"...เหล่านี้เป็นข้อมูลเกี่ยวกับการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมครั้งที่ 2 (ที่จะเกิดในเดือน ก.ย. 2569) ที่ในช่วงปลายปี 2568 ปรากฏข่าวมีการพยายามผลักดันให้ใช้ระเบียบเลือกตั้งบอร์ด สปส. ฉบับใหม่ แต่ทางประกันสังคมก็ถูกสังคมวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักหน่วง และแสดงความกังวลต่อร่างฉบับใหม่ ซึ่งในเวลาต่อมาทาง สปส. เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างระเบียบเลือกตั้งฉบับใหม่ ที่มีการเข้าไปแสดงความคิดเห็นถึง 1.2 ล้านครั้ง และมีผลลัพธ์ คือ ประชาชน 95% เห็นว่าให้ใช้ระเบียบเลือกตั้งเดิม..."
หลังจากสำนักงานประกันสังคม (สปส.) ประกาศวันเลือกตั้ง ‘บอร์ด สปส.’ ครั้งที่ 2 อย่างเป็นทางการ คือวันอาทิตย์ ที่ 27 ก.ย. 2569 โดยการเลือกตั้งที่จะถึงนี้ยังคงใช้ระเบียบการเลือกตั้งแบบเดิม (ระเบียบกระทรวงแรงงานว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนเป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคม พ.ศ. 2564) ที่ให้ผู้ประกันตน 1 คน เลือกผู้แทนผู้ประกันตนได้ 7 คน ซึ่งกว่าจะมีการประกาศวันเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ มีเหตุการณ์ที่น่าสนใจเกิดขึ้นหลายเหตุการณ์
มาย้อนดูรายละเอียดกันว่ามีอะไรเกิดขึ้นบ้าง?
สำนักข่าว Next News รวบรวมและเรียบเรียงข้อมูลมานำเสนอให้สาธารณชนได้รับทราบ ดังนี้
@ ปลายปี 68 มีกระแสข่าว สปส.เตรียมเปลี่นระเบียบเลือกตั้งบอร์ดใหม่ มาใช้แบบเลือก สว.
ในช่วงเดือน พ.ย. 2568 (ใกล้จะครบวาระบอร์ด สปส.) นายษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี ตัวแทนประกันสังคมก้าวหน้า และนางสาวรักชนก ศรีนอก สส. พรรคประชาชน (ปชน.) โพสต์ข้อมูลผ่านเฟซบุ๊กมีใจความสำคัญที่เหมือนกันคือ มีการเสนอสูตรการเลือกตั้งบอร์ด สปส. แบบใหม่ ที่ไม่ใช่การเลือกตั้งทางตรง แต่เป็นการเลือกตั้งทางอ้อม โดยนำรูปแบบการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา (สว.) มาปรับใช้
จากการเปิดเผยดังกล่าวทำให้มีการวิพากษ์วิจารณ์สำนักงานประกันสังคมอย่างหนักหน่วง
@ สปส. แจงตั้งอนุกก.เฉพาะกิจพิจารณายกร่างระเบียบเลือกตั้งจริง-ยันได้ใช้สิทธิเลือกตั้งโดยตรง
ซึ่งในเวลาต่อมา นางสาวกาญจนา พูลแก้ว ผู้ตรวจราชการกระทรวงแรงงาน รักษาราชการแทนเลขาธิการสำนักงานประกันสังคม (ในขณะนั้น) ชี้แจงว่า กรณีคณะกรรมการประกันสังคมจะครบวาระการดำรงตำแหน่งในวันที่ 13 ก.พ. 2569 และมีข่าวว่าสำนักงานประกันสังคม กำลังจะคิดเปลี่ยนวิธีสูตรเลือกตั้ง โดยเอาโมเดลเลือก สว. มาอ้างอิง ไม่มีการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมโดยตรงอีกแล้วนั้น ตั้งคณะกรรมการประกันสังคม ได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการเฉพาะกิจขึ้นเพื่อพิจารณายกร่างระเบียบกระทรวงแรงงานว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนเป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคม พ.ศ. …. ซึ่งมีการประชุมมาแล้วจำนวน 15 ครั้ง กำหนดประชุมพิจารณาทบทวนร่างระเบียบ ครั้งสุดท้ายในวันที่ 4 ธ.ค. 2568 หลังจากที่คณะอนุกรรมการยกร่างระเบียบเสร็จแล้ว ขั้นตอนต่อไป สำนักงานประกันสังคมจะเปิดให้มีการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างระเบียบภายในต้นเดือนธ.ค. 2568 ผ่านระบบกลางทางกฎหมาย
จากนั้นจะนำร่างระเบียบฯ เสนอต่อคณะกรรมการประกันสังคมเพื่อรับข้อเสนอแนะ ก่อนเสนอร่างระเบียบฯ ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานสั่งการนำร่างเข้าสู่การประชุมของคณะกรรมการร่างกฎหมายของกระทรวงแรงงานในเดือนม.ค. 2569 และพิจารณาแล้วเสร็จในเดือนก.พ. 2569 จากนั้นสำนักงานประกันสังคมจะเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานลงนามในร่างระเบียบฯ และประกาศในราชกิจจานุเบกษา เพื่อใช้บังคับในเดือนมี.ค. 2569 ต่อไป โดยการเลือกตั้งในปี 2569 ยังคงเป็นการเลือกตั้งโดยตรงด้วยการเข้าคูหาเลือกผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนได้ตามสิทธิของตน
@ สส.พรรคประชาชน แถลงข่าวชี้ข้อน่าสงสัยในการเลือกตั้งบอร์ด สปส.
ต่อมาในเดือน ธ.ค. 2568 นายสหัสวัต คุ้มคง สส. พรรคประชาชน แถลงข่าวเกี่ยวกับประเด็นขบวนการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม มีใจความสำคัญ คือ ทีมประกันสังคมก้าวหน้า เห็นว่าวิธีการ กระบวนการ ตลอดจนร่างระเบียบฯ ของสำนักงานประกันสังคมในการจัดให้มีการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมครั้งต่อไป มีความผิดปกติที่ไม่ไม่สามารถยอมรับได้หลายประการ และยังเป็นการเอื้อผลประโยชนให้กับกลุ่มผู้มีอำนาจบางกลุ่ม ดังนี้
1. คณะอนุกรรมการปรับปรุงแก้ไขระเบียบกระทรวงแรงงาน ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเลือกตั้งฯ ไม่มีตัวแทนจากฝ่ายนายจ้าง และผู้ประกันตนของรัฐดำรงตำแหน่งอนุกรรมการ อันเป็นการผิดหลักการของไตรภาคีในการให้รัฐผู้เป็นผู้มีส่วนได้เสียเพียงฝ่ายเดียวกำหนดทิศทางการเลือกตั้ง
2. คณะอนุกรรมการแก้ระเบียบเลือกตั้งฯ ได้มีการนำข้อเสนอที่รวบรวมมาจากกลุ่มผลประโยชน์ที่เป็นกลาง คือ รายงานผลการดำเนินงานของคณะอนุกรรมาธิการด้านการประกันสังคม ในคณะกรรมาธิการการแรงงาน วุฒิสภา ที่เคยเป็นผู้ลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นบอร์ดประกันสังคมในรอบที่ผ่านมา รวมทั้งรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากกลุ่มผู้ที่เคยลงสมัครรับเลือกตั้ง
3. การใช้งบประมาณโดยสิ้นเปลือง อาทิ ปฏิทินประกันสังคม หมวก เสื้อแจกในวันแรงงาน นอกจากนั้น กลุ่มผลประโยชน์ยังมีตัวแทนดำรงตำแหน่งบอร์ดประกันสังคม และตำแหน่งอื่น ๆ ในสำนักงานประกันสังคมและกระทรวงแรงงาน ซึ่งกลุ่มเหล่านี้มีความเกี่ยวข้องกับสำนักงานประกันสังคมหรือไม่
4. เนื้อหาในร่างระเบียบการเลือกตั้งฯ มีข้อสังเกตยู่หลายประการว่าออกแบบมาเพื่อเอื้อผลประโยชน์ให้กลุ่มใดหรือไม่
5. ร่างแผนการจัดการเลือกตั้ง ได้กำหนดวันลงคะแนนเลือกตั้งในวันที่ 19 กรกฎาคม 2568 โดยที่คณะกรรมการประกันสังคมจะครบวาระในเดือนกุมภาพันธ์ 2568 ส่งผลให้ช่องว่างทางอำนาจนานถึง 5 เดือน ที่สำนักงานประกันสังคมจะบริหารผ่านบอร์ดรักษาการ เพื่อให้บอร์ดประกันสังคมอยู่ในสภาวะสุญญากาศหรือไม่
@ สปส. ยันรับฟังความเห็นทุกฝ่าย-เตรียมเปิดรับฟังความเห็นต่อร่างระเบียบเลือกตั้ง
จากการแถลงข่าวข้างต้น เวลาต่อมาไม่นานทาง สปส. ก็ออกมาชี้แจงอีกครั้ง โดย นางสาวกาญจนา พูลแก้ว เลขาธิการประกันสังคม กล่าวถึงการปรับปรุงระเบียบการเลือกตั้งบอร์ด สปส.ว่า ทางสำนักงานประกันสังคมได้ถอดบทเรียนการจากการเลือกตั้งในครั้งที่ผ่านมา พร้อมทั้งจัดให้มี การรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกภาคส่วนอย่างรอบด้าน ทั้งนี้ เพื่อนําข้อมูลจากการถอดบทเรียนและผลการรับฟังความคิดเห็นมาประกอบการพิจารณาปรับปรุงแก้ไขระเบียบที่เกี่ยวข้องให้มีความชัดเจน ทันสมัย และตอบโจทย์การมีส่วนร่วมของผู้ใช้สิทธิอย่างแท้จริง
ขณะนี้คณะอนุกรรมการได้ดําเนินการจัดทําร่าง “ระเบียบกระทรวงแรงงานว่าด้วยหลักเกณฑ์ และวิธีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนเป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคม พ.ศ. ....” แล้วเสร็จเรียบร้อยแล้ว และเตรียมจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างฉบับดังกล่าวอีกครั้งหนึ่ง ก่อนเสนอคณะกรรมการประกันสังคมต่อไป
หลังจากนั้น สํานักงานประกันสังคมจะนําร่างระเบียบเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เพื่อพิจารณาลงนามประกาศใช้ต่อไป โดยมุ่งหวังให้กระบวนการเลือกตั้งผู้แทนในคณะกรรมการประกันสังคม เป็นไปตามหลักธรรมาภิบาล โปร่งใส และสะท้อนเสียงของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอย่างแท้จริง ทั้งฝ่ายนายจ้าง และผู้ประกันตน
@ เปิดรับฟังต่อร่างระเบียบเลือกตั้งบอร์ด สปส. ฉบับใหม่-คน 95% เห็นว่าให้ใช้ระเบียบเดิม
เดือน ม.ค. 2569 สปส. เปิดรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่อร่างระเบียบกระทรวงแรงงานว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนเป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคม พ.ศ …. ผ่านระบบกลางทางกฎหมาย เว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม และ มุมรับฟังความคิดเห็น ณ สำนักงานประกันสังคมทั่วประเทศ ในช่วงวันที่ 15 ม.ค.-14 ก.พ. 2569
โดยสาระสำคัญของร่างระเบียบเลือกตั้งบอร์ด สปส. ฉบับใหม่ คือ ผู้ประกันตน 1 คน เลือกผู้แทนผู้ประกันตนได้ 1 คน การกำหนดให้ผู้สมัครต้องส่งเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 48 เดือน ภายในระยะเวลา 60 เดือนก่อนเดือนที่มีการประกาศเลือกตั้ง รวมถึงต้องมีประสบการณ์เฉพาะด้าน และแยกสิทธิเลือกตั้งตามมาตรา (มาตรา 33, มาตรา 39, มาตรา 40)
ภายหลังการรับฟังความคิดเห็นเสร็จสิ้น เมื่อวันที่ 20 ก.พ. 2569 สำนักงานประกันสังคมเปิดเผยข้อมูลว่า มีผู้เข้าร่วมร่วมแสดงความคิดเห็น 1,244,260 ครั้ง สัดส่วนผู้เข้าร่วมแสดงความคิดเห็น ผู้ประกันตนมาตรา 33 มีสัดส่วนสูงสุด ร้อยละ 73.74 รองลงมาเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 ร้อยละ 10.99 ผู้ประกันตนมาตรา 40 ร้อยละ 3.89 นายจ้าง ร้อยละ 1.80 องค์กร/สภา/สมาคม/เครือข่ายต่างๆ ร้อยละ 0.15 ประชาชนทั่วไปหรือผู้สนใจ ร้อยละ 8.88 และอื่นๆ ร้อยละ 0.56 แต่ยังไม่มีการเปิดเผยผลการรับฟังความคิดเห็น จึงถูกสังคมวิพากษ์ในประเด็นนี้
ต่อมาในเดือน มี.ค. 2569 นางสาวตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน (ในขณะนั้น) เปิดเผยว่า รายงานผลการทำประชาพิจารณ์พบว่า มีผู้ที่ต้องการให้กลับไปใช้ระเบียบกระทรวงแรงงานว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนเป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคมพ.ศ 2564 ถึง ร้อยละ 95.22 และได้ให้ความเห็นเพิ่มเติมด้วยว่าการใช้ระเบียบกระทรวงแรงงานฉบับเดิม จะมีกระบวนการและระยะเวลาดำเนินการสั้น ส่งผลกระทบต่อภาพรวมของการจัดการเลือกตั้งน้อย สามารถกำหนดวันเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคมได้ภายในเดือนกรกฎาคม 2569 ขณะที่หากใช้ (ร่าง) ระเบียบฉบับใหม่จะใช้เวลาเพิ่มขึ้นประมาณ 60 วัน ซึ่งปลัดกระทรวงแรงงาน ได้ให้ความเห็นว่า เมื่อผลการทำประชาพิจารณ์มีผู้เห็นด้วยกับการใช้ระเบียบเดิมถึงกว่าร้อยละ 95 กระทรวงแรงงานก็ต้องฟังเสียงของประชาชน ประกอบกับที่เมื่อพิจารณาแล้ว มีข้อสรุปตรงกันอย่างชัดเจนว่าการดำเนินการตามระเบียบเดิมจะเป็นประโยชน์กับผู้ประกันตน นายจ้าง ในระบบประกันสังคมมากที่สุด จึงเห็นควรกลับไปใช้ระบบเดิม ตามที่ประชาชนต้องการ
@ รมว.แรงงานคนใหม่ยันเลือกตั้งบอร์ด สปส. ใช้ระเบียบเดิม
ในเดือน เม.ย. 2569 หลังจากนายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานคนใหม่ เข้ารับตำแหน่ง แล้วให้สัมภาษณ์กับสื่อมวลชนว่า การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมที่จะถึงนี้ จะใช้ระเบียบการเลือกตั้งที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน คือ สูตร 1 เลือก 7 (ผู้ประกันตน 1 คน เลือกผู้แทนผู้ประกันตนได้ 7 คน) โดยตนเองจะลงนามภายหลังจากที่รัฐบาลได้แถลงนโยบายต่อรัฐสภาเรียบร้อยแล้วในวันที่ 9-10 เม.ย.นี้ เพื่อให้การเลือกตั้งเกิดขึ้นตามกรอบระยะเวลา ที่กำหนด
เหล่านี้เป็นข้อมูลเกี่ยวกับการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมครั้งที่ 2 (ที่จะเกิดในเดือน ก.ย. 2569) ที่ในช่วงปลายปี 2568 ปรากฏข่าวมีการพยายามผลักดันให้ใช้ระเบียบเลือกตั้งบอร์ด สปส. ฉบับใหม่ แต่ทางประกันสังคมก็ถูกสังคมวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักหน่วง และแสดงความกังวลต่อร่างฉบับใหม่ ซึ่งในเวลาต่อมาทาง สปส. เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างระเบียบเลือกตั้งฉบับใหม่ ที่มีการเข้าไปแสดงความคิดเห็นถึง 1.2 ล้านครั้ง และมีผลลัพธ์ คือ ประชาชน 95% เห็นว่าให้ใช้ระเบียบเลือกตั้งเดิม
สุดท้ายแล้วผลการเลือกตั้งบอร์ด สปส. จะเป็นอย่างไรยังคงต้องคอยติดตามกันต่อไป
ทั้งนี้ผู้ประกันตนทุกคนสามารถลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งบอร์ด สปส. ได้ตั้งแต่วันที่ 1 มิ.ย.-15 ก.ค. 2569 ผ่านทางเว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม แอปพลิเคชัน SSO Plus และสำนักงานประกันสังคม
