชมทั้งในประเทศ ภูมิภาค และระดับโลก โดย IRGC ไม่เพียงปฏิบัติการทางทหาร แต่ยังผลิตเนื้อหาจากทุกภารกิจเพื่อกำหนดการรับรู้

Deadline Hollywood อ้างอิงงานศึกษาของมหาวิทยาลัยเคลมสัน รายงานว่า เครือข่ายบัญชีที่เชื่อมโยงกับ IRGC กำลังเผยแพร่วิดีโอจำนวนมากบน X, Instagram และ Bluesky รวมถึงคอนเทนต์ที่สร้างด้วยปัญญาประดิษฐ์และดีปเฟก เช่น คลิปล้อเลียน โดนัลด์ ทรัมป์ ในรูปแบบภาพยนตร์เลโก้ ซึ่งเข้าถึงผู้ชมหลายสิบล้านครั้ง

ในอีกด้านหนึ่ง IRGC อ้างว่ามีทหารสหรัฐฯ เสียชีวิตและบาดเจ็บ 650 นายภายใน 2 วันแรกของความขัดแย้ง แต่กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ ยืนยันตัวเลขอยู่ที่เพียง 6 นาย

สงครามข้อมูลไม่ได้เกิดขึ้นฝ่ายเดียว โดย The Intercept รายงานเมื่อ 20 เมษายนที่ผ่านมาว่า เว็บไซต์ข่าว 2 แห่งในตะวันออกกลาง ได้แก่ Al-Fassel และ Pishtaz News มีความเชื่อมโยงกับเครือข่ายโฆษณาชวนเชื่อที่มีรากฐานจากปฏิบัติการจิตวิทยาของกองทัพสหรัฐฯ ภายใต้โครงการ Trans-Regional Web Initiative ซึ่งเริ่มตั้งแต่ปี 2551

ด้าน Al Jazeera รายงานว่า เรือ MSC Francesca เป็นของบริษัท Mediterranean Shipping Company (MSC) ที่ก่อตั้งโดย จานลุยจี อาปอนเต และปัจจุบันบริหารโดยทายาท โดยหนึ่งในนั้นมีความเชื่อมโยงกับ เอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส ขณะที่ Fox News ระบุเพิ่มเติมว่า ผู้ก่อตั้งคนดังกล่าวมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ โดนัลด์ ทรัมป์

IRGC อ้างว่าเรือดังกล่าวมีความเชื่อมโยงกับอิสราเอล และใช้เป็นเหตุผลในการยึด ขณะที่ญาติของลูกเรือรายหนึ่งให้สัมภาษณ์กับ Reuters ว่า มีเจ้าหน้าที่อิหร่านติดอาวุธประมาณ 20 คนขึ้นควบคุมเรือ โดยลูกเรือถูกจำกัดการเคลื่อนไหว แต่ได้รับการปฏิบัติอย่างเหมาะสม

รัฐบาลฟิลิปปินส์ยืนยันว่า มีลูกเรือชาวฟิลิปปินส์ 15 คนอยู่บนเรือทั้งสองลำ และทั้งหมดปลอดภัย ไม่ได้รับบาดเจ็บ

ในเชิงยุทธศาสตร์ Al Jazeera ระบุว่า อิหร่านมองการปิดล้อมทางเรือของสหรัฐฯ ตั้งแต่ 13 เมษายน เป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิง และการยึดเรือสินค้าถือเป็นการตอบโต้ที่ชอบด้วยกฎหมาย ขณะที่สหรัฐฯ ตอบโต้ด้วยการยึดเรือบรรทุกน้ำมันที่เชื่อมโยงกับอิหร่านในมหาสมุทรอินเดีย

ในวันเดียวกัน ฮามิด เรซา ฮาจี บาเบอี รองประธานรัฐสภาอิหร่าน อ้างว่า อิหร่านเริ่มจัดเก็บค่าผ่านทางสำหรับเรือที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซแล้ว และ อาลี เรซา ซาลิมี สมาชิกคณะประธานสภาที่ปรึกษาอิหร่านระบุว่า ค่าธรรมเนียมคำนวณจากมูลค่าสินค้าบนเรือ และ Lloyd's List รายงานว่า มีเรืออย่างน้อย 2 ลำที่ชำระค่าธรรมเนียมเป็นสกุลเงินหยวน

อ้างอิง: