พณ.สหรัฐฯ เปิดฉากสอบสวน "สเปรย์โฟมจากไทย" เอี่ยวเลี่ยงมาตรการภาษีนำเข้าจากจีน ชี้เป็นไปได้ใช้ส่วนประกอบ สารเคมีจากจีนเลี่ยงภาษีต่อต้านทุ่มตลาด เตรียมส่งแบบสอบถามให้ผู้ผลิตไทย แจงข้อมูลการผลิต-ส่งออก
สำนักข่าว Next News รายงานว่าเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2569 หน่วยงานบังคับใช้และกำกับดูแล ภายใต้สำนักบริหารการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ของสหรัฐอเมริกา (Enforcement and Compliance, International Trade Administration, Department of Commerce) ได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับการตรวจสอบผลิตภัณฑ์สเปรย์โฟมที่มาจากประเทศไทย ซึ่งอาจจะใช้สารเคมีจากจีน ทำให้มีข้อครหาว่าเป็นการละเมิดมาตรการภาษีต่อต้านการทุ่มตลาด (AD) และภาษีตอบโต้การอุดหนุน (CVD) ที่บังคับใช้กับสารเอสเทอร์กลุ่มอัลคิลฟอสเฟต (alkyl phosphate esters) ที่มาจากสาธารณรัฐประชาชนจีน การสอบสวนครั้งนี้เกิดขึ้นตามคำร้องขอของบริษัท ICL-IP America, Inc. ซึ่งระบุว่าระบบสเปรย์โฟมจากประเทศไทยที่มีส่วนประกอบหลักเป็นสารเคมีจากจีนอาจกำลังหลบเลี่ยงมาตรการดังกล่าว
*สเปรย์โฟม หรือที่นิยมเรียกว่า PU Foam (Polyurethane Foam) คือ โพลิเมอร์โฟมชนิดหนึ่งที่บรรจุมาในกระป๋องสเปรย์ เมื่อฉีดออกมาจะฟูและขยายตัวกลายเป็นโฟมกึ่งเหลว ก่อนจะแห้งและเซาะตัวกลายเป็นเนื้อโฟมแข็ง ส่วนสารเอสเทอร์กลุ่มอัลคิลฟอสเฟต (Alkyl Phosphate Esters) เป็นสารประกอบอินทรีย์เคมีในกลุ่มออร์กาโนฟอสเฟตที่นำไปใช้ประโยชน์อย่างกว้างขวางในหลากหลายอุตสาหกรรม โดยหน้าที่หลักคือการเป็น สารลดแรงตึงผิว (Surfactants), สารช่วยผสมสารเคมีทางการเกษตร, ของเหลวไฮดรอลิกทนไฟ และสารเติมแต่งในน้ำมันหล่อลื่น
ที่มาของการสอบสวน
การประกาศครั้งนี้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2569 โดยมีจุดเริ่มต้นมาจากคำร้องเรียนที่ยื่นเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2569 โดยผู้ยื่นคำร้อง (บริษัท ICL-IP America) อ้างว่าการนำเข้าระบบสเปรย์โฟมจากประเทศไทย ซึ่งมีการใช้สารเอสเทอร์ที่ผลิตในจีนเป็นส่วนผสมหลัก กำลังเป็นการหลบเลี่ยงมาตรการภาษีที่บังคับใช้ โดยหน่วยงานของสหรัฐฯ
เจ้าหน้าที่ได้ส่งแบบสอบถามเพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติมไปยังผู้ร้องเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2569 และได้รับการตอบกลับเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม 2569 ซึ่งนำไปสู่การพิจารณาเพื่อเริ่มต้นการสอบสวนภายในวันที่ 26 สิงหาคม 2569
ผลิตภัณฑ์ที่อยู่ภายใต้การสอบสวนในครั้งนี้คือ "สารเอสเทอร์" ซึ่งเป็นส่วนประกอบ "B" side ของระบบสเปรย์โฟมที่ประกอบหรือผลิตสำเร็จในประเทศไทย โดยใช้สารเอสเทอร์ที่มีต้นกำเนิดจากจีน ทั้งนี้ หน่วยงานการค้าสหรัฐฯ ยังอยู่ระหว่างการสอบสวนขอบเขตผลิตภัณฑ์เพื่อพิจารณาว่าส่วนประกอบ "B" side ของระบบสเปรย์โฟมดังกล่าวอยู่ในขอบเขตของคำสั่งภาษีนำเข้าเดิมหรือไม่
ข้อกำหนดทางกฎหมายในการเริ่มต้นการสอบสวน
การสอบสวนการหลบเลี่ยงมาตรการภาษีนี้เป็นไปตามมาตรา 781(b) ของกฎหมายภาษีปี 1930 และ 19 CFR 351.226 ของกฎระเบียบกรมการค้าสหรัฐฯ มาตรา 781(b)(1) ระบุว่าหน่วยงานการค้าอาจพิจารณาว่ามีการหลบเลี่ยงมาตรการภาษี หากสินค้าประเภทเดียวกันที่อยู่ภายใต้คำสั่งภาษี ถูกนำไปประกอบหรือผลิตสำเร็จในประเทศอื่นที่ไม่ใช่ประเทศที่ถูกบังคับใช้มาตรการภาษีเดิม
ในการพิจารณาว่ากระบวนการประกอบหรือผลิตสำเร็จในประเทศที่สาม (เช่น ประเทศไทย) ว่าดำเนินการเพียง "เล็กน้อยหรือไม่สำคัญ" หน่วยงานการค้าจะพิจารณาปัจจัยหลายประการ ได้แก่ ระดับการลงทุนในประเทศไทย, ระดับการวิจัยและพัฒนาในประเทศไทย, ลักษณะของกระบวนการผลิตในประเทศไทย, ขอบเขตของสิ่งอำนวยความสะดวกในการผลิตในประเทศไทย, และมูลค่าของการแปรรูปที่ดำเนินการในประเทศไทยเมื่อเทียบกับมูลค่ารวมของสินค้าที่นำเข้าสหรัฐฯ ซึ่งไม่มีปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งเพียงอย่างเดียวที่ใช้ในการตัดสินใจ แต่จะพิจารณาจากสถานการณ์โดยรวมของการสอบสวน
นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยเพิ่มเติมที่ต้องพิจารณาตามมาตรา 781(b)(3) เช่น รูปแบบการค้า รวมถึงรูปแบบการจัดหาสินค้า, ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิต/ผู้ส่งออกสินค้ากับผู้ที่นำสินค้าไปประกอบในประเทศที่สาม, และการเพิ่มขึ้นของการนำเข้าสินค้าเข้าสู่ประเทศที่สามหลังจากมีการเริ่มต้นการสอบสวนครั้งแรก
