"...การพัฒนาระบบ NSW และระบบงานต่าง ๆ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาที่ NT ได้ส่งมอบเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2568 นั้น ยังไม่มีความชัดเจนว่า กรมศุลกากรในฐานะหน่วยงานกำกับ ได้ดำเนินการตรวจทดสอบระบบแล้ว สามารถใช้งานระบบได้หรือไม่อย่างไร โดยหากระบบยังไม่สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องครบถ้วน ควรพิจารณาเหตุแห่งการบอกเลิกสัญญา แต่หากหน่วยงานกำกับมีการตรวจทดสอบระบบแล้วเห็นว่าถูกต้อง หน่วยงานกำกับควรแจ้งผู้ให้บริการคำนึงถึงสัญญาให้สิทธิฯ ข้อ 2 ตามข้อเสนอแนะของ สตง. ต่อไป..."
กรณีสำนักข่าว Next News เสนอข่าวโครงการพัฒนาระบบ National Single Window (NSW) ซึ่งเป็นระบบศูนย์กลางเชื่อมโยงข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์สำหรับการนำเข้า ส่งออก และโลจิสติกส์ของประเทศ ของกรมศุลกากร ถูกสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ตรวจพบปัญหาว่า ระบบดังกล่าวยังพัฒนาไม่แล้วเสร็จครบถ้วนตามเงื่อนไขสัญญา แต่มีการเปิดให้บริการและเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากผู้ใช้บริการแล้ว พร้อมแจ้งข้อเสนอแนะให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งตรวจสอบและทดสอบระบบ NSW ให้ครบถ้วนตามสัญญาโดยด่วน
ขณะที่จากการตรวจสอบพบว่า กรมศุลกากรในฐานะหน่วยงานกำกับ ได้ทำสัญญาให้บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) เป็นผู้ให้บริการระบบ NSW ของประเทศ ต่อมาเมื่อวันที่ 7 มกราคม 2564 บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) ได้ควบรวมกิจการกับบริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) และจดทะเบียนเป็นบริษัทใหม่ชื่อ บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT โดยมีภารกิจดำเนินการพัฒนาระบบ NSW เพื่อทดแทนระบบเดิม ตามสัญญากำหนดให้ผู้ให้บริการต้องจัดทำระบบคอมพิวเตอร์ NSW ใหม่ พร้อมพัฒนาองค์ประกอบสำคัญหลายระบบ
เบื้องต้น ในช่วงเดือนตุลาคม 2568 สตง. ได้ทำหนังสือแจ้ง NT ให้ดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่องและควบคุมหรือกำกับมิให้เกิดข้อบกพร่องขึ้นอีก พร้อมแจ้งผลการดำเนินการให้ สตง. รับทราบทุก 60 วัน จนกว่าจะดำเนินการแล้วเสร็จ แต่หลังจากนั้นก็ยังดำเนินการไม่ครบถ้วน ทาง สตง. จึงมีหนังสือในช่วงปลายเดือนธันวาคม 2568 ถึง NT เพื่อเร่งรัดดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 60 วัน และแจ้งผลการดำเนินงานให้ สตง. รับทราบต่อไป
NT แจงการเรียกเก็บค่าใช้บริการระบบ NSW ถูกต้องตามสัญญา
สตง.ชี้พิรุธ!ระบบศุลกากร 'NSW' ยังไม่เสร็จ แต่เริ่มเก็บเงินผู้ใช้แล้ว
ล่าสุด สำนักข่าว Next News ได้รับการยืนยันจากแหล่งข่าว สตง. ว่า สตง.ตรวจสอบพบปัญหาระบบดังกล่าวยังพัฒนาไม่แล้วเสร็จครบถ้วนตามเงื่อนไขสัญญา แต่มีการเปิดให้บริการและเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากผู้ใช้บริการไปก่อนจริง และได้มีการแจ้งข้อเสนอแนะให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งตรวจสอบและทดสอบระบบ NSW ให้ครบถ้วนตามสัญญาโดยด่วนแล้ว
ขณะที่ในช่วงเดือน ตุลาคม 2568 สตง.ได้มีหนังสือแจ้งให้ NT ดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่องให้แล้วเสร็จภายใน 60 วัน แต่ทาง NT ก็ยังดำเนินการไม่ครบถ้วน จนต้องมีหนังสือแจ้งไปในช่วงปลายเดือนธันวาคม 2568 เร่งรัดการดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 60 วัน ซึ่ง สตง.จะมีการตรวจสอบข้อมูลว่า ทาง NT ดำเนินการแก้ไขงานครบถ้วนตามที่แจ้งไปหรือไม่
สำหรับเนื้อหาสาระหนังสือ สตง. ฉบับเดือน ตุลาคม 2568 มีการอ้างถึงหนังสือในช่วงเดือนกันยายน 2568 ที่ สตง.แจ้งให้บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT ดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่องและควบคุมหรือกำกับมิให้เกิดข้อบกพร่องขึ้นอีก โดยขอให้เร่งดำเนินการตามหนังสือแจ้งผลการตรวจสอบ และแจ้งผลการดำเนินการไปให้ สตง.ทราบทุก 60 วัน จนกว่าจะดำเนินการแล้วเสร็จ และอ้างถึงหนังสือ NT ในช่วงเดือน ต.ค.2568 แจ้งว่า กรมศุลกากรได้ออกหนังสือรับรองการปฏิบัติตามสัญญาให้ NT
สตง. ระบุว่า "บัดนี้ ครบกำหนดเวลา 60 วัน นับแต่วันที่ NT ได้รับหนังสือที่อ้างถึงแล้ว แต่ สตง.พิจารณาแล้วเห็นว่า NT ยังดำเนินการไม่ครบถ้วนตามข้อเสนอแนะ กล่าวคือ การจัดให้มีระบบคอมพิวเตอร์ NSW เพื่อทดแทนระบบคอมพิวเตอร์ NSW เดิม กรมศุลกากรได้ดำเนินการตรวจรับและออกหนังสือรับรองให้ไว้เป็นหลักฐานเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2568 แต่ในส่วนการพัฒนาระบบ NSW และระบบงานต่าง ๆ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาที่ NT ได้ส่งมอบเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2568 นั้น ยังไม่มีความชัดเจนว่า กรมศุลกากรในฐานะหน่วยงานกำกับ ได้ดำเนินการตรวจทดสอบระบบแล้ว สามารถใช้งานระบบได้หรือไม่อย่างไร
โดยหากระบบยังไม่สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องครบถ้วน ควรพิจารณาเหตุแห่งการบอกเลิกสัญญา แต่หากหน่วยงานกำกับมีการตรวจทดสอบระบบแล้วเห็นว่าถูกต้อง หน่วยงานกำกับควรแจ้งผู้ให้บริการคำนึงถึงสัญญาให้สิทธิฯ ข้อ 2 ตามข้อเสนอแนะของ สตง. ต่อไป
เพื่อเป็นการรักษาวินัยการเงินการคลังของรัฐอย่างเคร่งครัด ผู้ว่าฯ สตง. จึงขอแจ้งเร่งรัดให้ดำเนินการให้แล้วเสร็จตามข้อเสนอแนะภายใน 60 วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งเร่งรัดฉบับนี้ และแจ้งผลการดำเนินการให้ สตง. ทราบ (ดูหนังสือประกอบ)
หนังสือ สตง.
อนึ่ง เกี่ยวกับกรณีนี้ ทางบริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT ได้ชี้แจงต่อสำนักข่าว Next News แล้วว่า ตามที่ได้ปรากฏข่าวรายงาน สตง. ตรวจสอบว่า NT ผู้ให้บริการ NSW ซึ่งเป็นระบบศูนย์กลางเชื่อมโยงข้อมูลการค้า การนำเข้า ส่งออก และการขนส่งระหว่างหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และต่างประเทศ ได้เปิดให้บริการระบบดังกล่าวโดยเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเอกชนผู้ใช้บริการ โดยที่งานยังไม่แล้วเสร็จครบตามสัญญา นั้น ตามสัญญาให้สิทธิบริการระบบ National Single Window (NSW Operator) NT ได้ดำเนินการจัดหาระบบใหม่ทดแทนระบบเดิม ซึ่งเป็นระบบหลักและเป็นส่วนสำคัญของสัญญา ฯ ที่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลและให้บริการระบบ NSW ได้อย่างต่อเนื่อง โดย NT ได้ดำเนินการแล้วเสร็จส่งมอบงานตั้งแต่ปี 2564 นอกจากนี้ ขั้นตอนการนำเสนออัตราค่าบริการได้ผ่านการพิจารณาเห็นชอบจากคณะอนุกรรมการพัฒนานโยบายและกำกับดูแลระบบ NSW ถูกต้องตามสัญญาฯ เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2565 ทั้งนี้ในช่วงทดสอบระบบกว่า 1 ปี NT ได้ให้บริการแก่เอกชนผู้ใช้บริการโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ก่อนเปิดให้บริการเชิงพาณิชย์ตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2566 และได้นำส่งรายได้จากการให้บริการในอัตรา 3.75 % ของเงินที่เรียกเก็บได้ให้กับกรมศุลกากรตามสัญญาฯ
อย่างไรก็ดี ปัจจุบันมีเอกชน 1 ราย ไม่ยอมชำระค่าธรรมเนียมให้ NT โดยยกเหตุผลเรื่องระบบที่ยังไม่แล้วเสร็จ และมีคดีฟ้องร้องกับ NT อยู่ที่ศาลปกครองในขณะนี้
