การประท้วงของนักเรียนมัธยมในฝรั่งเศสขยายวงหลายเมือง หลังเรียกร้องแก้ปัญหาขาดแคลนครู ห้องเรียนแออัด และอาคารทรุดโทรม ก่อนเกิดเหตุเผาสิ่งกีดขวางและปะทะตำรวจ รัฐบาลสั่งปิดสถานศึกษากว่า 400 แห่ง พร้อมเรียกประชุมฉุกเฉินรับมือสถานการณ์
เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2569 ฝรั่งเศสสั่งปิดโรงเรียนและสถานศึกษามากกว่า 400 แห่งทั่วประเทศ หลังการประท้วงของนักเรียนมัธยมศึกษาที่เรียกร้องให้รัฐบาลแก้ปัญหาขาดแคลนครู ห้องเรียนแออัด และอาคารเรียนทรุดโทรม ทวีความรุนแรงขึ้นในหลายเมือง มีทั้งการจุดไฟเผาสิ่งกีดขวาง อาคารเรียน และรถยนต์ รวมถึงการปะทะกับตำรวจ โดยกระทรวงมหาดไทยฝรั่งเศสระบุว่า เฉพาะวันที่ 1 ตุลาคม มีผู้ถูกจับกุม 1,949 คน และตำรวจรวมถึงทหารตำรวจได้รับบาดเจ็บ 305 นาย ขณะที่รัฐบาลเรียกประชุมฉุกเฉินเพื่อรับมือสถานการณ์ที่ขยายตัวไปทั่วประเทศ
การเคลื่อนไหวเริ่มขึ้นตั้งแต่สัปดาห์ก่อนในพื้นที่รอบกรุงปารีส ก่อนขยายไปยังเมืองต่างๆ ทั่วฝรั่งเศส นักเรียนใช้วิธีปิดกั้นทางเข้าโรงเรียนเพื่อเรียกร้องให้เพิ่มครูทดแทน เพิ่มงบประมาณด้านการศึกษา ลดความแออัดของห้องเรียน และปรับปรุงอาคารสถานที่ที่ทรุดโทรม โดย Reuters รายงานว่า การชุมนุมขยายวงอย่างรวดเร็วและเกิดเหตุรุนแรงในบางพื้นที่ หลังจากในวันที่ 30 กันยายน มีโรงเรียนมัธยมศึกษาได้รับผลกระทบแล้วอย่างน้อย 356 แห่ง
สถานการณ์รุนแรงขึ้นอย่างชัดเจนในวันที่ 1 ตุลาคม กระทรวงมหาดไทยฝรั่งเศสเปิดเผยว่า โรงเรียนมัธยมศึกษา 1,027 แห่ง จากทั้งหมดประมาณ 3,700 แห่งทั่วประเทศได้รับผลกระทบจากการเคลื่อนไหว ในจำนวนนี้มีอย่างน้อย 222 แห่งถูกปิดกั้นทางเข้า ขณะที่ข้อมูลที่เผยแพร่ผ่าน TF1 Info และ AFP ระบุว่า มีผู้ถูกจับกุม 1,949 คนภายในวันเดียว ส่วนกระทรวงยุติธรรมฝรั่งเศสระบุว่า ตั้งแต่วันจันทร์มีผู้ถูกนำตัวเข้าสู่กระบวนการควบคุมตัวของตำรวจแล้ว 1,793 คน
ความรุนแรงเกิดขึ้นในหลายเมือง โดย Reuters รายงานว่า นักเรียนจุดไฟภายในโรงเรียนอย่างน้อย 2 แห่ง ขณะที่เมืองมาร์เซย์ ครู 2 คนถูกน้ำมันเบนซินกระเด็นใส่โดยไม่ตั้งใจ ระหว่างที่นักเรียนรายหนึ่งพยายามเทน้ำมันลงในถังขยะ นอกจากนี้ กลุ่มผู้ชุมนุมบริเวณโรงเรียนมัธยม Saint-Exupéry ยังบังคับให้นักดับเพลิงลงจากรถ ก่อนจุดไฟเผารถดับเพลิง ส่งผลให้ระบบขนส่งสาธารณะบางส่วนในเมืองต้องหยุดให้บริการหลังมีเจ้าหน้าที่ได้รับบาดเจ็บ
ที่เมืองน็องต์ เจ้าหน้าที่ดับเพลิงรายงานว่าเกิดไฟไหม้ภายในโรงเรียนแห่งหนึ่ง ขณะที่อาคารโรงเรียนในเมืองเลออาฟวร์ได้รับความเสียหายจากเพลิงไหม้ ส่วนเมืองสตราสบูร์กมีรถยนต์ถูกจุดไฟเผาอย่างน้อย 1 คัน และที่เมืองตูลูสเกิดการปะทะระหว่างกลุ่มเยาวชนกับตำรวจปราบจลาจล ขณะที่หลายพื้นที่ของกรุงปารีสและแคว้นอีล-เดอ-ฟร็องส์เกิดการเผาถังขยะ ตั้งสิ่งกีดขวาง และเผชิญหน้ากับตำรวจเช่นกัน
กระทรวงศึกษาธิการฝรั่งเศสระบุว่า นับตั้งแต่เริ่มการเคลื่อนไหว มีนักเรียนได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 170 คน และบุคลากรทางการศึกษาอีก 65 คน ขณะที่ Le Monde รายงานโดยอ้างกระทรวงมหาดไทยว่า เฉพาะวันที่ 1 ตุลาคม มีตำรวจและทหารตำรวจได้รับบาดเจ็บ 305 นาย จากเหตุปะทะและความรุนแรงในหลายพื้นที่
เอดัวร์ เจฟเฟรย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการฝรั่งเศส ให้สัมภาษณ์สถานีโทรทัศน์ France 2 เมื่อคืนวันที่ 1 ตุลาคมว่า มีโรงเรียนและสถานศึกษามากกว่า 400 แห่งที่ต้องปิดในวันที่ 2 ตุลาคม โดยบางแห่งไม่สามารถเปิดรับนักเรียนได้อย่างปลอดภัย เนื่องจากระบบป้องกันอัคคีภัยได้รับความเสียหายหรือบุคลากรถูกคุกคามโดยตรง พร้อมกำหนดให้บางสถานศึกษาจัดการเรียนการสอนทางไกลแทน
เอดัวร์ เจฟเฟรย์ ระบุด้วยว่า รัฐบาลยังต้องเปิดการเจรจากับนักเรียน เนื่องจากข้อเรียกร้องในช่วงแรกเกี่ยวกับปัญหาภายในโรงเรียนมีเหตุผลที่ต้องรับฟัง และมีกำหนดพบตัวแทนนักเรียน ผู้ปกครอง สหภาพบุคลากรทางการศึกษา และตัวแทนสภานักเรียนในวันที่ 2 ตุลาคม เพื่อหารือถึงปัญหาที่เป็นต้นเหตุของการประท้วง
ข้อเรียกร้องของนักเรียนครอบคลุมตั้งแต่ปัญหาขาดแคลนครูและครูทดแทน ห้องเรียนที่มีนักเรียนจำนวนมาก อาคารเรียนทรุดโทรม ไปจนถึงตารางเรียนที่ยาวนาน โดย Reuters รายงานคำให้สัมภาษณ์ของนักเรียนวัย 17 ปีในเมืองแซงต์-เดอนีส์ ซึ่งระบุว่า ภายในโรงเรียนมีทั้งหนูและแมลงสาบ ขณะที่อุณหภูมิในห้องเรียนอาจร้อนหรือหนาวจัดตามสภาพอากาศ ส่วน Euronews รายงานว่า นักเรียนบางส่วนไม่พอใจกับตารางเรียนที่เริ่มตั้งแต่เวลาประมาณ 08.00 น. และต่อเนื่องไปจนถึงช่วงเย็น
การเคลื่อนไหวยังขยายจากโรงเรียนมัธยมศึกษาไปยังมหาวิทยาลัย โดย Euronews รายงานว่า นักศึกษามหาวิทยาลัยเข้าร่วมการประท้วงในวันที่ 1 ตุลาคม และมีการปิดกั้นทางเข้าวิทยาเขตราว 30 แห่งทั่วประเทศ ทำให้การประท้วงที่เริ่มต้นจากนักเรียนมัธยมขยายวงเข้าสู่ระบบอุดมศึกษาด้วย
ท่ามกลางเหตุรุนแรง เซบาสเตียง เลอกอร์นู นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศสเรียกประชุมคณะทำงานฉุกเฉินเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม โดย Reuters รายงานอ้างบุคคลใกล้ชิดนายกรัฐมนตรีว่า หน่วยข่าวกรองแจ้งต่อที่ประชุมว่า มีการประเมินว่าบุคคลจากกลุ่มการเมืองฝ่ายซ้ายจัด รวมถึงสมาชิกของ La France Insoumise หรือ LFI มีบทบาทในการผลักดันการเคลื่อนไหว ขณะที่หลุยส์ โบยาร์ ส.ส.จาก LFI ปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าว และระบุว่า LFI สนับสนุนการชุมนุมโดยสันติ ไม่ใช่การใช้ความรุนแรง
ด้าน โลรองต์ นูเญซ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยฝรั่งเศส ระบุว่า เจ้าหน้าที่พบในบางพื้นที่ว่ามีกลุ่มบุคคลเคลื่อนย้ายจากโรงเรียนหนึ่งไปยังอีกโรงเรียนหนึ่งเพื่อปลุกเร้าให้เกิดความรุนแรง อย่างไรก็ตาม รัฐบาลยอมรับว่าปัญหาภายในโรงเรียนที่นักเรียนหยิบยกขึ้นมาเป็นเรื่องที่ต้องได้รับการแก้ไข ขณะที่ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง ระบุว่า โรงเรียนควรเป็นสถานที่สำหรับการศึกษา ไม่ใช่พื้นที่ปิดกั้นทางเข้าหรือจุดไฟเผาถังขยะ
กระทรวงมหาดไทยฝรั่งเศสยังสั่งให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นออกคำสั่งห้ามชุมนุมบริเวณสถานศึกษาที่ปิดในวันที่ 2 ตุลาคม โดยในกรุงปารีสมีคำสั่งห้ามรวมตัวบริเวณโรงเรียนมัธยมศึกษา 13 แห่ง เพื่อป้องกันเหตุรุนแรงซ้ำ ขณะที่โรงเรียนที่ไม่สามารถเปิดการเรียนการสอนได้ตามปกติให้จัดการเรียนทางไกลเพื่อให้นักเรียนยังสามารถเรียนต่อได้
การประท้วงเกิดขึ้นในช่วงเดียวกับที่รัฐบาลฝรั่งเศสเปิดเผยร่างงบประมาณปี 2570 ซึ่งมีมาตรการลดรายจ่ายของรัฐ ทำให้สถานการณ์ด้านการศึกษากลายเป็นหนึ่งในประเด็นทางการเมืองที่รัฐบาลต้องรับมือควบคู่กับแรงกดดันด้านงบประมาณ อย่างไรก็ตาม ข้อเรียกร้องของนักเรียนเริ่มต้นจากปัญหาภายในสถานศึกษา ทั้งการขาดแคลนบุคลากร ความแออัด และสภาพอาคารเรียน ก่อนที่การเคลื่อนไหวจะขยายตัวและเกิดความรุนแรงในบางพื้นที่
ล่าสุดวันที่ 2 ตุลาคม 2569 โรงเรียนและสถานศึกษามากกว่า 400 แห่งยังคงปิดเพื่อความปลอดภัย ขณะที่รัฐบาลฝรั่งเศสเตรียมหารือกับตัวแทนนักเรียน ผู้ปกครอง และบุคลากรทางการศึกษา เพื่อหาทางคลี่คลายข้อเรียกร้อง ส่วนตำรวจยังคงเพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยในพื้นที่เสี่ยง หลังการประท้วงวันที่ 1 ตุลาคมทำให้มีผู้ถูกจับกุม 1,949 คน และเกิดเหตุรุนแรงในหลายเมืองทั่วประเทศ
ภาพจาก LOU BENOIST / AFP
อ้างอิง:
