สหรัฐฯ-อิหร่าน แลก 6 ข้อหย่าศึก หยุดยิง-ยุติโครงการนิวเคลียร์

สหรัฐฯ-อิหร่านเดินเกม แลก 6 ข้อหย่าศึก เจรจาหยุดยิง ท่ามกลางคำขาด 48 ชั่วโมงจาก โดนัลด์ ทรัมป์ ขู่โจมตีโครงสร้างพลังงาน หากไม่เปิดช่องแคบฮอร์มุซเต็มรูปแบบ

รายงานจาก Shafaq News ระบุว่า สหรัฐฯ อยู่ระหว่างจัดทำร่างข้อเสนอหยุดยิงกับอิหร่าน โดยอาศัยประเทศตัวกลางอย่าง อียิปต์ กาตาร์ และสหราชอาณาจักร ในการส่งสาร เนื่องจากทั้งสองฝ่ายยังไม่มีช่องทางสื่อสารโดยตรง โดยข้อเสนอดังกล่าวถูกกำหนดเป็น 6 หลักการ ที่สหรัฐฯ ต้องการให้อิหร่านให้คำมั่น เพื่อแลกกับการยุติการสู้รบและการกลับมาเปิดเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลกอย่างช่องแคบฮอร์มุซ โดยมีรายละเอียดดังนี้

1. อิหร่านต้องยุติโครงการขีปนาวุธเป็นเวลา 5 ปี เพื่อลดระดับความตึงเครียดด้านความมั่นคงในภูมิภาค

2. ยุติการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมโดยสิ้นเชิง ซึ่งสหรัฐฯ มองว่าเป็นก้าวสำคัญในการป้องกันไม่ให้อิหร่านใกล้เคียงกับอาวุธนิวเคลียร์ ขณะที่อิหร่านยืนยันมาตลอดว่าโครงการนิวเคลียร์ของตนมีจุดประสงค์เพื่อพลังงานเท่านั้น

3. อิหร่านต้องปลดประจำการโรงงานนิวเคลียร์นาทันซ์ อิสฟาฮาน และฟอร์โดว์ ซึ่งถูกสหรัฐฯ และอิสราเอลทิ้งระเบิดทำลายอย่างหนักเมื่อปี 2568 ทำให้สถานที่เหล่านี้ได้รับความเสียหายรุนแรงจนไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติ

4. อิหร่านต้องปฏิบัติตามมาตรการตรวจสอบจากภายนอกอย่างเข้มงวดในกระบวนการสร้างและการใช้งานเครื่องปั่นเหวี่ยง รวมถึงเครื่องจักรที่เกี่ยวข้อง พร้อมเปิดทางให้ผู้ตรวจสอบระหว่างประเทศเข้าตรวจสอบได้โดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า เพื่อควบคุมกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาโครงการนิวเคลียร์

5. สหรัฐฯ ต้องการให้อิหร่านทำสนธิสัญญาควบคุมอาวุธกับประเทศในภูมิภาค โดยกำหนดจำนวนขีปนาวุธไม่เกิน 1,000 ลูก เพื่อสร้างความสมดุลทางทหารและลดความเสี่ยงการปะทะข้ามพรมแดน

6. อิหร่านต้องยุติการให้การสนับสนุนทางการเงินแก่กลุ่มติดอาวุธในภูมิภาค ได้แก่ ฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน กลุ่มฮูตีในเยเมน และฮามาสในฉนวนกาซา ซึ่งถูกระบุว่าเป็นเครือข่ายที่มีบทบาทเชื่อมโยงกับความขัดแย้งในตะวันออกกลาง

ทั้งนี้ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยังได้โพสต์ผ่านโซเชียลมีเดียเมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2569 โดยให้คำขาด 48 ชั่วโมงว่า หากอิหร่านไม่เปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างเต็มรูปแบบโดยปราศจากภัยคุกคาม สหรัฐฯ จะเปิดฉากโจมตีและมุ่งเป้าไปที่โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่าน โดยเริ่มจากโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ที่สุด

จากรายงานของ The New York Times อิหร่านตอบโต้อย่างแข็งกร้าว โดยระบุว่าจะปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างสมบูรณ์หากถูกโจมตี และจะยิงตอบโต้โครงสร้างพื้นฐานพลังงานของสหรัฐฯ และพันธมิตรในภูมิภาค รวมถึงโรงงานน้ำมัน ก๊าซ และโรงกลั่น

โฆษกทหารอิหร่าน อิบราฮิม ซอลฟาการี กล่าวว่าการโจมตีโรงไฟฟ้าจะถือเป็นการขู่คุกคามประชาชนโดยตรง และอิหร่านพร้อมปกป้องตนเองทุกวิถีทาง ขณะที่ประธานรัฐสภา โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ เตือนว่าสิ่งอำนวยความสะดวกพลังงานทั่วภูมิภาคอาจถูกทำลายอย่างถาวร

อิหร่านเองก็ได้ยื่นเงื่อนไขหยุดยิง 6 ข้อกลับ ตามรายงานของ Mehr News Agency รวมถึงการรับประกันว่าจะไม่ถูกโจมตีซ้ำ การปิดฐานทัพสหรัฐฯ ในภูมิภาค และการชดเชยความเสียหาย ซึ่งยังไม่ได้รับการตอบรับจากฝ่ายสหรัฐฯ

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านเปิดเผยว่า รัฐบาลเตหะรานยังไม่เห็นความจำเป็นในการประกาศหยุดยิงในทันที เนื่องจากสถานการณ์ในสนามรบยังคงเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง พร้อมย้ำว่าการดำเนินการทางทหารในครั้งนี้มีเป้าหมาย เพื่อสอนบทเรียนทางประวัติศาสตร์ ให้กับฝ่ายตรงข้าม

แหล่งข่าวระบุว่า อิหร่านได้ยื่นข้อเสนอ 6 เงื่อนไขกลับไปยังคู่ขัดแย้ง ดังนี้

1. เรียกร้องหลักประกันด้านความมั่นคงในระยะยาว ว่าจะไม่มีการรุกรานหรือเปิดฉากสงครามซ้ำในอนาคต โดยอ้างถึงเหตุการณ์ความตึงเครียดต่อเนื่องในช่วงปี 2568-2569

2. เสนอให้ปิดฐานทัพทหารของสหรัฐฯ ทั้งหมดในภูมิภาคตะวันออกกลาง ซึ่งมองว่าเป็นต้นตอของภัยคุกคามและความไม่มั่นคง

3. เรียกร้องให้มีการชดเชยความเสียหายทั้งหมดจากการโจมตีทางทหาร ครอบคลุมทั้งโครงสร้างพื้นฐานและผลกระทบต่อประชาชน

4. เสนอให้ยุติสงครามในทุกแนวรบที่เชื่อมโยงกันในภูมิภาค ไม่ว่าจะเป็นในเลบานอน เยเมน และกาซา เพื่อคลี่คลายความขัดแย้งในภาพรวม

5. ผลักดันการจัดตั้งกรอบกฎหมายใหม่สำหรับช่องแคบฮอร์มุซ เพื่อกำหนดกติกาการเดินเรือและความมั่นคงในเส้นทางยุทธศาสตร์สำคัญของโลก

6. เรียกร้องให้มีการส่งตัวบุคคลที่ถูกกล่าวหาว่าเกี่ยวข้องกับปฏิบัติการต่อต้านอิหร่าน ไม่ว่าจะเป็นสายลับหรือผู้มีบทบาทด้านสื่อ เพื่อเข้าสู่กระบวนการดำเนินคดี

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขผู้เสียชีวิตสะสมจากสงครามจนถึงขณะนี้ อย่างน้อย 1,348-1,398 รายในอิหร่าน กว่า 1,000 รายในเลบานอน 15 รายในอิสราเอล และทหารสหรัฐฯ 13 นาย ขณะที่เศรษฐกิจโลกเผชิญความผันผวนจากราคาพลังงานพุ่งสูงและหุ้นดิ่งลงต่อเนื่อง 4 สัปดาห์