'อนุทิน' ขึ้นเชียงใหม่ 20 เม.ย.นี้ นั่งหัวโต๊ะบัญชาการแก้ปัญหาไฟป่าและฝุ่น PM2.5 เตรียมนำ 'เชียงดาวโมเดล' ทำงานร่วมกับชุมชน เร่งดึงงบฯ ค้างจ่ายช่วยดับไฟภาคเหนือ กรมอุทยานฯ ขู่หากพื้นที่ป่าถูกเผาหนักถึงร้อยละ 70-80 จะประกาศปิดป่าถาวร
เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2569 นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (รมว.ทส.) เปิดเผยภายหลังเป็นประธานการประชุมติดตามสถานการณ์และมอบแนวทางแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละออง ณ อุทยานแห่งชาติศรีลานนา จ.เชียงใหม่ ว่า ในปีนี้มีข้อจำกัดเรื่องงบประมาณแก้ปัญหาไฟป่า เนื่องจากเป็นช่วงรอยต่อของรัฐบาลรักษาการ แต่ปัจจุบันรัฐบาลมีอำนาจเต็มแล้ว จึงกำลังเร่งดำเนินการจัดสรรงบประมาณสนับสนุนหน่วยงานที่ตกค้าง ทั้งในส่วนของกลาโหม มหาดไทย และภาคชุมชน นอกจากนี้จะนำงบประมาณจากรายได้การท่องเที่ยวในภาคใต้มาช่วยสนับสนุนการทำงานในภาคเหนือเพื่อความเท่าเทียม
นายสุชาติ กล่าวอีกว่า ในช่วงบ่ายวันที่ 20 เมษายนนี้ นายอนุทิน ชาญวีระกูล นายกรัฐมนตรีจะเดินทางมา จ.เชียงใหม่ เพื่อบัญชาการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและผลักดันการแก้ปัญหา PM2.5 ให้เห็นผลเป็นรูปธรรม จึงขอให้อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และกรมป่าไม้ เร่งทำโมเดลการทำงานร่วมกับชุมชนเพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาป่าและใช้ประโยชน์อย่างสมดุล โดยยึดถือประโยชน์ของพี่น้องประชาชนเป็นสำคัญและมุ่งสู่การแก้ปัญหาที่ยั่งยืนต่อไป
รัฐมนตรี ทส. กล่าวว่า รัฐบาลมุ่งมั่นที่จะแก้ปัญหานี้ให้เป็นวาระแห่งชาติ เน้นการทำงานแบบบูรณาการร่วมกับภาคส่วนต่างๆ เช่นเดียวกับกรณีของกรุงเทพมหานครที่เคยเผชิญวิกฤต PM2.5 อย่างรุนแรง และสามารถแก้ไขได้ถูกทางผ่านมาตรการต่างๆ สำหรับพื้นที่ภาคเหนือมีปัจจัยเพิ่มเติมคือปัญหาไฟป่าที่เกิดจากทั้งในประเทศและปัญหาหมอกควันข้ามแดน โดยเฉพาะจุดความร้อนจากประเทศเมียนมาที่บางครั้งมีจำนวนสูงกว่าไทยและพัดเข้าสู่พื้นที่เชียงใหม่และเชียงราย จึงให้กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ได้เร่งประสานความร่วมมือกับเมียนมาและลาวเพื่อช่วยกันลดจุดความร้อนเหล่านี้อย่างเร่งด่วน
"ท่าน (นายกฯ) ยังได้ขอความร่วมมือจากผู้นำท้องถิ่นและฝ่ายปกครองในการกำชับกำนันผู้ใหญ่บ้านให้ช่วยสืบหาข่าวกลุ่มผู้ที่ลักลอบเผาป่าเพื่อหาของป่า ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่สร้างความเดือดร้อนและอันตรายต่อเจ้าหน้าที่อย่างยิ่ง โดยมีเหตุการณ์สลดที่เจ้าหน้าที่ดับไฟป่าที่อุดรธานีประสบอุบัติเหตุเสียชีวิต 2 ราย และบาดเจ็บอีกหลายราย" นายสุชาติ ระบุ
ด้าน นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ในฐานะผู้อำนวยการศูนย์ปฏิบัติการเฝ้าระวัง ควบคุมไฟป่า และหมอกควัน ในพื้นที่ 14 กลุ่มป่า กล่าวว่า กรมฯ ได้เน้นย้ำให้ทุกหน่วยงานชี้แจงแก่ประชาชนถึงมาตรการประกาศปิดป่า หมายถึงการห้ามบุคคลใดบุคคลหนึ่งเข้าไปในเขตพื้นที่ป่าอนุรักษ์และป่าสงวนตามกฎหมาย เว้นแต่บุคคลหรือชุมชนที่ผ่านการคัดกรองและลงทะเบียนเพื่อเข้าเก็บหาของป่าในพื้นที่และเวลาที่ผ่อนปรนให้เท่านั้น หากพื้นที่ใดพบความเสียหายจากไฟป่าลุกลามอย่างหนักถึงร้อยละ 70-80 จะจำเป็นต้องประกาศปิดป่าถาวรจนกว่าธรรมชาติจะฟื้นฟู
นอกจากนี้ กรมอุทยานฯ ได้สั่งการให้หัวหน้าพื้นที่ป่าอนุรักษ์นำแนวทาง "เชียงดาวโมเดล" มาใช้เป็นต้นแบบในการจัดทำแผนปฏิบัติการร่วมกับชุมชน โดยครอบคลุมทั้งแผนการป้องกัน แผนบริหารจัดการเชื้อเพลิงก่อนฤดูไฟ แผนเผชิญเหตุ แผนการใช้ประโยชน์พื้นที่ และแผนฟื้นฟูป่าหลังเกิดไฟไหม้ ซึ่งแผนการดำเนินงานทั้งหมดนี้จะถูกรวบรวมเข้าสู่ระบบราชการเพื่อบรรจุเป็นแผนงบประมาณบูรณาการในปี 2569 และ 2570 เพื่อให้การจัดการไฟป่าในอนาคตมีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับสภาพพื้นที่อย่างยั่งยืนต่อไป
ทส. ได้รายงานสถานการณ์ไฟป่าและจุดความร้อน (Hotspot) ทั่วประเทศพบจุดฮอตสปอต รวม 759 จุด กระจายอยู่ในป่าอนุรักษ์ 463 จุด ป่าสงวนแห่งชาติ 175 จุด และพื้นที่นอกป่า 121 จุด ภาพรวมจำนวนจุดความร้อนจะมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง ที่ผ่านมาได้ดำเนินการปิดพื้นที่อนุรักษ์แล้วรวม 204 แห่ง และประกาศปิดอย่างไม่มีกำหนดในพื้นที่ที่มีสถานการณ์ไฟป่ารุนแรงอีก 6 แห่ง นอกจากนี้ยังมีการดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดไปแล้ว 24 คดี และคดีลักลอบล่าสัตว์ป่าอีก 23 คดี ซึ่งพบพฤติกรรมการเผาป่าร่วมด้วย
สำหรับสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 พบว่าต้นกำเนิดสำคัญมาจาก จ.แม่ฮ่องสอน โดยกลุ่มควันได้ไหลเข้าสู่ จ.เชียงใหม่ แม้ว่าจำนวนจุดความร้อนและพื้นที่เผาไหม้จะเริ่มลดลง แต่สภาพอากาศที่ปิดและการระบายอากาศที่ไม่ดีส่งผลให้ยังคงมีหมอกควันสะสมอยู่เป็นจำนวนมาก โดยจังหวัดที่มีสถิติการเผาป่าสูง ได้แก่ แม่ฮ่องสอน กาญจนบุรี เชียงใหม่ ตาก น่าน อุตรดิตถ์ ลำปาง พะเยา ชัยภูมิ และเชียงราย
ด้าน นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน โพสต์เฟซบุ๊กระบุว่า ปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 ตอนนี้ ไม่ได้หนักแค่ภาคเหนือแล้ว แต่ภาคอีสานตอนบนมีค่าฝุ่นพุ่งขึ้นหนักมากโดยค่าฝุ่นทะลุเกณฑ์ประกาศเขตภัยพิบัติฝุ่นพิษ PM2.5 เช่นเดียวกับภาคเหนือ เช่น พื้นที่ จ.นครพนม เลย หนองคาย และบึงกาฬ โดยรัฐบาลไม่ขยับรับมือกับผลกระทบกับชีวิตประชาชน นอกจากนี้ขอเรียกร้องให้รัฐบาลนำร่างพ.ร.บ.อากาศสะอาดกลับมาพิจารณาต่อโดยด่วน เพื่อไม่ให้เสียเวลาไปมากกว่านี้
