ซัมซุงระส่ำ แรงงาน 4.8 หมื่นคนจ่อหยุดงานประท้วง 18 วัน กระทบชิป AI โลก

แรงงานเกือบครึ่งแสนของ Samsung Electronics เตรียมหยุดงานยาว 18 วัน หลังเจรจาโบนัสล้มเหลว เสี่ยงสะเทือนการผลิตชิปหน่วยความจำสำคัญสำหรับระบบปัญญาประดิษฐ์ทั่วโลก ท่ามกลางความกังวลว่าอาจกระทบทั้งห่วงโซ่อุปทาน เทคโนโลยี AI และเศรษฐกิจเกาหลีใต้ในวงกว้าง

เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า สหภาพแรงงานหลักของ Samsung Electronics ยืนยันเดินหน้าแผนหยุดงานทั่วไปเป็นเวลา 18 วัน เริ่มวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 หลังการเจรจากับฝ่ายบริหารล้มเหลว แม้รัฐบาลเกาหลีใต้พยายามเข้ามาไกล่เกลี่ยอย่างเร่งด่วนจนถึงช่วงสุดท้ายก่อนกำหนดนัดหยุดงาน

แรงงานเกือบ 48,000 คน หรือประมาณ 38% ของพนักงานซัมซุงในเกาหลีใต้ ลงชื่อเข้าร่วมการหยุดงานครั้งนี้ ซึ่งถือเป็นการประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์บริษัท โดยพนักงานส่วนใหญ่ทำงานในสายการผลิตชิป ขณะที่บริษัทเริ่มปรับแผนการผลิตตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม ด้วยการลดการป้อนแผ่นเวเฟอร์ใหม่เข้าสายการผลิต และจัดลำดับความสำคัญให้กับชิปหน่วยความจำแบนด์วิดท์สูง หรือ HBM ซึ่งเป็นชิปสำคัญสำหรับระบบปัญญาประดิษฐ์

Reuters ระบุว่า ต้นตอความขัดแย้งหลักมาจากข้อพิพาทเรื่องโบนัสและการแบ่งผลกำไรในช่วงที่ธุรกิจปัญญาประดิษฐ์เติบโตอย่างรวดเร็ว ฝ่ายแรงงานเรียกร้องให้บริษัทจ่ายโบนัสในสัดส่วน 15% ของกำไรจากการดำเนินงาน โดยไม่กำหนดเพดานไว้ที่ 50% ของเงินเดือนพื้นฐาน และต้องการให้เงื่อนไขดังกล่าวกลายเป็นข้อตกลงถาวรในสัญญาจ้าง

ด้านซัมซุงเสนอจ่ายโบนัสพิเศษแบบครั้งเดียว พร้อมเพิ่มสัดส่วนแบ่งผลกำไรให้พนักงานบางหน่วยงานในธุรกิจชิป แต่ปฏิเสธที่จะยกเลิกเพดานโบนัสและไม่ต้องการทำให้เป็นภาระต้นทุนถาวร เนื่องจากกังวลผลกระทบต่อหน่วยธุรกิจที่ผลประกอบการยังไม่แข็งแกร่ง ส่งผลให้การเจรจายุติลงโดยไม่มีข้อตกลงร่วมกัน

นิตยสาร Fortune รายงานว่า ซัมซุงเป็นหนึ่งในผู้ผลิตชิปหน่วยความจำรายใหญ่ที่สุดของโลก โดยเฉพาะชิป HBM3E และ HBM4 ซึ่งใช้ในเซิร์ฟเวอร์ปัญญาประดิษฐ์ โรงงานหลักที่เมืองพย็องแท็กของเกาหลีใต้ ซึ่งผลิตทั้งหน่วยความจำ DRAM และ HBM มีสัดส่วนสำคัญต่อกำลังการผลิตโลก บริษัทจึงเริ่มเข้าสู่โหมดรับมือภาวะฉุกเฉินตั้งแต่วันที่ 14 พฤษภาคม ด้วยการเน้นผลิตชิป HBM เพื่อรักษาสัญญาส่งมอบให้ลูกค้ารายใหญ่และปกป้องสินค้าที่มีมูลค่าสูง

นักวิเคราะห์จาก JPMorgan ประเมินว่า หากการหยุดงานยืดเยื้อเต็มรูปแบบตลอด 18 วัน ซัมซุงอาจสูญเสียรายได้และกำไรจากการดำเนินงานรวมกันราว 21-31 ล้านล้านวอน หรือประมาณ 14,000-20,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แม้ศาลเกาหลีใต้จะมีคำสั่งให้ต้องรักษาพนักงานขั้นต่ำในสายการผลิตสำคัญราว 7,000 คน เพื่อป้องกันความเสียหายต่อระบบอุตสาหกรรมก็ตาม

ความกังวลต่อห่วงโซ่อุปทานชิปปัญญาประดิษฐ์ทั่วโลกเพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากชิป HBM ยังอยู่ในภาวะขาดแคลนจากความต้องการที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ซัมซุงเพิ่งเริ่มผลิตชิป HBM4 เชิงพาณิชย์ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2569 และกำลังการผลิตตลอดปีถูกจองล่วงหน้าเกือบทั้งหมดแล้ว หากการหยุดงานส่งผลต่ออัตราการผลิตหรือกระบวนการขยายกำลังการผลิต อาจทำให้การส่งมอบล่าช้าและเปิดโอกาสให้คู่แข่งอย่าง SK Hynix ซึ่งครองส่วนแบ่งตลาด HBM ราว 60% รวมถึง Micron ขยายส่วนแบ่งตลาดเพิ่มเติม

Reuters ระบุเพิ่มเติมว่า ซัมซุงมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจเกาหลีใต้ในระดับสูง โดยคิดเป็นสัดส่วนเกือบหนึ่งในสี่ของมูลค่าการส่งออกประเทศ และมีส่วนต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศราว 12-13% ทำให้รัฐบาลเกาหลีใต้ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด ขณะที่ผู้นำประเทศเคยออกมาเตือนหลายครั้งว่าการหยุดงานขนาดใหญ่ในอุตสาหกรรมชิปอาจสร้างผลกระทบต่อเศรษฐกิจประเทศอย่างมาก

หลังการเจรจาล้มเหลว หุ้นของ Samsung Electronics ปรับตัวลดลง ท่ามกลางความกังวลของนักลงทุนเกี่ยวกับความเชื่อมั่นของลูกค้าต่างประเทศ โดยเฉพาะบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ที่พึ่งพาชิป HBM สำหรับระบบปัญญาประดิษฐ์ เช่น NVIDIA และผู้ผลิตเซิร์ฟเวอร์รายสำคัญ

ก่อนหน้านี้ ซัมซุงเคยเผชิญการหยุดงานขนาดเล็กในปี 2567 ซึ่งมีแรงงานเข้าร่วมประมาณ 6,000 คน แต่การประท้วงครั้งล่าสุดถือว่ามีขนาดใหญ่กว่ามาก และเกิดขึ้นในช่วงที่บริษัทกำลังเร่งแข่งขันเพื่อทวงคืนความเป็นผู้นำในตลาดชิปหน่วยความจำ หลังสูญเสียตำแหน่งผู้นำด้าน DRAM ให้กับ SK Hynix ในช่วงก่อนหน้า

ขณะนี้ ซัมซุงอยู่ระหว่างดำเนินมาตรการฉุกเฉินเพื่อลดผลกระทบต่อการผลิต ขณะที่สหภาพแรงงานยังยืนยันเดินหน้าการหยุดงานตามกำหนด แม้จะมีคำสั่งศาลคุ้มครองบางส่วน โดยสถานการณ์ยังอาจเปลี่ยนแปลงได้ หากทั้งสองฝ่ายกลับเข้าสู่โต๊ะเจรจาก่อนวันที่ 21 พฤษภาคม 2569

อ้างอิง: