รัฐบาลนิวซีแลนด์ผลักดันร่างกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้โซเชียลมีเดียที่มีความเสี่ยงสูง พร้อมกำหนดโทษปรับแพลตฟอร์มสูงสุด 10% ของรายได้ทั่วโลก หากไม่ปฏิบัติตาม แต่พรรคร่วมรัฐบาลประกาศคัดค้าน ทำให้ร่างกฎหมายยังไม่แน่นอนว่าจะเดินหน้าต่อได้หลังเลือกตั้ง
เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2569 รัฐบาลนิวซีแลนด์นำโดย นายกรัฐมนตรีคริสโตเฟอร์ ลักซอน ประกาศเตรียมเสนอร่างกฎหมาย Online Safety (Minimum Age and Child Safety Risk Assessment) Bill ต่อรัฐสภา โดยมีเป้าหมายกำหนดอายุขั้นต่ำ 16 ปีสำหรับการใช้งานแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียที่มีความเสี่ยงสูง เช่น Instagram, TikTok, Snapchat และ Facebook
รัฐบาลนิวซีแลนด์ระบุในแถลงการณ์ที่เผยแพร่ผ่าน Scoop News ว่า ร่างกฎหมายจะกำหนดให้แพลตฟอร์มดำเนินมาตรการที่เหมาะสมในการตรวจสอบอายุผู้ใช้ โดยอาจใช้ข้อมูลจากบัญชีที่มีอยู่ เทคโนโลยีประเมินอายุจากใบหน้า บริการยืนยันตัวตนดิจิทัล หรือเอกสารยืนยันตัวตนอย่างเป็นทางการ
นายกรัฐมนตรีคริสโตเฟอร์ ลักซอน ระบุว่า “เราไม่สามารถยอมรับอันตรายที่เกิดขึ้นกับเด็กนิวซีแลนด์ทั้งรุ่นได้อีกต่อไป” พร้อมอ้างข้อมูลว่า เด็กอายุ 13-17 ปีราว 1 ใน 3 ใช้เวลาอย่างน้อย 5 ชั่วโมงต่อวันบนโซเชียลมีเดีย และอาจเผชิญกับเนื้อหาที่เป็นอันตราย เทคโนโลยีที่ทำให้เกิดพฤติกรรมเสพติด และแรงกดดันที่ไม่เหมาะสมกับวัย ซึ่งรัฐบาลระบุว่าส่งผลต่อชีวิตครอบครัว สุขภาพจิต การนอนหลับ และการศึกษา
Reuters รายงานว่า ร่างกฎหมายกำหนดโทษปรับสูงสุด 10% ของรายได้ทั่วโลกของแพลตฟอร์ม หากไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ที่กำหนด พร้อมจัดตั้งหน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยออนไลน์ภายใต้กระทรวงกิจการภายใน (Department of Internal Affairs) เพื่อทำหน้าที่ติดตามและบังคับใช้กฎหมาย
รัฐบาลระบุเพิ่มเติมว่า ร่างกฎหมายจะไม่กำหนดบทลงโทษต่อเด็ก ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแล โดยภาระในการปฏิบัติตามกฎหมายจะอยู่ที่แพลตฟอร์มเป็นหลัก ขณะที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการเอริกา สแตนฟอร์ด กล่าวว่า มาตรการดังกล่าวไม่ได้กำหนดเพียงอายุขั้นต่ำ แต่ยังวางกรอบให้แพลตฟอร์มประเมินความเสี่ยงต่อเด็กอย่างสม่ำเสมอและรายงานมาตรการลดความเสี่ยง รวมถึงรองรับเทคโนโลยีใหม่ เช่น บริการปัญญาประดิษฐ์ที่ออกแบบมาเพื่อสร้างความสัมพันธ์ทางอารมณ์กับผู้ใช้
อย่างไรก็ตาม 1News รายงานว่า พรรค ACT และพรรค New Zealand First ซึ่งเป็นพรรคร่วมรัฐบาลประกาศคัดค้านร่างกฎหมายทันทีหลังรัฐบาลแถลง โดยพรรค ACT ใช้ข้อตกลง “เห็นต่างและยอมรับความเห็นต่าง” ภายในรัฐบาล และระบุว่าจะลงมติไม่เห็นชอบ
เดวิด ซีมัวร์ ผู้นำพรรค ACT กล่าวว่า การปกป้องเด็กบนโลกออนไลน์เป็นปัญหาที่มีความสำคัญ แต่ร่างกฎหมายที่เสนออาจไม่สามารถแก้ปัญหาได้ และอาจสร้างผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์เพิ่มเติม เนื่องจากวัยรุ่นสามารถหาวิธีหลีกเลี่ยงข้อจำกัดได้ ขณะที่การบังคับใช้ที่เข้มงวดเกินไปอาจกระทบผู้ใหญ่ ส่วนการบังคับใช้ที่ผ่อนปรนเกินไปอาจไม่สามารถบรรลุเป้าหมายได้ โดยยกกรณีของออสเตรเลียเป็นตัวอย่าง
ด้านพรรค New Zealand First ระบุผ่านแถลงการณ์ที่เผยแพร่โดย Scoop News ว่า พรรคจะไม่สนับสนุนมาตรการดังกล่าว โดย วินสตัน ปีเตอร์ส ผู้นำพรรค แสดงความกังวลต่อผลกระทบด้านเสรีภาพและสิทธิความเป็นส่วนตัว พร้อมระบุว่าการบังคับใช้มาตรการลักษณะนี้อาจนำไปสู่การห้ามใช้เครือข่ายส่วนตัวเสมือน หรือการบังคับใช้ระบบยืนยันตัวตนดิจิทัล และกล่าวอ้างว่ามาตรการในออสเตรเลียประสบปัญหาอย่างมาก
1News รายงานว่า นายกรัฐมนตรีคริสโตเฟอร์ ลักซอน ยอมรับว่ารัฐบาลไม่มีเสียงสนับสนุนจากพรรคร่วมสำหรับร่างกฎหมายดังกล่าว และจะไม่สามารถผลักดันให้ผ่านการอ่านวาระแรกก่อนรัฐสภาปิดสมัยเพื่อเตรียมการเลือกตั้งทั่วไปในเดือนพฤศจิกายน 2569 โดยนายกรัฐมนตรีระบุว่า รัฐสภาเหลือเวลาทำงานอีก 11 วันและมีร่างกฎหมายจำนวนมากอยู่ในวาระ จึงจะนำเรื่องนี้กลับมาพิจารณาอีกครั้งหลังการเลือกตั้ง
สำหรับพรรคแรงงานซึ่งเป็นฝ่ายค้าน ยังไม่ได้ยืนยันว่าจะสนับสนุนร่างกฎหมาย โดยก่อนหน้านี้พรรคได้ส่งหนังสือสอบถามรัฐบาลเกี่ยวกับรายละเอียดหลายประเด็น รวมถึงการประเมินผลกระทบด้านความเป็นส่วนตัวและแนวทางการบังคับใช้บทลงโทษ
รัฐบาลนิวซีแลนด์ระบุว่า ร่างกฎหมายจะยกเว้นบริการหลายประเภท เช่น WhatsApp, Discord, Roblox, Spotify และ LinkedIn รวมถึงบริการปัญญาประดิษฐ์สำหรับตอบคำถามหรือเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน เช่น ChatGPT, Gemini และ Copilot ขณะที่บริการปัญญาประดิษฐ์ที่ออกแบบมาเพื่อสร้างความสัมพันธ์ส่วนตัวกับผู้ใช้จะอยู่ภายใต้กฎหมาย นอกจากนี้ บริการส่งข้อความ อีเมล การโทร เกมออนไลน์แบบผู้เล่นหลายคน บริการเพลงและพอดแคสต์ เครือข่ายด้านอาชีพ รวมถึงบริการด้านการศึกษาและสุขภาพ จะได้รับการยกเว้นตามหลักเกณฑ์ที่รัฐบาลกำหนด
Reuters รายงานว่า การเสนอร่างกฎหมายของนิวซีแลนด์เกิดขึ้นหลังออสเตรเลียเริ่มบังคับใช้กฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียตั้งแต่เดือนธันวาคม 2568 ซึ่งเป็นมาตรการลักษณะนี้ที่ออสเตรเลียเป็นประเทศแรกที่นำมาใช้ ขณะที่นิวซีแลนด์เคยมีร่างกฎหมายจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรค National เสนอมาก่อน แต่ถูกพักไว้จากความเห็นต่างภายในรัฐบาลผสม
นายกรัฐมนตรีคริสโตเฟอร์ ลักซอน กล่าวว่า รัฐบาลตระหนักดีว่าไม่สามารถนำเด็กทุกคนออกจากโซเชียลมีเดียได้ทั้งหมด แต่ระบุว่าข้อมูลเบื้องต้นจากออสเตรเลียแสดงให้เห็นว่าการกำหนดอายุขั้นต่ำเริ่มส่งผลต่อพฤติกรรมของผู้ใช้งาน และรัฐบาลต้องการใช้มาตรการดังกล่าวเพื่อกำหนดบรรทัดฐานด้านการใช้โซเชียลมีเดียสำหรับคนรุ่นต่อไป
ขณะนี้ร่างกฎหมายยังอยู่ในขั้นตอนการเสนอเข้าสู่รัฐสภา และยังไม่มีความแน่นอนว่าจะได้รับเสียงสนับสนุนเพียงพอในการเดินหน้าต่อหรือไม่ เนื่องจากพรรคร่วมรัฐบาลอย่าง ACT และ New Zealand First ประกาศคัดค้าน ขณะที่พรรคแรงงานฝ่ายค้านยังไม่ได้ให้คำมั่นว่าจะสนับสนุน ก่อนที่นิวซีแลนด์จะเข้าสู่การเลือกตั้งทั่วไปในเดือนพฤศจิกายน 2569
อ้างอิง:
