สตง. เผยผลตรวจสอบโครงการใช้งบฟื้นฟูโควิด-19 407 ล้าน พบดำเนินการไม่เป็นไปตามกฎหมาย ก่อความเสียหายแก่เงินแผ่นดิน-กระทบความเชื่อมั่นประชาชน ประสิทธิผลนโยบายฟื้นฟูเศรษฐกิจ และเพิ่มภาระทางการคลังในระยะยาว
สำนักข่าว Next News รายงานว่าเมื่อวันที่ 13 ก.พ.2569 สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ได้เปิดเผยผลการตรวจสอบโครงการวิจัยและพัฒนาเพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจจากผลกระทบโควิด-19 สู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในเขตภาคอีสานและภาคใต้ของมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง พบว่าการดำเนินงานภายใต้งบประมาณที่ได้รับการอนุมัติสูงถึง 407,934,400 บาท ไม่เป็นไปตามกฎหมายหลายฉบับ และอาจเข้าข่ายการใช้จ่ายเงินแผ่นดินโดยมิชอบ ก่อให้เกิดความเสียหายแก่เงินแผ่นดินเป็นมูลค่าสูง ซึ่งเสี่ยงกระทบต่อความเชื่อมั่นในการใช้จ่ายเงินแผ่นดินอย่างร้ายแรง
จากการตรวจสอบตามแผนประเมินความเสี่ยงประจำปี สตง. พบพฤติการณ์ที่แสดงถึงการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายอย่างชัดเจน อาทิ พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลัง พ.ศ.2561 มาตรา 37 และ 48, พระราชบัญญัติจัดซื้อจัดจ้างและบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ.2560 มาตรา 120, และพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2542 มาตรา 4
รายละเอียดของความผิดปกติที่ตรวจพบมีหลายประการ ได้แก่ การจัดกิจกรรมตามโครงการที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง โดยพบว่ามีการดำเนินการจริงเพียงบางส่วนเท่านั้น แต่กลับมีการจัดทำเอกสารและรายงานผลการดำเนินการครบถ้วนสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังมีการจัดทำรายชื่อผู้เข้าร่วมกิจกรรมและหลักฐานค่าใช้จ่ายที่ไม่ตรงกับความเป็นจริง การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุไม่เป็นไปตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด ก่อให้เกิดการแข่งขันในการจัดซื้อจัดจ้างอย่างไม่เป็นธรรม และการตรวจรับพัสดุที่ไม่ถูกต้อง ไม่ครบถ้วน หรือไม่สามารถตรวจสอบได้ว่ามีการส่งมอบจริง รวมถึงการเบิกจ่ายและโอนเงินที่มีเส้นทางการเงินไม่ชัดเจน ขาดเอกสารสนับสนุนที่น่าเชื่อถือ
สตง. ชี้สาเหตุสำคัญของปัญหาเหล่านี้เกิดจาก 4 ปัจจัยหลัก ได้แก่ 1) การกำกับดูแลโครงการที่ไม่เข้มแข็ง 2) การมอบอำนาจและการควบคุมภายในที่ไม่รัดกุม 3) การเร่งรัดใช้จ่ายงบประมาณในช่วงสถานการณ์วิกฤตโดยขาดการตรวจสอบถ่วงดุลอย่างเพียงพอ และ 4) การไม่ยึดหลักความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และความรับผิดชอบต่อเงินแผ่นดิน
เพื่อแก้ไขและป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาในลักษณะเดียวกันนี้ สตง. ได้เสนอแนวทางสำคัญสองประการ คือ 1) ให้สอบสวนทางวินัยและดำเนินการเพื่อให้มีการชดใช้ค่าเสียหาย รวมถึงการดำเนินการทางวินัยกับผู้เกี่ยวข้อง และ 2) ปรับปรุงระบบควบคุมภายในการจัดซื้อจัดจ้างและการตรวจรับพัสดุให้เป็นไปตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด
สตง. ย้ำว่าความบกพร่องในการใช้จ่ายงบประมาณดังกล่าวไม่เพียงสร้างความเสียหายทางการเงินเท่านั้น แต่ยังกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชน ประสิทธิผลของนโยบายฟื้นฟูเศรษฐกิจ และเพิ่มภาระทางการคลังในระยะยาว สตง. ตอกย้ำหลักการที่ว่าเงินแผ่นดินเป็นทรัพยากรของประชาชน จึงต้องใช้จ่ายอย่างโปร่งใส รอบคอบ และตรวจสอบได้ โดยเฉพาะการใช้จ่ายเงินในยามวิกฤตที่จะต้องเกิดประโยชน์สูงสุด
