บริษัททีมฯ ยื่นร้องกก.วินิจฉัยปัญหาจัดซื้อจัดจ้างให้ยกเลิก ‘ว658’ ชี้ออกกฎเกินกว่าอำนาจ ส่อขัด ‘มติครม.-หลักสากล’ ยันบังคับใช้ย้อนหลังไม่ได้กับสัญญาที่เซ็นไปแล้ว
จากรณีที่กรมบัญชีกลางงหนังสือเวียนด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 658 ลงวันที่ 30 กันยายน 2568 (ว 658) ที่มีการเปลี่ยนแปลงการจ่ายค่าจ้างการควบคุมงานก่อสร้าง และทางสมาคมวิศวกรที่ปรึกษาแห่งประเทศไทย (วปท.) ยื่นเรื่องให้พิจารณาทบทวนตตามที่ Next News เสนอข่าวไปก่อนหน้านี้
นายระพี ผ่องบุพกิจ ประธานกรรมการบริษัททีม คอนซัลติ้ง เอนจิเนียริ่ง แอนด์ แมเนจเมนท์ จำกัด (มหาชน) ได้ทำหนังสือถึงคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ เมื่อวันที่ 25 มีนาคมที่ผ่านมา เพื่อขอให้พิจารณายกเลิกแนวทางปฏิบัติตาม ว 658
นายระพี ผ่องบุพกิจ
ทั้งนี้ หนังสือระบุว่า ตามที่คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ได้วางแนวทางปฏิบัติในการจ่ายเงินให้แก่ผู้ให้บริการควบคุมงานก่อสร้างนั้น บริษัทฯ ในฐานะผู้ให้บริการตามสัญญาจ้างควบคุมงานก่อสร้างกับหน่วยงานภาครัฐเป็นจำนวนมาก ได้รับผลกระทบจากแนวทางปฏิบัติดังกล่าว จึงขอเสนอข้อคิดเห็นเพื่อนำไปสู่การพิจารณายกเลิกแนวทางปฏิบัติดังกล่าวดังนี้
1. แนวทางปฏิบัติตาม ว 658 เข้าข่ายเป็นการออกกฎเกินกว่าอำนาจหรือไม่มีอำนาจ กล่าวคือ
1.1 อาจขัดต่อมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2560 โดย ครม.ได้มีมติให้ยกเลิกการจัดทำสัญญาจ้างควบคุมงานก่อสร้างที่กำหนดให้จ่ายค่าใช้จ่ายในการควบคุมงานให้สอดคล้องกับผลงานตามงวดงานในสัญญาก่อสร้างที่ดำเนินการจริง โดยไม่ใช้ระยะเวลาในการควบคุมงาน เป็นตัวกำหนดค่าใช้จ่าย ดังนั้น ว 658 จึงอาจขัดต่อมติ ครม.ซึ่งมีสถานะเป็นกฎขององค์กรสูงสุดของฝ่ายบริหารที่หน่วยงานของรัฐและเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องถือปฏิบัติ
1.2 สัญญาจ้างควบคุมงานก่อสร้าง เป็นแบบสัญญาที่ยกร่างให้ส่วนราชการถือปฏิบัติ ซึ่งคณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและบริหารพัสดุภาครัฐ โดยความเห็นชอบของสำนักงานอัยการสูงสุด และได้มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษา
อีกทั้งยังเป็นการใช้อำนาจทางปกครองตาม มาตรา 93 แห่งพ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
ทั้งนี้ในแบบสัญญาดังกล่าวได้ปฏิบัติตามรูปแบบ ขั้นตอน และวิธีการอันเป็นสาระสำคัญครบถ้วน และมีลักษณะเป็นการกำหนดหลักเกณฑ์ทั่วไปเพื่อให้หน่วยงานของรัฐถือปฏิบัติในแนวทางเดียวกัน มิได้มุ่งใช้เฉพาะกรณีใดหรือบุคคลใด จึงมีสถานะเป็น “กฎ” ตามมาตรา 3 แห่งพ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองฯ และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา (วันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2561)
แบบสัญญาดังกล่าวจึงมีลำดับศักดิ์ทางกฎหมายสูงกว่า ว 658 กล่าวโดยสรุป การถือปฏิบัติตาม ว 658 ย่อมไม่อาจนำมาหักล้างแบบสัญญาดังกล่าวข้างต้นได้ และอาจถือเป็นการออกกฎเกินกว่าอำนาจหรือไม่มีอำนาจ
2. ว 658 อาจขัดต่อหลักกฎหมายทั่วไป “หลักสัญญาต้องเป็นสัญญา” กล่าวคือ สัญญาย่อมเกิดจากการแสดงเจตนาต้องตรงกันของคู่สัญญาทั้งสองฝ่ายมาตั้งแต่ขณะทำสัญญา การนำหลักเกณฑ์ใน ว 658 มาใช้เป็นการเปลี่ยนเกณฑ์การจ่ายเงินค่าจ้างจากเดิม คือ Man-Month Basis เดือนละเท่าๆ กัน ตามอายุสัญญาจ้างก่อสร้าง เป็นการจ่ายตามสัดส่วนงานก่อสร้าง จึงถือเป็นการแก้ไขสัญญาโดยรัฐฝ่ายเดียวที่กระทบต่อเอกชนคู่สัญญา และยังมีส่วนราชการนำ ว 658 มาถือปฏิบัติกับสัญญาที่ได้ลงนามไปแล้วด้วย
3. หลักกฎหมาย “ห้ามใช้กฎหมายย้อนหลัง” (Non-Retroactivity of Law)
กฎหมายย่อมไม่มีผลใช้บังคับย้อนหลังไปกระทบสิทธิของบุคคลในอดีต โดยเฉพาะในกรณีที่เป็นโทษหรือก่อให้เกิดผลเสียแก่บุคคล ดังนั้น สัญญาที่ลงนามไปแล้วมีผลผูกพันและใช้บังคับระหว่างคู่สัญญา “กฎ” ที่ออกมาภายหลังจากวันที่ได้มีการลงนามสัญญาแล้ว ย่อมไม่สามารถนำมาบังคับใช้ได้
4. การจ่ายเงินค่าควบคุมงานตาม ว 658 กำหนดให้จ่ายค่าใช้จ่ายในการควบคุมงานให้สอดคล้องกับผลงานตามงวดงานในสัญญาก่อสร้าง ถือเป็นกฎที่ขัดแย้งกับหลักเกณฑ์ราคากลางการจ้างที่ปรึกษาของกระทรวงการคลัง กล่าวคือ โครงสร้างการคำนวณค่าจ้างที่ปรึกษา คำนวณจาก ค่าตอบแทนบุคลากร และ ค่าใช้จ่ายตรง โดยหลักเกณฑ์ดังกล่าวให้คำนวณระยะเวลาการทำงานของที่ปรึกษาเป็น “จำนวนคน-เดือน (Man-Month)” ซึ่งเป็นการคำนวณต้นทุนการจ่ายเงินตามฐาน “ระยะเวลา” การปฏิบัติงานจริง
5. ว 658 อาจขัดต่อหลักปฏิบัติสากล (International Standard) ตามความเห็นขององค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (JICA) ที่ได้เคยให้ความเห็นต่อกระทรวงการคลังว่า การขยายเวลาสัญญาโดยไม่เพิ่มค่าจ้างไม่ใช่วิธีปฏิบัติตามหลักสากล และส่งผลกระทบอย่างร้ายแรงต่อการให้บริการอย่างมีคุณภาพขั้นสูงตามมาตรฐานสากล (maintaining high level of service quality conforming to international standards)
โดยเหตุผลดังกล่าวข้างต้น บริษัทฯ จึงขอท่านได้โปรดพิจารณามีมติคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ให้ยกเลิกหนังสือ ว 658 ต่อไป
อนึ่ง ด้วยได้ทราบว่าคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ จะมีการประชุมปรึกษาต่อกรณี ว 658 ในวันที่ 1 เมษายน 2569 หากคณะกรรมการฯ จะเปิดโอกาสให้ผู้แทนของบริษัทฯ ได้เข้าร่วมชี้แจงในรายละเอียด จะเป็นพระคุณยิ่ง
