ญี่ปุ่นมีสินทรัพย์สุทธิในต่างประเทศสูงสุดเป็นประวัติการณ์กว่า 561 ล้านล้านเยน แต่ยังถูกจีนแซงขึ้นอันดับ 2 ของโลก ขณะที่เยอรมนียังครองอันดับ 1 ท่ามกลางการแข่งขันเศรษฐกิจโลกที่เปลี่ยนเร็วขึ้นทุกปี
สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า ญี่ปุ่นสูญเสียตำแหน่งประเทศเจ้าหนี้รายใหญ่อันดับ 2 ของโลกในปี 2568 แม้สินทรัพย์สุทธิในต่างประเทศจะเพิ่มขึ้นทำสถิติสูงสุดใหม่ก็ตาม โดยข้อมูลจากกระทรวงการคลังญี่ปุ่นที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2569 ระบุว่า ญี่ปุ่นมีสินทรัพย์สุทธิภายนอกอยู่ที่ 561.8 ล้านล้านเยน หรือราว 3.5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 4.4% จากปีก่อนหน้า แต่ยังถูกจีนแซงขึ้นไปอยู่ในอันดับ 2 ได้สำเร็จ
Bloomberg ระบุว่า ปัจจุบันเยอรมนียังคงครองอันดับประเทศเจ้าหนี้รายใหญ่ที่สุดของโลก ด้วยมูลค่าสินทรัพย์สุทธิภายนอก 675.5 ล้านล้านเยน ขณะที่จีนอยู่ที่ 636.3 ล้านล้านเยน และญี่ปุ่นตกมาอยู่อันดับ 3 เป็นครั้งแรก หลังจากก่อนหน้านี้ในปี 2567 ญี่ปุ่นเพิ่งเสียตำแหน่งอันดับ 1 ให้เยอรมนีเป็นครั้งแรกในรอบ 34 ปี
สินทรัพย์สุทธิภายนอกเป็นตัวชี้วัดมูลค่าสินทรัพย์ในต่างประเทศที่ภาคธุรกิจ รัฐบาล และนักลงทุนของประเทศนั้นถือครองอยู่ หลังหักลบกับสินทรัพย์ภายในประเทศที่ต่างชาติถือครอง โดยคำนวณตามอัตราแลกเปลี่ยน เพื่อใช้วัดว่าประเทศใดมีสถานะเป็นเจ้าหนี้สุทธิต่อเศรษฐกิจโลกมากที่สุด
สำนักข่าว Reuters รายงานว่า แม้ญี่ปุ่นยังคงมีการลงทุนโดยตรงในต่างประเทศจำนวนมากจากบริษัทขนาดใหญ่ เช่น Toyota และ Suntory แต่การเติบโตของสินทรัพย์สุทธิของจีนในช่วงที่ผ่านมาอยู่ในระดับที่รวดเร็วกว่ามาก
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้จีนแซงหน้าญี่ปุ่น มาจากทุนสำรองระหว่างประเทศที่เพิ่มขึ้น การขยายการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานในต่างประเทศผ่านโครงการ Belt and Road Initiative รวมถึงภาคการส่งออกที่ยังแข็งแกร่งตลอดปี 2568 แม้จะเผชิญแรงกดดันจากความตึงเครียดทางการค้ากับสหรัฐฯ ก็ตาม
ส่วนเยอรมนียังคงได้รับแรงหนุนจากภาคการส่งออกเครื่องจักรและยานยนต์ รวมถึงค่าเงินยูโรที่แข็งค่าขึ้นเมื่อเทียบกับเงินเยน ส่งผลให้มูลค่าสินทรัพย์สุทธิเมื่อคำนวณเป็นเงินเยนเพิ่มสูงขึ้น
แม้ญี่ปุ่นจะสูญเสียอันดับ แต่กระทรวงการคลังญี่ปุ่นระบุว่า สินทรัพย์สุทธิภายนอกของประเทศยังเติบโตต่อเนื่องเป็นปีที่ 7 ติดต่อกัน ท่ามกลางความผันผวนของตลาดการเงินโลกและการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยในหลายประเทศ
The Japan Times รายงานเพิ่มเติมว่า ญี่ปุ่นยังคงเป็นหนึ่งในนักลงทุนรายใหญ่ของโลก โดยเฉพาะในตลาดพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ตลาดหุ้นสหรัฐฯ และภูมิภาคเอเชีย
ญี่ปุ่นเริ่มก้าวขึ้นเป็นประเทศเจ้าหนี้รายใหญ่ที่สุดของโลกตั้งแต่ปี 2534 จากการสะสมความมั่งคั่งในยุคเศรษฐกิจฟองสบู่และการเติบโตของภาคส่งออก อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์มองว่า ปัญหาประชากรสูงวัย หนี้สาธารณะระดับสูง และการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ชะลอตัว อาจทำให้ญี่ปุ่นเผชิญความท้าทายมากขึ้นในการรักษาความสามารถแข่งขันในระยะยาว
นักเศรษฐศาสตร์หลายฝ่ายมองว่า การเปลี่ยนแปลงอันดับครั้งนี้สะท้อนการเปลี่ยนผ่านของเศรษฐกิจโลก ที่ประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่ โดยเฉพาะจีน มีบทบาทมากขึ้นทั้งในฐานะผู้ลงทุนและผู้ปล่อยเงินกู้ระดับโลก ขณะที่อำนาจทางเศรษฐกิจของประเทศอุตสาหกรรมดั้งเดิมกำลังเผชิญแรงกดดันจากการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นในหลายด้าน
อ้างอิง:
Bloomberg: Japan Slips to World’s No. 3 Creditor Behind Germany, China
Reuters: Japan slips to third-largest creditor behind China despite record net external assets
The Japan Times: Japan slips to world's No. 3 creditor behind Germany and China
Nippon.com: Japan Falls to 3rd in Net External Assets after Germany, China
กระทรวงการคลังญี่ปุ่น: International Investment Position (End of CY2025)
