เครือข่ายประชาชนตรวจสอบการทุจริตการเลือกตั้ง จ่อฟ้องกกต.ต่อศาลอาญาคดีทุจริต เหตุปฏิบัติหน้าที่มิชอบ ทำบัตรเลือกตั้งมีบาร์โค้ด ส่อระบุตัวตนคนเลือก-นัดสื่อมวลชน 4 มี.ค. จัดเลือกตั้งจำลอง ทดสอบบัตรมีบาร์โค้ดระบุตัวตนได้หรือไม่
สำนักข่าว Next News รายงานว่า เมื่อวันที่ 25 ก.พ. 2569 ที่โรงแรมโนโวเทล กรุงเทพ สยามสแควร์ (BTS สยาม) คณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตย จัดประชุมองค์กรประชาธิปไตย นักวิชาการ และเครือข่ายภาคประชาชน เพื่อตรวจสอบความไม่โปร่งใสในการเลือกตั้ง 2569 โดยเฉพาะการพบรหัสบาร์โค้ดและ QR Code บนบัตรเลือกตั้งซึ่งอาจใช้ระบุตัวตนผู้ลงคะแนนได้
โดยมีคุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ ในฐานะภาคประชาชนตรวจสอบการทุจริตการเลือกตั้ง รศ.สมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) รศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล คณะนิติศาสตร์ มหาลัยธรรมศาสตร์ ดร.ลัดดาวัลย์ ตันติวิทยาพิทักษ์ ประธานคณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตย (ครป.) นายเมธา มาสขาว เลขาธิการครป. ดร.ธรรม์ธีร์ สุกโชติรัตน์ หรือ 'ดร.เรือบิน' ผอ.D-Vote มหาวิทยาลัยศรีปทุม นางอังคณา นีละไพจิตร สมาชิกวุฒิสภา นางสาวนันทนา นันทวโรภาส สว. นายสมบัติ บุญงามอนงค์ นักเคลื่อนไหวทางการเมือง และผู้แทนภาคประชาชน ฯลฯ เข้าร่วมการประชุม
ภายหลังการประชุมเสร็จสิ้นนายเมธา มาสขาว เลขาธิการคณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตย (ครป.) นำคณะผู้เข้าร่วมประชุมแถลงข่าวต่อสื่อมวลชน
ดร.ธรรม์ธีร์ กล่าวว่า จากผลการศึกษาพบว่า บัตรเลือกตั้งสีชมพู (สส.บัญชีรายชื่อ) มีบาร์โค้ด 9 หลักที่สามารถสแกนย้อนกลับไปถึงเลขลำดับบัตรได้ ขณะที่บัตรสีเขียว (สส. แบ่งเขต) มี QR Code ที่ระบุเลขเล่มและเลขที่บัตร จากการทดลองสังเกตการณ์ในวันเลือกตั้งซ่อมวันที่ 22 ก.พ. ที่ผ่านมา พบว่าเพียงแค่มีกล้องบันทึกภาพผู้มาใช้สิทธิ์และภาพบัตรขณะนับคะแนน ก็สามารถใช้เทคโนโลยี AI และสถิติจับคู่ได้ว่า 'ใครเลือกใคร' อย่างแม่นยำ
“การเลือกตั้งจะไม่เป็นความลับอีกต่อไป หากเรายังใช้ QR Code และบาร์โค้ดแบบนี้ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้อาจถูกนำไปสร้างเป็น Big Data เพื่อใช้ควบคุมและจัดการผลการเลือกตั้งในระยะยาว” ดร.ธรรม์ธีร์ กล่าว
นายสมชัย กล่าวว่า ขอนัดหมายสื่อมวลชนในวันพุธที่ 4 มี.ค. 2569 เวลา 13.30 น. เพื่อจัดกิจกรรมสาธิตการเลือกตั้งจำลอง โดยจะเชิญสื่อมวลชนมาลงคะแนนลับ และให้ทีมอาสาสมัครตั้งแต่ระดับประถม มัธยม จนถึงมหาวิทยาลัย ลองถอดรหัสจากบัตรเลือกตั้งจำลองที่มีลักษณะคล้ายกับของ กกต. เพื่อพิสูจน์ว่ากระบวนการระบุตัวตนผู้ลงคะแนนนั้น 'ทำได้ง่ายมาก' แม้จะไม่มีต้นขั้วบัตรเลือกตั้ง บัตรเลือกตั้ง และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง ซึ่งเป็นของ 3 อย่างที่กกต.เคยแถลงไว้ว่าสืบค้นได้ยากมาก
ศ.ดร.ปริญญา ตั้งข้อสังเกตถึงความผิดปกติที่ กกต. เร่งประกาศรับรองผล ส.ส. 396 เขต ภายในเวลาเพียง 17 วัน ทั้งที่มีเรื่องร้องเรียนจำนวนมาก นอกจากยังกล่าวถึงการที่ กกต. ยังไม่ประกาศตัวเลขผู้มาใช้สิทธิ์และจำนวนบัตรเลือกตั้งที่ใช้อย่างเป็นทางการ ซึ่งถือเป็นเรื่องผิดปกติอย่างยิ่ง พร้อมตั้งคำถามว่าใครเป็นผู้สั่งให้ใส่บาร์โค้ดและ QR Code ลงในบัตรเลือกตั้ง ทั้งที่ในสัญญาจ้าง (TOR) อาจไม่ได้ระบุไว้
คุณหญิงสุดารัตน์ กล่าวว่า กรณีบัตรเลือกตั้งมี QR Code และบาร์โค้ด เรื่องนี้ส่งผลกระทบวงกว้างต่อความศรัทธาในระบอบประชาธิปไตย รวมถึงสร้างความกังวลให้กับข้าราชการและนักธุรกิจ เนื่องจากการลงคะแนนที่อาจไม่เป็นความลับ และอาจทำให้ผู้มีอำนาจหน่วยงานรัฐบาลทราบว่าไม่ได้ลงคะแนนให้กับพรรคของรัฐบาล
นอกจากนี้คุณหญิงสุดารัตน์ ยังกล่าวอีกว่า ในขณะนี้มีการหารือร่วมกันว่ามีอีกช่องทางหนึ่งที่จะสามารถฟ้องร้องกกต.ได้นอกจากไปร้องกกต.เพื่อให้กกต.ส่งเรื่องให้ศาลฎีกา คือการฟ้องต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ ตามมาตรา 69 ของ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. 2560 (พ.ร.ป.กกต.) กรณีเจ้าหน้าที่ละเว้นหรือปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ และขอให้ภาคประชาชนและสื่อมวลชนให้ความสนใจในการรณรงค์แก้ไขรัฐธรรมนูญ เพื่อเพิ่มสิทธิให้ประชาชนสามารถถอดถอนนักการเมืองและองค์กรอิสระที่ปฏิบัติหน้าที่โดยไม่สุจริตได้
