"...การตรวจสอบดังกล่าว เป็นผลมาจากการตั้งข้อสังเกตว่า กทม. มีโครงการสำคัญที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วม ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่ทำไมยังเกิดปัญหาน้ำท่วมได้อีก เพราะโจทย์สำคัญของการตรวจสอบงบป้องกันน้ำท่วม กทม. ไม่ใช่เพียงคำถามว่า “ใช้งบไปกี่พันล้านบาท” แต่ต้องตรวจสอบต่อว่า เงินถูกใช้ไปกับโครงการใด เบิกจ่ายจริงเท่าใด โครงการแล้วเสร็จตามกำหนดหรือไม่ และเมื่อโครงการเสร็จแล้ว สามารถลดพื้นที่น้ำท่วม ลดระยะเวลาระบายน้ำ หรือบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนได้จริงเพียงใด..."

สำนักข่าว Next News รายงานว่า จากปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่กรุงเทพมหานครที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ได้เข้าติดตามตรวจสอบงบประมาณป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำท่วมของกรุงเทพมหานคร (กทม.) ช่วงปีงบประมาณ 2565-2569 พบข้อสังเกตสำคัญว่า ในปีงบประมาณ 2566 สำนักการระบายน้ำมีงบตามข้อบัญญัติ 6,079.90 ล้านบาท หลังปรับโอนเพิ่มเป็น 6,152.31 ล้านบาท ในจำนวนนี้เป็นงบลงทุน 2,589.83 ล้านบาท แต่ ณ วันที่ 28 กันยายน 2566 มีผลเบิกจ่ายงบลงทุนเพียง 874.02 ล้านบาท หรือ 33.7% ซึ่งสตง.จะเข้าไปติดตามตรวจสอบต่อว่าเหตุใดจึงเบิกจ่ายได้เพียงประมาณหนึ่งในสาม โครงการใดล่าช้า และติดขัดในขั้นตอนใด

ขณะที่ผลการตรวจสอบของ สตง. ยังพบว่า มีเม็ดเงินจำนวนมากกระจายอยู่ในหลายแหล่งงบและหลายโครงการ ตั้งแต่ระบบท่อระบายน้ำ อุโมงค์ระบายน้ำ สถานีสูบน้ำ คลองและแหล่งรับน้ำ ไปจนถึงระบบเทคโนโลยีและการจัดการน้ำ ซึ่งหลายโครงการถูกระบุว่าควรที่จะมีการนำมารวมในฐานข้อมูลตรวจสอบเพื่อดูถึงความประสิทธิผล และความคุ้มค่าในการใช้จ่ายเงินงบประมาณแผ่นดิน

สำหรับโครงการในปี 2569 ที่ควรติดตามตรวจสอบการป้องกันและแก้ไขน้ำท่วมเชิงลึก ได้แก่ ระบบระบายน้ำถนนราชวิถี-ถนนพิชัย 70 ล้านบาท, ระบบระบายน้ำพื้นที่ถนนมหาราช-ท้ายวัง 90 ล้านบาท และแก้มลิงถนนอำนวยสงคราม 60 ล้านบาท รวมไปถึงแนวป้องกันน้ำท่วมริมแม่น้ำเจ้าพระยาหลายแห่ง ทั้งโครงการใหม่ และโครงการต่อเนื่อง เพื่อประเมินความก้าวหน้า การเบิกจ่ายและ ผลสัมฤทธิ์ด้วย

รายละเอียดผลการตรวจสอบ มีดังต่อไปนี้

ปี 2566 ตั้งงบสำนักการระบายน้ำกว่า 6.1 พันล้าน แต่เบิกงบลงทุน 874 ล้าน

ข้อมูลปีงบประมาณ 2566 ระบุว่า สำนักการระบายน้ำ มีงบประมาณตามข้อบัญญัติ 6,079.90 ล้านบาท หลังปรับโอนเป็น 6,152.31 ล้านบาท

ในจำนวนนี้เป็น งบลงทุน 2,589.83 ล้านบาท แต่ ณ วันที่ 28 กันยายน 2566 มีผลเบิกจ่ายงบลงทุนเพียง 874.02 ล้านบาท หรือประมาณ 33.7%

ตัวเลขดังกล่าวจึงเป็นประเด็นสำคัญสำหรับการตรวจสอบว่า เหตุใดงบลงทุนจึงเบิกจ่ายได้ประมาณหนึ่งในสามของวงเงิน โครงการใดล่าช้า และสาเหตุเกิดจากขั้นตอนใด ตั้งแต่การจัดซื้อจัดจ้าง การทำสัญญา การส่งมอบพื้นที่ ไปจนถึงปัญหาในการก่อสร้าง

ข้อมูลประกอบ

ปี 2567 แผนงานจัดการน้ำทิ้ง วงเงินรวม 5,705.45 ล้านบาท

สำหรับปีงบประมาณ 2567 มี “แผนงานจัดการน้ำทิ้ง” วงเงินรวม 5,705.45 ล้านบาท แบ่งเป็นโครงการสำคัญ ได้แก่ ระบบท่อระบายน้ำ 760.62 ล้านบาท ระบบควบคุมน้ำ 914.91 ล้านบาท ระบบคลองและแหล่งรับน้ำ 1,032.68 ล้านบาท สารสนเทศเพื่อการจัดการน้ำ 129.61 ล้านบาท และพัฒนาระบบป้องกันน้ำท่วม 1,223.40 ล้านบาท

นอกจากนี้ สตง.ยังพบเงินนอกงบประมาณในบางผลผลิตด้วย ซึ่งเป็นอีกส่วนที่ควรนำมาประกอบการตรวจสอบ เพื่อให้เห็นภาพรวมของเงินที่ใช้กับภารกิจป้องกันน้ำท่วมอย่างครบถ้วน

ข้อมูลประกอบ

ปี 2569 วางแผน 127 โครงการ วงเงินกว่า 18,127 ล้านบาท

จุดที่น่าจับตาคือข้อมูลปีงบประมาณ 2569 ซึ่งปรากฏฐานแผนจำนวน 127 โครงการ วงเงินรวม 18,127.12 ล้านบาท

เบื้องต้น สตง.ตั้งข้อสังเกตว่า ตัวเลขนี้ไม่ควรตีความว่าเป็นยอดเบิกจ่ายจริงในปี 2569 เนื่องจากภายในฐานข้อมูลมีทั้งโครงการตามแผน โครงการผูกพัน และโครงการต่อเนื่อง จึงจำเป็นต้องกระทบยอดกับข้อบัญญัติงบประมาณและแยกสถานะของแต่ละโครงการอีกครั้ง

กล่าวอีกนัยหนึ่ง ตัวเลข 18,127.12 ล้านบาท สะท้อน “ขนาดของแผนงาน” แต่ยังไม่ใช่ข้อสรุปว่า กทม.ใช้จ่ายเงินจริงในปีเดียวครบทั้งจำนวน

ข้อมูลประกอบ

8 กลุ่มโครงการที่ควรนำมาตรวจสอบ

จากการตรวจสอบข้อมูล สตง. พบว่า กลุ่มโครงการที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันและแก้ไขน้ำท่วมอย่างน้อย 8 กลุ่ม ได้แก่ อุโมงค์ระบายน้ำ, แนวป้องกันน้ำท่วมและเขื่อน, สถานีสูบน้ำและบ่อสูบน้ำ, ท่อและระบบระบายน้ำ, คลอง การขุดลอกและการเปิดทางน้ำ, แก้มลิงและพื้นที่หน่วงน้ำ, ระบบโทรมาตร เรดาร์ AI และระบบควบคุมน้ำ และแผนแม่บท การศึกษาและงานที่ปรึกษา

ควรนำมารวมในฐานข้อมูลตรวจสอบ เพื่อดูว่า เงินจำนวนมากถูกใช้ไปกับ “โครงสร้างพื้นฐานประเภทใด” และสามารถเชื่อมโยงงบประมาณเข้ากับพื้นที่ที่ยังเกิดปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากได้หรือไม่

โครงการใหญ่ตั้งแต่หลักร้อยถึงหลักพันล้าน

นอกจากนี้ ยังมีตัวอย่างโครงการสำคัญที่พบ ได้แก่ เช่น อุโมงค์ระบายน้ำคลองทวีวัฒนา วงเงิน 1,109.60 ล้านบาท และ ปรับปรุงสถานีสูบน้ำคลองตาอุฐ วงเงิน 89 ล้านบาท แก้มลิงคลองมหาชัย-สนามชัย 550 ล้านบาท และ แก้มลิงถนนเพชรเกษม หน้าห้างเดอะมอลล์บางแค 153.70 ล้านบาท

อีกโครงการที่มีวงเงินสูง คือ ปรับปรุงแก้มลิงบึงมักกะสัน ส่วนที่ 1 และ 2 รวม 739 ล้านบาท รวมถึงการศึกษาทบทวนแผนแม่บทระบบระบายน้ำทั้งฝั่งตะวันตกและฝั่งตะวันออกด้วย

ข้อมูลประกอบ

ส่วนตัวอย่างโครงการปี 2569 ที่ควรติดตาม ได้แก่ ระบบระบายน้ำถนนราชวิถี-ถนนพิชัย 70 ล้านบาท, ระบบระบายน้ำพื้นที่ถนนมหาราช-ท้ายวัง 90 ล้านบาท และแก้มลิงถนนอำนวยสงคราม 60 ล้านบาท

ข้อมูลประกอบ

สำหรับกรอบการติดตามตรวจสอบที่ควรจัดทำ สตง.จะใช้ หลัก “1 โครงการ = 1 รหัสติดตามตลอดวงจร” ที่ไม่ควรสิ้นสุดอยู่ที่เอกสารการจัดซื้อจัดจ้างหรือยอดเบิกจ่าย แต่ควรติดตามตั้งแต่ แหล่งเงิน ไปจนถึง ปีงบประมาณ , วงเงินโครงการ , สัญญา , ผู้รับจ้าง , ระยะเวลาดำเนินงาน , การเบิกจ่าย , ความก้าวหน้าทางกายภาพ , ผลผลิตและผลลัพธ์ , ผลกระทบต่อประชาชน

โดยเฉพาะโครงการที่ได้รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาล หรือโครงการที่มีการดำเนินงานต่อเนื่องหลายปี จำเป็นต้องแยกตรวจสอบต่างหาก เพื่อป้องกันการนับวงเงินซ้ำ และเพื่อให้ทราบว่างบประมาณที่ปรากฏในแต่ละฐานข้อมูลเป็น “งบตั้งไว้” “วงเงินสัญญา” หรือ “เงินที่เบิกจ่ายจริง”

แหล่งข่าวจาก สตง. ระบุว่า การตรวจสอบดังกล่าว เป็นผลมาจากการตั้งข้อสังเกตว่า กทม. มีโครงการสำคัญที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วม ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่ทำไมยังเกิดปัญหาน้ำท่วมได้อีก เพราะโจทย์สำคัญของการตรวจสอบงบป้องกันน้ำท่วม กทม. ไม่ใช่เพียงคำถามว่า “ใช้งบไปกี่พันล้านบาท” แต่ต้องตรวจสอบต่อว่า เงินถูกใช้ไปกับโครงการใด เบิกจ่ายจริงเท่าใด โครงการแล้วเสร็จตามกำหนดหรือไม่ และเมื่อโครงการเสร็จแล้ว สามารถลดพื้นที่น้ำท่วม ลดระยะเวลาระบายน้ำ หรือบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนได้จริงเพียงใด

"เป้าหมายสูงสุด ในการตรวจสอบเรื่องนี้ คือ การตรวจสอบให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่าง เงินที่ใช้ไป ทำให้ความสามารถในการลดปัญหาน้ำท่วมที่ประชาชนได้รับจริงดีขึ้นเพียงใด”แหล่งข่าวระบุ

หากมีความคืบหน้า สำนักข่าว Next News จะนำมาเสนอต่อไป