กสศ. จัด 5 ชุดสวัสดิการพื้นฐานช่วยเหลือเด็กและเยาวชน อายุ 3-18 ปีแบบรายคนทั่วประเทศ รับมือช่วงเปิดเทอมที่ผู้ปกครองมีรายจ่ายเพิ่ม และลดความเสี่ยงเด็กหลุดจากระบบการศึกษา
ที่ประชุมคณะทำงานพัฒนานวัตกรรมการช่วยเหลือเด็กและเยาวชนในภาวะวิกฤตการศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ซึ่งมี ศ.สมพงษ์ จิตระดับ ในฐานะประธานคณะทำงานได้มีมติเห็นชอบ "ชุดสวัสดิการพื้นฐานสำหรับเด็กและเยาวชนในภาวะวิกฤตการศึกษา" เพื่อรับมือช่วงเปิดเทอมปีการศึกษา 2569 ภายใต้นโยบาย Thailand Zero Dropout Plus
ศ.สมพงษ์ จิตระดับ ประธานคณะทำงานพัฒนานวัตกรรมการช่วยเหลือเด็กและเยาวชนในภาวะวิกฤตการศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
ศ.สมพงษ์ กล่าวว่า สถานการณ์ความขัดแย้งด้านภูมิรัฐศาสตร์โลกในปัจจุบันส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่จากระดับมหภาคของประเทศไทยจนถึงครัวเรือนยากจนที่เปราะบางที่สุด โดยเฉพาะช่วงเปิดภาคเรียนจะมีรายจ่ายที่เกิดขึ้นพร้อมกันในเวลาอันสั้น ทั้งค่าเดินทาง ค่าอาหาร ค่าอุปกรณ์การเรียน ค่าเครื่องแบบ และค่าใช้จ่ายจำเป็นอื่นๆ ทางการศึกษา แรงกดดันทางการเงินที่สะสมในช่วงเปิดเทอมจึงกลายเป็นหนึ่งในปัญหาเชิงโครงสร้างที่ทำให้เด็กและเยาวชนจำนวนหนึ่งเสี่ยงหยุดเรียนหรือหลุดจากระบบการศึกษา
ดังนั้น คณะทำงานฯ จึงมีมติเห็นชอบจัด "ชุดสวัสดิการพื้นฐานสำหรับเด็กวิกฤตการศึกษา" เพื่อปกป้องไม่ให้เด็กและเยาวชนหลุดจากระบบการศึกษา 3 ระดับ ได้แก่ 1. อุปสรรคทางเศรษฐกิจเฉพาะหน้า 2. การขาดโอกาสเข้าถึงการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น และ 3. การขาดกลไกรองรับในระยะยาว โดยมาตรการดังกล่าวจะดำเนินการผ่านศูนย์ช่วยเหลือเด็กวิกฤตการศึกษา กสศ. มุ่งช่วยเหลือเด็กและเยาวชนอายุ 3-18 ปีทั่วประเทศที่อยู่ในภาวะวิกฤตสูงสุด หรือ 'กลุ่มสีแดง' เป็นลำดับแรก
เนื่องจากเป็นกลุ่มที่เผชิญข้อจำกัดรุนแรงจนไม่สามารถเรียนต่อได้ ต้องออกไปทำงานเพื่อประคองครอบครัว หรือมีเงื่อนไขชีวิตที่ทำให้เส้นทางการเรียนสะดุดลงอย่างฉับพลัน โดยการช่วยเหลือเด็กและเยาวชนกลุ่มนี้ต้องเป็นแบบรายคน ทันที ทันการณ์ และตรงจุด
ศ.สมพงษ์ กล่าวว่า ชุดสวัสดิการพื้นฐานสำหรับเด็กและเยาวชนในภาวะวิกฤตการศึกษา ประกอบด้วย 5 โอกาส ได้แก่
โอกาสที่ 1 คูปองการเรียนรู้ Learning Plus สวัสดิการสนับสนุนการเข้าถึงการศึกษาแบบบูรณาการ 3 มิติ ทั้งคอร์สทักษะออนไลน์ฟรี ครอบคลุมทักษะชีวิต ทักษะดิจิทัล และทักษะอาชีพยุคใหม่ รวมถึงการสนับสนุนค่าเดินทางและค่าอาหารเช้า
โอกาสที่ 2 เรียนฟรีได้ทุกที่ทุกเวลา ผ่าน Mobile School แพลตฟอร์มการเรียนรู้ยืดหยุ่นแบบออนไลน์ (Flexible Learning Platform) ที่เชื่อมการเรียนรู้จากชุมชน พื้นที่ทำงาน และชีวิตประจำวันเข้ากับผู้เรียน ครู โค้ช และพื้นที่การเรียนรู้ในระบบเดียว มุ่งทลายข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่ และเปิดโอกาสให้เรียนฟรีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย
โอกาสที่ 3 SIM พร้อมเรียน การสนับสนุนอินเทอร์เน็ตฟรีเพื่อการเรียนรู้ ภายใต้หลักคิดว่า "การเชื่อมต่อดิจิทัล" คือโครงสร้างพื้นฐานทางโอกาสที่สำคัญไม่ต่างจากสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน เพื่อลดความเหลื่อมล้ำด้านดิจิทัลที่ยังเป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงการเรียนรู้
โอกาสที่ 4 Learn to Earn กลไกการเรียนรู้ควบคู่การทำงาน (Work-Integrated Learning) ผ่านความร่วมมือกับภาคเอกชน โดยมีระบบเทียบโอนทักษะจากการทำงานเป็น "หน่วยกิตการศึกษา" เปิดทางให้ผู้เรียนมีรายได้ระหว่างเรียน และได้รับวุฒิการศึกษาที่ได้รับการรับรองเมื่อสำเร็จการศึกษา เพื่อลดเงื่อนไขที่ทำให้เด็กต้องเลือกระหว่างปากท้องกับอนาคต
โอกาสที่ 5 ธนาคารโอกาส ระบบกลางจัดสรรทรัพยากรและสวัสดิการด้านอุปกรณ์การศึกษา เช่น คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์ และสื่อการเรียนรู้ บนหลักการของความโปร่งใสและการมุ่งเป้าอย่างแม่นยำ เพื่อให้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด ไปถึงเด็กที่ต้องการจริง เพราะการขาดอุปกรณ์จำเป็นเพียงชิ้นเดียว อาจทำให้เด็กคนหนึ่งหลุดออกจากการเรียนรู้ได้
นอกจากนี้ สิ่งที่ทำให้มาตรการครั้งนี้แตกต่างจากการช่วยเหลือเฉพาะหน้า คือการออกแบบให้มีการวิจัยนโยบายควบคู่กับการปฏิบัติการอย่างเป็นระบบ ภายใต้กรอบ "วิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม" เพื่อสะสมหลักฐานเชิงประจักษ์จากพื้นที่จริงในทุกมาตรการ และต่อยอดไปสู่การสร้างระบบคุ้มครองเด็กและเยาวชนในภาวะวิกฤตการศึกษาที่ยั่งยืน สามารถใช้ขยายผลระดับนโยบายได้ในอนาคต
ทั้งนี้ กสศ. พร้อมเปิดรับความร่วมมือจากจังหวัดทั่วประเทศ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคีเครือข่ายในพื้นที่ที่สนใจเข้าร่วมโครงการเพื่อช่วยเหลือเด็กวิกฤต โดยสามารถติดต่อ ศูนย์ช่วยเหลือเด็กวิกฤตการศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เบอร์สายด่วนโทร 092-596-6155 และ 02-079-5475
