'ประเทศไทย' กลายเป็นทางผ่านกระจายบุหรี่เถื่อนสู่ตลาดโลก ดันยอดบริโภคในประเทศพุ่งกระฉูด 4.5 เท่าใน 5 ปี ชี้ช่องโหว่กฎหมายและการทุจริตคอร์รัปชัน กลายเป็นเงินบาปหมุนเวียนจ่ายสินบนและฟอกเงิน
รัฐบาลภายใต้การนำของ ‘นายอนุทิน ชาญวีรกูล’ นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้เร่งปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชันและขับเคลื่อนเศรษฐกิจในมิติต่างๆ โดยมีหมุดหมายสำคัญคือการเข้าเป็นส่วนหนึ่งขององค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ภายในระยะเวลา 3 ปี
แต่ทว่า ‘ปัญหาบุหรี่เถื่อน’ ในแถบอาเซียน กำลังเปลี่ยนไทยให้กลายเป็นเส้นทางหลักในการขนส่งสินค้าของขบวนการอาชญากรรมข้ามชาติ สิ่งนี้เปรียบเสมือนมะเร็งร้ายที่คอยกัดกินระบบเศรษฐกิจไทยให้ค่อยๆ ตายลงอย่างช้าๆ
สำนักข่าว Next News ชวนทุกคนร่วมสำรวจชุดข้อมูลที่สะท้อนให้เห็นว่า ประเทศไทยกำลังกลายเป็นทางผ่านสำคัญในการกระจายบุหรี่เถื่อนออกสู่ตลาดโลก ซึ่งปัญหานี้นอกจากจะส่งผลให้ตัวเลขการบริโภคบุหรี่ผิดกฎหมายในประเทศพุ่งสูงขึ้นแล้ว ยังกำลังค่อยๆ บ่อนทำลายระบบเศรษฐกิจให้พังทลายลงอีกด้วย
ข้อมูลจากรายงานของสำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) ระบุว่า กัมพูชาได้กลายสภาพเป็น ‘รัฐอาชญากรรม’ ที่ขับเคลื่อนด้วยเม็ดเงินจากธุรกิจใต้ดิน ทั้งยังเป็นศูนย์กลางปฏิบัติการของเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติหลากหลายรูปแบบ โดยเฉพาะอาชญากรรมทางไซเบอร์และการฟอกเงิน ขณะที่ประเทศไทยกำลังตกเป็น 'เบี้ย' บนกระดานธุรกิจสีเทานี้ โดยมีเม็ดเงินจำนวนมหาศาลหมุนเวียนผ่านขบวนการบุหรี่เถื่อนข้ามพรมแดน
อัตราการบริโภคบุหรี่เถื่อนในประเทศไทยก็ก้าวกระโดดจาก 6.2% ในปี 2563 สู่ 28% ในปี 2568 ตัวเลขนี้สะท้อนว่า ปัญหาอาจไม่ได้จำกัดอยู่แค่ที่กัมพูชาเพียงประเทศเดียว จากข้อมูลการนำเข้า-ส่งออกระหว่างประเทศ พบว่ามีประเทศเพื่อนบ้านของไทยอีกหลายชาติที่เข้ามาพัวพันในเส้นทางลำเลียงสินค้าผิดกฎหมาย และใช้พื้นที่เป็นฐานการผลิตสำคัญ โดยมี 3 เส้นทางหลักที่เปลี่ยนให้ประเทศไทยกลายเป็นทางผ่านสำคัญในการส่งออกบุหรี่เถื่อนไปยังทั่วโลก ได้แก่
เส้นทางลำเลียงที่ 1 คือ ฐานการผลิตกัมพูชา เนื่องจากกัมพูชาถือเป็นแหล่งผลิตบุหรี่เถื่อนรายใหญ่ของโลก โดยมีโรงงานตั้งอยู่รอบกรุงพนมเปญและเขตอุตสาหกรรมใกล้สีหนุวิลล์ เน้นผลิตบุหรี่ปลอมเครื่องหมายการค้า ตู้สินค้าเหล่านั้นจะถูกลำเลียงผ่านเวียดนาม จีน และไต้หวัน ก่อนจะส่งผ่านแดนเข้าสู่ไทยและฟิลิปปินส์ซึ่งเป็นตลาดปลายทางหลัก นอกจากนี้อาจมีการสำแดงเพื่อส่งผ่านแดนกระจายสู่ตลาดโลก ทั้งยุโรป ตะวันออกกลาง แอฟริกา และอเมริกาใต้อีกด้วย
เส้นทางลำเลียงที่ 2 คือ ฐานการผลิตเวียดนาม ซึ่งเป็นอีกหนึ่งแหล่งผลิตบุหรี่เถื่อนรายใหญ่ระดับโลก โดยมีรัฐวิสาหกิจของเวียดนามทำหน้าที่เป็นโรงงานผู้รับจ้างผลิต (OEM) สินค้าต่างๆ จะถูกส่งผ่านแดนจากเวียดนามไปยังสิงคโปร์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และจีน โดยมีประเทศไทยและฟิลิปปินส์เป็นปลายทางขั้นแรก ก่อนจะถูกใช้เป็นฐานส่งออกกระจายสู่ตลาดโลกต่อไป
เส้นทางลำเลียงที่ 3 คือ ฐานการผลิตอินโดนีเซีย อีกหนึ่งแหล่งผลิตบุหรี่ที่สำคัญของโลก ซึ่งมีทั้งการผลิตบุหรี่ถูกกฎหมายและขบวนการรับจ้างผลิตบุหรี่เถื่อน โดยเฉพาะในพื้นที่ตอนกลางของเกาะสุมาตรา และเขตเศรษฐกิจพิเศษบนเกาะบาตัม ขบวนการนี้จะลำเลียงสินค้าสู่ตลาดโลกด้วยการสำแดงเท็จเป็นสินค้าผ่านแดนเข้าสู่กัมพูชา มาเลเซีย เวียดนาม และเมืองท่าต่างๆ ของอินโดนีเซีย ก่อนจะส่งต่อไปยังปลายทางขั้นแรกอย่างประเทศเวียดนาม ไทย และฟิลิปปินส์
เปิด 3 เส้นทางมรณะบุหรี่เถื่อนทะลักเข้าไทยไหลสู่ตลาดโลก
จากทั้ง 3 เส้นทางข้างต้นจะเห็นได้ว่า ประเทศไทยได้กลายเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่ขบวนการใช้เป็นฐานลำเลียงและกระจายบุหรี่เถื่อนสู่ตลาดโลก สะท้อนชัดจากกรณีที่กรมศุลกากรเข้าสกัดจับตู้คอนเทนเนอร์ 2 ตู้เมื่อเดือนกันยายน 2568 ซึ่งบรรทุกบุหรี่ปลอมเครื่องหมายการค้าจากท่าเรือสีหนุวิลล์ ประเทศกัมพูชา ผ่านแดนเข้ามายังท่าเรือแหลมฉบัง เพื่อเตรียมส่งต่อไปยังประเทศเม็กซิโกผ่านทางท่าอากาศยานภูเก็ต คิดเป็นมูลค่าความเสียหายรวมกว่า 250 ล้านบาท
ปัญหานี้ทวีความรุนแรงขึ้นเนื่องจากประเทศไทยมีความพร้อมด้านท่าเรือ มีสายการเดินเรือที่เอื้อต่อการค้า และมีกฎระเบียบที่ไม่ซับซ้อน นอกจากนี้ ปัญหาด้านความโปร่งใสและการใช้อิทธิพลทำให้การบังคับใช้กฎหมายเกิดช่องโหว่ จนไม่สามารถแก้ปัญหาที่ต้นตอได้
‘การทุจริตคอร์รัปชัน’ หัวใจสำคัญที่ทำให้บุหรี่เถื่อนทะลักเข้าสู่ไทย
ช่องโหว่ของกฎหมายควบคุมสินค้าผ่านแดน ประกอบกับรูรั่วตามแนวชายแดน กลายเป็นโอกาสทองที่เปิดทางให้บุหรี่เถื่อนไหลทะลักเข้าออกประเทศไทยได้อย่างเสรี จนส่งผลให้อัตราการบริโภคบุหรี่ผิดกฎหมายในประเทศพุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด
ข้อมูลสำรวจจากอุตสาหกรรมยาสูบระบุว่า ปัจจุบันตัวเลขการบริโภคบุหรี่เถื่อนในไทยพุ่งสูงถึง 1 ใน 4 ของการบริโภคยาสูบทั้งหมด หรือคิดเป็นปริมาณราว 8,700 ล้านมวนต่อปี ซึ่งเทียบเท่ากับตู้คอนเทนเนอร์ขนาดใหญ่ถึง 500-700 ตู้
ตัวเลขมหาศาลนี้กำลังนำไปสู่คำถามสำคัญที่ว่า เกิดการทุจริตหรือความไม่โปร่งใสในขั้นตอนใด เหตุใดสินค้าผิดกฎหมายจำนวนเกือบหนึ่งพันตู้นี้ จึงสามารถอันตรธานหายเข้าไปในท้องตลาดได้อย่างไร้ร่องรอย โดยที่ไม่สามารถติดตามเส้นทางได้เลย
อีกหนึ่งข้อพิรุธสำคัญเกิดขึ้นกับ ‘บุหรี่แบรนด์ดังภายใต้รัฐวิสาหกิจยาสูบไทย’ ซึ่งมีเงื่อนไขผลิตเพื่อการส่งออกเท่านั้น แต่กลับมีการสกัดจับขบวนการลักลอบนำเข้าอย่างต่อเนื่องตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา ยึดของกลางในบรรจุภัณฑ์ส่งออกได้รวมกว่า 100,000 ซอง สิ่งนี้ยิ่งตอกย้ำถึงช่องโหว่และความไม่โปร่งใสในการกำกับดูแลของหน่วยงานราชการ
ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อย้อนพิจารณาข้อมูลการนำเข้า-ส่งออกของกรมศุลกากร ยิ่งพบความย้อนแย้งครั้งใหญ่ เนื่องจากประเทศไทยมีผู้ผลิตบุหรี่ซิกาแรตเพียงรายเดียว ซึ่งมีกำลังการผลิตเพื่อการส่งออกเพียงปีละ 600-800 ล้านบาท ทว่าตัวเลขสถิติกลับระบุว่าไทยมีการส่งออกบุหรี่สูงถึงปีละ 3,000-4,000 ล้านบาท
ความผิดปกติที่มูลค่าการส่งออกพุ่งสูงกว่ากำลังการผลิตจริงถึง 5 เท่า นำไปสู่คำถามสำคัญว่า ในเมื่อมีผู้ผลิตรายเดียวในประเทศ แล้วบุหรี่ส่วนต่างมูลค่าหลายพันล้านบาทมาจากไหน และใครเป็นผู้ส่งออก รวมทั้งปริมาณบุหรี่ที่ได้รับอนุญาตให้นำเข้ามาเพื่อส่งออกต่อในจำนวนมหาศาลเช่นนี้ กำลังเปิดช่องให้เกิดขบวนการวนกลับเพื่อนำมาหมุนเวียนขายเป็นบุหรี่เถื่อนในประเทศหรือไม่
อย่างไรก็ดี ข้อมูลสำรวจจากอุตสาหกรรมยาสูบชี้ว่า เม็ดเงินมหาศาลทำให้ขบวนการนี้มองว่า ‘คุ้มค่าที่จะเสี่ยง’ ทุกครั้งที่สามารถลักลอบขนส่งบุหรี่เถื่อนสำเร็จเพียง 1 ตู้คอนเทนเนอร์ จะมีมูลค่าสินค้าสูงกว่า 100,000 ดอลลาร์สหรัฐ และหากหลุดรอดการจับกุมไปได้ จะสามารถสร้างกำไรสุทธิให้กับเครือข่ายได้มากกว่า 2.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งกำไรเหล่านั้นสามารถนำไปใช้เป็นเงินทุนเพื่อทำกิจกรรมผิดกฎหมาย อาทิ การจ่ายสินบน หรือการฟอกเงิน ดังนั้นจะเห็นได้ว่า ปัญหาบุหรี่เถื่อนนอกจากจะกัดกินพื้นที่ในปอดแล้ว ยังค่อยๆ บ่อนทำลายระบบเศรษฐกิจของประเทศให้พังทลายลงได้อีกด้วย จึงเป็นที่น่าจับตาว่ารัฐบาลจะรับมือกับปัญหานี้ในทิศทางใด
