สหรัฐฯ โจมตีอิหร่านรอบใหม่ หลังเหตุโจมตีเรือในฮอร์มุซ กังวลกระทบตลาดน้ำมันโลก
เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2569 กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) ประกาศว่า กองทัพสหรัฐฯ ได้ปฏิบัติการโจมตีทางอากาศต่อเป้าหมายในอิหร่าน เพื่อตอบโต้เหตุโจมตีเรือสินค้าและเรือบรรทุกน้ำมันหลายลำในช่องแคบฮอร์มุซที่เกิดขึ้นก่อนหน้านี้ โดยระบุว่าการโจมตีดังกล่าวเป็นการปกป้องเสรีภาพในการเดินเรือและรักษาความมั่นคงของเส้นทางขนส่งพลังงานที่สำคัญของโลก
สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า หลังปฏิบัติการของสหรัฐฯ มีรายงานพบกลุ่มควันและเปลวเพลิงลอยขึ้นเหนือพื้นที่ทางตอนใต้ของอิหร่าน โดยเฉพาะบริเวณท่าเรือชาฮิด ฮักกานี เมืองบันดาร์อับบาส ซึ่งเป็นหนึ่งในท่าเรือสำคัญริมช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่สหรัฐฯ ระบุว่าได้ใช้อาวุธนำวิถีโจมตีเป้าหมายทางทหารมากกว่า 80 จุดภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง
การปะทะครั้งล่าสุดเกิดขึ้นท่ามกลางข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราวที่ยังมีความเปราะบาง หลังทั้งสองฝ่ายเคยตกลงลดการสู้รบภายหลังสงครามที่เริ่มต้นตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2569 โดยการเจรจาที่กรุงโดฮา ประเทศกาตาร์ เมื่อต้นเดือนที่ผ่านมา มุ่งหารือเรื่องการเปิดเส้นทางเดินเรือ การปลดล็อกทรัพย์สินของอิหร่านที่ถูกอายัด และมาตรการลดความตึงเครียดในภูมิภาค แต่ทั้งสองฝ่ายยังไม่สามารถหาข้อยุติในประเด็นการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซได้
อิหร่านได้ประกาศเตือนให้เรือสินค้าที่เดินเรือผ่านพื้นที่ปฏิบัติตามเส้นทางที่กำหนด มิฉะนั้นอาจเผชิญมาตรการตอบโต้ ขณะที่สำนักข่าว Al Jazeera รายงานว่า กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามอิหร่าน (IRGC) ยืนยันว่าจะตอบโต้อย่างเด็ดขาดต่อการแทรกแซงจากต่างประเทศ ส่วนสหรัฐฯ ระบุว่า การโจมตีเรือในช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงและเป็นภัยคุกคามต่อเสรีภาพในการเดินเรือระหว่างประเทศ
รัฐบาลสหรัฐฯ ยังประกาศเพิกถอนใบอนุญาตบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับการส่งออกน้ำมันของอิหร่าน เพื่อเพิ่มแรงกดดันทางเศรษฐกิจควบคู่กับปฏิบัติการทางทหาร แม้ในช่วงที่ผ่านมา จะมีเสียงเรียกร้องจากหลายฝ่ายให้เดินหน้าเจรจาสันติภาพและหลีกเลี่ยงการยกระดับความขัดแย้ง
ผลกระทบทางเศรษฐกิจเกิดขึ้นทันทีหลังมีรายงานการโจมตี โดยราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวเพิ่มขึ้นจากความกังวลว่าการขนส่งพลังงานผ่านช่องแคบฮอร์มุซอาจได้รับผลกระทบ ช่องแคบแห่งนี้มีปริมาณการขนส่งน้ำมันมากกว่า 21 ล้านบาร์เรลต่อวัน หากเกิดการปิดกั้นหรือการสู้รบยืดเยื้อ อาจส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานพลังงานและราคาน้ำมันในหลายภูมิภาค รวมถึงเอเชียและยุโรป
นักวิเคราะห์ด้านพลังงานหลายสำนักประเมินว่า หากสถานการณ์ยกระดับต่อเนื่อง ราคาน้ำมันอาจปรับตัวขึ้นสู่ระดับสูงสุดในรอบหลายเดือน ซึ่งจะเพิ่มต้นทุนด้านพลังงาน การขนส่ง และการผลิตของหลายประเทศ รวมถึงประเทศผู้นำเข้าน้ำมันอย่างไทยที่อาจเผชิญแรงกดดันจากต้นทุนเชื้อเพลิงและอัตราเงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้น
ขณะเดียวกัน สำนักข่าว The New York Times รายงานว่า การปะทะรอบใหม่ทำให้การเจรจาทางการทูตที่กำลังดำเนินอยู่ในกาตาร์เผชิญความไม่แน่นอนมากขึ้น เนื่องจากทั้งสองฝ่ายยังมีความเห็นต่างในประเด็นสำคัญ ทั้งเรื่องอำนาจการดูแลช่องแคบฮอร์มุซและการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่าน
อิหร่านยืนยันว่าการบริหารจัดการพื้นที่ช่องแคบฮอร์มุซเป็นสิทธิอธิปไตยของตน ขณะที่สหรัฐฯ และประเทศพันธมิตรยืนยันว่าช่องแคบดังกล่าวเป็นเส้นทางเดินเรือระหว่างประเทศที่ทุกประเทศต้องสามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างเสรีและปลอดภัย
หลายประเทศในตะวันออกกลาง รวมถึงซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ และคูเวต ต่างติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เนื่องจากเรือบางลำที่ได้รับผลกระทบมีความเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการในประเทศเหล่านี้ ขณะที่หลายฝ่ายกังวลว่าหากความขัดแย้งขยายวงกว้าง อาจนำไปสู่การเสริมกำลังทางทหารเพิ่มเติมในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย
ในด้านมนุษยธรรม มีรายงานความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่ชายฝั่งทางตอนใต้ของอิหร่านจากการโจมตีทางอากาศ อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ยังไม่มีการยืนยันตัวเลขผู้เสียชีวิตและผู้บาดเจ็บอย่างเป็นทางการจากทุกฝ่าย
นักการทูตจากหลายประเทศยังคงเรียกร้องให้สหรัฐฯ และอิหร่านกลับเข้าสู่กระบวนการเจรจาโดยเร็ว เพื่อป้องกันไม่ให้สถานการณ์ลุกลามเป็นความขัดแย้งขนาดใหญ่ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก ความมั่นคงด้านพลังงาน และเสถียรภาพของภูมิภาคตะวันออกกลางในวงกว้าง
อ้างอิง:
