ผู้แทนอิหร่านวอล์กเอาต์ หลัง 'ทรัมป์' ขู่ทิ้งบอมบ์-ลักพาตัวทีมเจรจา

เจรจาหยุดยิงสหรัฐฯ-อิหร่านเครียด หลัง 'ทรัมป์' ขู่ระเบิดอิหร่าน-ลักพาตัวทีมเจรจา ทำคณะผู้แทนอิหร่านวอล์กเอาต์จากเวทีสวิตเซอร์แลนด์ คาดส่งผลทำประเด็นช่องแคบฮอร์มุซ-โครงการนิวเคลียร์ หาทางออกยาก

สำนักข่าว Next News รายงานข่าวว่าเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2569 สำนักข่าวบีบีซีและสำนักข่าวการ์เดียนของอังกฤษ รายงานข่าวสถานการณ์การเจรจาหยุดยิงระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่านที่กำลังตึงเครียดในสวิตเซอร์แลนด์ โดยคาดการณ์ว่าการเจรจาจะดำเนินต่อไปจนถึงช่วงวันจันทร์ที่ 22 มิถุนายน 2569 แม้จะเผชิญกับความวุ่นวายจากการที่คณะผู้แทนอิหร่านวอล์กเอาต์เพื่อประท้วงข้อความข่มขู่จากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ

ความตึงเครียดจากการข่มขู่ของทรัมป์และการวอล์กเอาต์ของอิหร่าน

การเจรจาซึ่งเริ่มต้นขึ้นที่เมืองเบอร์เกนสต็อก (Bürgenstock) และลูเซิร์น (Lucerne) ในสวิตเซอร์แลนด์ มีจุดเริ่มต้นที่ไม่ราบรื่นเมื่อคณะผู้แทนอิหร่านได้วอล์กเอาต์ออกจากโต๊ะเจรจาอย่างกะทันหัน โดยอ้างถึงข้อความข่มขู่ที่รุนแรงจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผ่านทางโซเชียลมีเดียและในการให้สัมภาษณ์ทางโทรทัศน์ ทรัมป์ได้ขู่ที่จะโจมตีอิหร่านด้วยระเบิด และแม้กระทั่งขู่ว่าจะลักพาตัวทีมเจรจาของอิหร่าน หากช่องแคบฮอร์มุซไม่ได้รับการเปิดอีกครั้ง นอกจากนี้ยังกล่าวว่าสหรัฐฯ อาจเข้ายึดช่องแคบดังกล่าวและเก็บค่าผ่านทางหากจำเป็น

คณะผู้แทนอิหร่านรู้สึกว่าการข่มขู่ดังกล่าวเป็นการคุกคามที่ไม่สามารถยอมรับได้ต่อความปลอดภัยส่วนบุคคล และยังขัดแย้งกับข้อตกลงไม่รุกรานที่ระบุไว้ในบันทึกความเข้าใจที่ทรัมป์ได้ลงนามเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลีบาฟ (Mohammad Bagher Ghalibaf) หัวหน้าคณะเจรจาของอิหร่าน ได้กล่าวตอบโต้ว่า "พวกเขาไม่คิดหรือว่าหากการข่มขู่ของพวกเขามีผล พวกเขาคงไม่มาถึงความสิ้นหวังอย่างที่เผชิญอยู่ทุกวันนี้ เราไม่ให้ความสำคัญกับคำขู่ของอเมริกาเลย" แรงกดดันทางการเมืองภายในประเทศยังเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้คณะเจรจาอิหร่านต้องแสดงความไม่ไว้วางใจต่อทีมเจรจาของทรัมป์

บทบาทของรองประธานาธิบดีแวนซ์และประเด็นสำคัญในการเจรจา

การเจรจาครั้งนี้มีรองประธานาธิบดีเจ.ดี. แวนซ์ (JD Vance) เป็นหัวหน้าคณะเจรจาฝ่ายสหรัฐฯ ซึ่งพยายามใช้ท่าทีที่ประนีประนอมกว่าทรัมป์ โดยกล่าวว่าประธานาธิบดีได้ขอให้พวกเขาใช้การเจรจาครั้งนี้เพื่อ "เริ่มต้นใหม่" กับอิหร่าน และพร้อมที่จะเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์อย่างพื้นฐาน หากผู้นำอิหร่านเต็มใจที่จะเลิกเป็นผู้ขับเคลื่อนความไม่มั่นคงในภูมิภาคและละทิ้งความทะเยอทะยานด้านอาวุธนิวเคลียร์ในระยะยาว คณะเจรจาฝ่ายสหรัฐฯ ยังรวมถึง จาเร็ด คุชเนอร์ (Jared Kushner) ลูกเขยของทรัมป์ และ สตีฟ วิทคอฟฟ์ (Steve Witkoff) ทูตพิเศษของสหรัฐฯ

ประเด็นสำคัญที่อยู่ระหว่างการหารือประกอบด้วย:

1. ช่องแคบฮอร์มุซ: การทำความเข้าใจเจตนาของอิหร่านในการปิดช่องแคบ การหา "กลไก" เพื่อให้ช่องแคบยังคงเปิดอยู่ และการจัดการกับสถานการณ์การปิดช่องแคบที่อิหร่านประกาศ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลการติดตามเรือแสดงให้เห็นว่าเรือยังคงผ่านช่องแคบได้ แม้จะมีการประกาศปิดจากอิหร่าน

2. การบังคับใช้ข้อตกลงหยุดยิงในเลบานอนตอนใต้: หลังจากมีรายงานการโจมตีอย่างต่อเนื่องของอิสราเอลในเลบานอน ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปหลายสิบคน รวมถึงผู้หญิงและเด็ก อิหร่านกล่าวหาว่าทรัมป์ปล่อยให้อิสราเอลละเมิดบันทึกความเข้าใจที่ลงนามไว้ หัวหน้าคณะเจรจาของอิหร่านยืนยันว่าการหารือจะต้องมุ่งเน้นไปที่การหยุดยิงในเลบานอนเป็นหลัก

3. การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันของสหรัฐฯ: อิหร่านต้องการให้มีการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันของสหรัฐฯ และการปลดอายัดทรัพย์สินของอิหร่านในบัญชีธนาคารต่างประเทศ ประเด็นทางเทคนิคเกี่ยวกับการยกเลิกคว่ำบาตรและช่องทางการโอนเงินที่ถูกอายัดกลับคืนสู่อิหร่านเป็นสิ่งที่คณะผู้แทนอิหร่านให้ความสำคัญอย่างยิ่ง โดยมีการนำซีอีโอของบริษัทน้ำมันแห่งชาติอิหร่านและหัวหน้าธนาคารกลางของอิหร่านเข้าร่วมด้วย

4. ประเด็นนิวเคลียร์: อิหร่านต้องการเลื่อนการหารือเกี่ยวกับการตรวจสอบแหล่งนิวเคลียร์ในอนาคตออกไปจนกว่าข้อพิพาทเรื่องการคว่ำบาตรจะได้รับการแก้ไข ราฟาเอล กรอสซี (Rafael Grossi) หัวหน้าหน่วยงานเฝ้าระวังนิวเคลียร์ของสหประชาชาติ (IAEA) ก็อยู่ในสวิตเซอร์แลนด์เช่นกัน เป้าหมายคือการแก้ไขปัญหานิวเคลียร์ รวมถึงความเข้มงวดและความถี่ของการตรวจสอบโดย IAEA ภายใน 60 วัน โดยสามารถขยายเวลาได้ตามข้อตกลงร่วมกัน

ภูมิหลังและความคืบหน้า

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว อิหร่านและสหรัฐฯ ได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจที่ออกแบบมาเพื่อยกเลิกการปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งนำไปสู่การเจรจา 60 วันในโครงการนิวเคลียร์พลเรือนของอิหร่าน ข้อตกลงเบื้องต้นนี้รวมถึงพันธกรณีที่จะบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายภายใน 60 วัน การยุติการต่อสู้ "ในทุกแนวรบ" รวมถึงในเลบานอน และการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ข้อตกลงยังได้ระบุแผนการ "สร้างใหม่" ของอิหร่านมูลค่า 300,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 9,996,000 ล้านบาท) และการที่สหรัฐฯ จะยกเลิก "การคว่ำบาตรทุกประเภท" ต่ออิหร่าน

อย่างไรก็ตาม มีการปะทุของการต่อสู้ระหว่างกลุ่มฮิซบอลเลาะห์และกองกำลังอิสราเอลในเลบานอนตอนใต้ และการโจมตีทางอากาศของอิสราเอลที่คร่าชีวิตชาวเลบานอนไปหลายสิบคน การยกระดับความรุนแรงนี้ทำให้สหรัฐฯ ต้องประกาศหยุดยิงใหม่ระหว่างอิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา อิสราเอลยืนกรานที่จะคงอยู่ในเขตกันชนความมั่นคงทางตอนใต้ของเลบานอนตราบเท่าที่จำเป็น เพื่อปกป้องภาคเหนือของอิสราเอล

คณะผู้แทนอิหร่านปฏิเสธที่จะปรากฏตัวต่อหน้ากล้องพร้อมกับคณะผู้แทนสหรัฐฯ แต่ทั้งสองฝ่ายได้ถูกบันทึกภาพในห้องเดียวกันช่วงสั้นๆ การเจรจาภาคบ่ายเป็นไปในรูปแบบสี่ฝ่าย โดยมีอิหร่าน สหรัฐฯ ปากีสถาน และกาตาร์ กาตาร์และปากีสถานมีบทบาทสำคัญในฐานะผู้ไกล่เกลี่ยตลอดสงครามนี้

แม้จะมีความตึงเครียดและอุปสรรค การเจรจาหยุดยิงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านยังคงดำเนินต่อไปในสวิตเซอร์แลนด์ โดยมีเป้าหมายเพื่อหาทางออกที่ยั่งยืนสำหรับความขัดแย้งที่ซับซ้อนนี้

ที่มา https://www.theguardian.com/world/2026/jun/21/us-iran-talks-jd-vance-switzerland-strait-of-hormuz-lebanon,https://www.bbc.com/news/articles/cwy0q41v1lzo