รัฐมนตรีกลาโหมฟิลิปปินส์เปิดโน้ตจากฝ่ายจีนกลางเวที Seoul Defense Dialogue พร้อมโต้กลับทีละประโยคและตำหนิว่าเป็นการบีบบังคับ-ไร้มารยาท ขณะที่จีนตอบโต้ให้ฝ่ายฟิลิปปินส์หยุดก่อกวนและบ่อนทำลายเสถียรภาพในทะเลจีนใต้
เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2569 เกิดเหตุปะทะคารมระหว่างฟิลิปปินส์กับจีนกลางเวที Seoul Defense Dialogue ที่กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ โดย กิลเบอร์โต เตโอโดโร จูเนียร์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมฟิลิปปินส์ ได้รับกระดาษโน้ตจากฝ่ายจีนระหว่างกำลังร่วมเสวนา ก่อนอ่านต่อหน้าผู้เข้าร่วมงานและตอบโต้เนื้อหาในโน้ตทีละประโยค พร้อมตำหนิการกระทำดังกล่าวว่าเป็นการบีบบังคับและขาดมารยาทขั้นพื้นฐาน
Yonhap News Agency รายงานว่า ขณะเตโอโดโรกำลังกล่าวถึงความท้าทายทางทะเลของฟิลิปปินส์และความสำคัญของการปฏิบัติตาม อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) เจ้าหน้าที่ของงานได้นำกระดาษแผ่นหนึ่งมาวางบนโต๊ะข้างตัว เตโอโดโรจึงหยิบขึ้นมาและกล่าวว่า “ผมมีโน้ตอยู่ตรงนี้ คิดว่าน่าจะมาจากจีน ขออนุญาตอ่านได้ไหม” ก่อนอ่านเนื้อหาต่อหน้าผู้ร่วมงาน
โน้ตดังกล่าวเขียนด้วยลายมือบนกระดาษหัวจดหมายของโรงแรม โดยย่อหน้าแรกระบุว่า จุดยืนของจีนต่อกรณีอนุญาโตตุลาการทะเลจีนใต้มีความชัดเจน สม่ำเสมอ และหนักแน่น พร้อมยืนยันว่าคำตัดสินดังกล่าวผิดกฎหมาย เป็นโมฆะ และไม่มีผลผูกพัน ขณะที่จีนไม่ยอมรับ ไม่รับรอง และจะไม่ยอมรับข้อเรียกร้องหรือการดำเนินการใดที่อ้างอิงจากคำตัดสินนี้
เตโอโดโรตอบโต้ทันทีระหว่างอ่านโน้ต โดยเมื่อข้อความระบุว่าจีนมีจุดยืนชัดเจน เตโอโดโรกล่าวว่า “จีนไม่มีจุดยืนเลย” ส่วนข้อความที่ระบุว่ากระบวนการอนุญาโตตุลาการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ เตโอโดโรถามกลับว่า “หมายความว่าสนธิสัญญาที่พวกคุณเซ็นเองอย่าง UNCLOS ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศใช่ไหม นั่นคือสิ่งที่คุณหมายถึง” และเมื่อข้อความระบุว่าคำตัดสินไม่มีผลผูกพัน เตโอโดโรกล่าวว่า “เพราะพวกคุณไม่อยากถูกผูกมัดด้วย UNCLOS” ก่อนตอบต่อประโยคที่จีนยืนยันว่าไม่ยอมรับคำตัดสินว่า “แน่นอน เพราะพวกคุณแพ้”
สำหรับย่อหน้าที่สอง ซึ่งเตโอโดโรไม่ได้อ่านออกเสียงทั้งหมด ฝ่ายจีนยืนยันว่าจะปกป้องอธิปไตย สิทธิ และผลประโยชน์ของประเทศตามกฎหมาย พร้อมจัดการข้อพิพาททางทะเลกับฝ่ายที่เกี่ยวข้องผ่านการเจรจาและการปรึกษาหารือ เพื่อรักษาสันติภาพและเสถียรภาพในทะเลจีนใต้
โน้ตดังกล่าวมาจากผู้ช่วยทูตทหารประจำสถานเอกอัครราชทูตจีนในกรุงโซล และถูกส่งผ่านเจ้าหน้าที่ของงาน โดยเดิมตั้งใจให้ส่งถึงเตโอโดโรเป็นการส่วนตัว แต่เจ้าหน้าที่กลับนำไปมอบระหว่างการเสวนาบนเวที เตโอโดโรจึงชูกระดาษให้ผู้ร่วมงานดู พร้อมตั้งคำถามถึงความเหมาะสมของการส่งข้อความลักษณะดังกล่าวระหว่างที่กำลังตอบคำถามบนเวที
เตโอโดโรกล่าวต่อว่า หากเนื้อหาในโน้ตเป็นจุดยืนอย่างเป็นทางการของจีน ก็ไม่เพียงเป็นการไม่เคารพกฎหมายระหว่างประเทศและ UNCLOS แต่ยังไม่ให้เกียรติเจ้าภาพอย่างสาธารณรัฐเกาหลีและผู้เข้าร่วมการประชุม พร้อมกล่าวว่า “บางทีสิ่งที่จีนต้องการคือมารยาทและพฤติกรรมที่เหมาะสม นี่คือการบีบบังคับ การกลั่นแกล้ง และการรุกรานจริงๆ” ก่อนระบุว่าจะเก็บกระดาษแผ่นนี้ไว้เป็นที่ระลึก และกล่าวเป็นภาษาฟิลิปปินส์ในความหมายว่า “ทำตัวให้สุภาพขึ้นอีกหน่อย รู้จักละอายบ้าง” ท่ามกลางเสียงปรบมือจากผู้ร่วมงาน
ต่อมาเมื่อวันที่ 9 กันยายน 2569 เหมา หนิง โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน กล่าวในการแถลงข่าวประจำวันว่า ยังไม่ทราบรายละเอียดเฉพาะของเหตุการณ์ แต่ยืนยันว่าจุดยืนของจีนต่อกรณีอนุญาโตตุลาการทะเลจีนใต้มีความชัดเจนและสม่ำเสมอ โดย Channel News Asia รายงานคำกล่าวของเหมา หนิงว่า “เราขอเรียกร้องให้บุคคลบางคนในฟิลิปปินส์หยุดการแสดงตัวและก่อกวน รวมทั้งหยุดบ่อนทำลายความสัมพันธ์จีน-ฟิลิปปินส์และเสถียรภาพในทะเลจีนใต้”
ความขัดแย้งดังกล่าวเกี่ยวข้องกับคำตัดสินเมื่อปี 2559 ในคดีที่ฟิลิปปินส์ยื่นฟ้องภายใต้ UNCLOS ซึ่ง ศาลอนุญาโตตุลาการวินิจฉัยว่าการอ้างสิทธิทางประวัติศาสตร์ของจีนภายในพื้นที่ที่เรียกว่าเส้นเก้าประไม่มีพื้นฐานทางกฎหมายภายใต้ UNCLOS ขณะที่จีนปฏิเสธคำตัดสินมาโดยตลอดและยืนยันว่าไม่มีผลผูกพัน ส่วนฟิลิปปินส์ยืนยันใช้คำตัดสินและกฎหมายระหว่างประเทศเป็นพื้นฐานในการปกป้องสิทธิทางทะเลของประเทศ
ช่วงท้ายของการโต้ตอบ เตโอโดโรกล่าวถึงผู้ส่งโน้ตว่า “คุณเพิ่งทำประโยชน์ใหญ่ให้ประเทศของคุณ” พร้อมยืนยันว่าจะเก็บกระดาษดังกล่าวไว้เป็นหลักฐาน ก่อนที่คลิปเหตุการณ์ซึ่งเผยแพร่ผ่านช่องทางของกระทรวงกลาโหมฟิลิปปินส์จะถูกเผยแพร่ต่ออย่างกว้างขวาง ท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างจีนกับฟิลิปปินส์ในทะเลจีนใต้ที่ยังดำเนินต่อไป
อ้างอิง:
