เวเนซุเอลา ญี่ปุ่น และแคลิฟอร์เนียเผชิญแผ่นดินไหวภายในไม่กี่ชั่วโมง โดยเวเนซุเอลาได้รับผลกระทบรุนแรงที่สุด ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญยืนยันว่าเหตุการณ์ทั้งหมดไม่มีความเชื่อมโยงกันโดยตรง
เมื่อวันที่ 24-25 มิถุนายน 2569 หลายภูมิภาคทั่วโลกเผชิญเหตุแผ่นดินไหวรุนแรงในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน โดยข้อมูลจากองค์การสำรวจทางธรณีวิทยาสหรัฐ (USGS) ระบุว่า เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในเวเนซุเอลา ขณะที่ญี่ปุ่นและรัฐแคลิฟอร์เนียของสหรัฐอเมริกาก็เกิดแรงสั่นสะเทือนในช่วงเวลาใกล้เคียงกันเช่นกัน แม้เหตุการณ์ทั้งหมดจะไม่ได้มีความเชื่อมโยงกันโดยตรง แต่ล้วนเกิดขึ้นในเขตที่มีการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกอย่างต่อเนื่อง
USGS รายงานว่า เวเนซุเอลา ได้รับผลกระทบหนักที่สุด โดยเมื่อเวลา 18.04 น. ตามเวลาท้องถิ่นของวันที่ 24 มิถุนายน 2569 หรือช่วงเช้าวันที่ 25 มิถุนายนตามเวลาไทย เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.2 ใกล้เมืองซาน เฟลิเป ทางตะวันตกของกรุงการากัส ก่อนจะเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.5 ตามมาอีกครั้งใกล้เมืองยูมาเรในอีกเพียง 39 วินาทีถัดมา จุดศูนย์กลางอยู่ที่ระดับความลึกประมาณ 10-22 กิโลเมตร ส่งผลให้แรงสั่นสะเทือนรับรู้ได้เป็นวงกว้างในพื้นที่ชายฝั่งและกรุงการากัส
USGS ระบุว่า แผ่นดินไหวทั้งสองครั้งเกิดขึ้นบริเวณแนวรอยเลื่อนโบโกโน-โมรอน-เอล ปีลาร์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแนวรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลกแคริบเบียนและแผ่นเปลือกโลกอเมริกาใต้ การเคลื่อนตัวในลักษณะเลื่อนตามแนวราบก่อให้เกิดแรงสั่นสะเทือนรุนแรง ส่งผลให้อาคารหลายแห่งในกรุงการากัสได้รับความเสียหาย ถนนบางสายแตกร้าว ระบบไฟฟ้าและการสื่อสารถูกกระทบ ขณะที่ประชาชนจำนวนมากต้องอพยพออกจากอาคารและพื้นที่เสี่ยง
ข้อมูลเบื้องต้นจากทางการเวเนซุเอลาระบุว่า มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 32 ราย และผู้บาดเจ็บมากกว่า 700 ราย ขณะที่ USGS ประเมินผ่านระบบ PAGER ว่า จำนวนผู้เสียชีวิตอาจเพิ่มขึ้นอีกมาก และความเสียหายทางเศรษฐกิจอาจคิดเป็นสัดส่วน 1-4% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ เนื่องจากอาคารจำนวนมากในพื้นที่ไม่ได้ออกแบบให้รองรับแรงสั่นสะเทือนขนาดใหญ่
ขณะเดียวกัน ญี่ปุ่น Japan Meteorological Agency (JMA) รายงานว่า เมื่อช่วงเช้าวันที่ 25 มิถุนายน 2569 ตามเวลาญี่ปุ่น เกิดแผ่นดินไหวขนาด 6.9 นอกชายฝั่งจังหวัดอิวาเตะ ในภูมิภาคโทโฮคุ โดยบางสำนักรายงานขนาด 7.2 จุดศูนย์กลางอยู่ที่ระดับความลึกประมาณ 40-50 กิโลเมตร และเกี่ยวข้องกับร่องลึกก้นสมุทรญี่ปุ่น ซึ่งเป็นพื้นที่ที่แผ่นเปลือกโลกแปซิฟิกมุดตัวลงใต้แผ่นเปลือกโลกอีกแผ่นหนึ่ง
JMA ระบุว่า หลายพื้นที่ในจังหวัดอิวาเตะและอาโอโมริตรวจวัดแรงสั่นสะเทือนได้สูงสุดในระดับ 6 บนตามมาตราวัดของญี่ปุ่น ทำให้สิ่งของภายในอาคารตกหล่นและเกิดความเสียหายเล็กน้อยในบางพื้นที่ อย่างไรก็ตาม ไม่มีการประกาศเตือนสึนามิ และไม่พบผลกระทบต่อโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ขณะที่มีรายงานผู้ได้รับบาดเจ็บเล็กน้อยประมาณ 4-6 ราย แต่ไม่มีผู้เสียชีวิต
ส่วนใน รัฐแคลิฟอร์เนีย USGS รายงานว่า เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.6 ใกล้เมืองวิลลิตส์ ในเขตเมนโดซิโน เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2569 ตามเวลาท้องถิ่น หรือช่วงวันที่ 25 มิถุนายนตามเวลาไทย จุดศูนย์กลางอยู่ที่ระดับความลึกประมาณ 8 กิโลเมตร ใกล้แนวรอยเลื่อนมาคามา และบริเวณจุดบรรจบของแผ่นเปลือกโลกเมนโดซิโน
เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลให้สินค้าในร้านค้าหล่นจากชั้นวาง หน้าต่างและปล่องไฟบางส่วนได้รับความเสียหาย รวมถึงเกิดไฟฟ้าดับชั่วคราวในบางพื้นที่ มีรายงานผู้ได้รับบาดเจ็บเล็กน้อย แต่ไม่พบผู้เสียชีวิตหรือความเสียหายร้ายแรงต่อโครงสร้างพื้นฐาน
USGS ระบุว่า แม้แผ่นดินไหวทั้งสามเหตุการณ์จะเกิดขึ้นภายในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน แต่ไม่มีหลักฐานว่ามีความเชื่อมโยงกัน เนื่องจากเกิดขึ้นในระบบธรณีแปรสัณฐานที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยเวเนซุเอลาตั้งอยู่บนแนวรอยต่อแบบเลื่อนตามแนวราบ ญี่ปุ่นอยู่ในเขตมุดตัวของแผ่นเปลือกโลก ส่วนแคลิฟอร์เนียเป็นพื้นที่ที่มีระบบรอยเลื่อนเลื่อนตามแนวราบเป็นหลัก
ภายหลังเหตุการณ์ในเวเนซุเอลา รัฐบาลประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินและส่งทีมกู้ภัยเข้าค้นหาผู้ประสบภัยที่อาจติดอยู่ใต้ซากอาคาร ขณะที่ประชาชนจำนวนมากยังคงพักอาศัยอยู่ในพื้นที่เปิดโล่ง เนื่องจากกังวลต่อการเกิดอาฟเตอร์ช็อก
ด้านญี่ปุ่นสามารถจำกัดความสูญเสียได้ในระดับหนึ่งจากระบบเตือนภัยแผ่นดินไหวและมาตรฐานการก่อสร้างที่เข้มงวด ซึ่งได้รับการพัฒนามาอย่างต่อเนื่องจากประสบการณ์รับมือภัยพิบัติในอดีต ส่วนเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นในเขตเมนโดซิโนของรัฐแคลิฟอร์เนียยังคงเร่งประเมินความเสียหายและฟื้นฟูระบบสาธารณูปโภค พร้อมแจ้งเตือนประชาชนให้เฝ้าระวังอาฟเตอร์ช็อกที่อาจเกิดขึ้นตามมา
ข้อมูลทางประวัติศาสตร์ระบุว่า เวเนซุเอลาไม่ได้เผชิญแผ่นดินไหวขนาดใหญ่อย่างรุนแรงบ่อยครั้ง โดยหนึ่งในเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อปี 2510 ซึ่งมีขนาด 6.3 และทำให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 200 ราย ขณะที่ญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในประเทศที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อยที่สุดในโลก ส่งผลให้มีการพัฒนามาตรฐานการก่อสร้างและระบบเตือนภัยที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล
ปัจจุบัน USGS ยังคงติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในเวเนซุเอลาซึ่งยังมีความเสี่ยงจากอาฟเตอร์ช็อกและความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐาน ขณะที่หน่วยงานด้านธรณีวิทยาหลายแห่งยังคงเฝ้าระวังกิจกรรมการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกในภูมิภาคต่างๆ อย่างต่อเนื่อง
อ้างอิง:
