รัฐบาลฝรั่งเศสประกาศเคอร์ฟิวในหลายเมือง หลังการประท้วงใหญ่กว่า 5 แสนคนบานปลายเป็นจลาจลเผาอาคารราชการและปล้นร้านค้า มีผู้ถูกจับกุมกว่า 2,300 คน เจ้าหน้าที่บาดเจ็บเกือบ 1,000 นาย ล่าสุดนายกรัฐมนตรีเผยสถานการณ์เริ่มสงบลง แต่ยังต้องเฝ้าระวังการชุมนุมรอบใหม่วันที่ 24 ตุลาคม ท่ามกลางแรงกดดันให้รัฐบาลแก้ปัญหาการศึกษาและค่าครองชีพ
เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า เซบาสเตียง เลอกอร์นู นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส เปิดเผยว่า มาตรการห้ามออกนอกเคหสถานในเวลากลางคืน หรือเคอร์ฟิว ที่บังคับใช้เฉพาะบางพื้นที่ของกรุงปารีสและเมืองใหญ่อีกหลายแห่ง ช่วยให้สถานการณ์กลับเข้าสู่ความสงบในช่วงกลางคืนที่ผ่านมา หลังการประท้วงทั่วประเทศเมื่อวันที่ 17 ตุลาคมบานปลายเป็นเหตุจลาจลรุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งในรอบหลายปี โดยรัฐบาลพร้อมขยายมาตรการดังกล่าวในพื้นที่ที่ยังมีความจำเป็น เพื่อป้องกันการก่อเหตุซ้ำและคุ้มครองประชาชนกับผู้ประกอบการ
รายงานของ Al Jazeera ระบุว่า รัฐบาลฝรั่งเศสเริ่มใช้มาตรการเคอร์ฟิวตั้งแต่คืนวันที่ 19 ตุลาคม โดยกรุงปารีสประกาศห้ามการรวมตัวและชุมนุมในบางพื้นที่ตั้งแต่เวลา 20.00 น. และจำกัดการออกนอกเคหสถานบริเวณจัตุรัสสาธารณรัฐและย่านเลอาล ตั้งแต่เวลา 23.00-06.00 น. ขณะที่เมืองลีลล์ นีซ ลียง และคูแลน มีการประกาศข้อจำกัดในลักษณะเดียวกัน โดยบางพื้นที่บังคับใช้เฉพาะเยาวชนอายุต่ำกว่า 18 ปี และกำหนดระยะเวลาบังคับใช้แตกต่างกันตามสถานการณ์
มาตรการดังกล่าวมีขึ้นหลังการชุมนุมใหญ่เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม ซึ่งมีประชาชนเข้าร่วมประมาณ 550,000 คน ตามตัวเลขทางการ และสูงถึง 800,000 คน ตามการประเมินของผู้จัดการชุมนุมและสหภาพแรงงาน แม้ผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่จะชุมนุมอย่างสงบ แต่กลุ่มบุคคลบางส่วนกลับก่อเหตุเผาทำลายทรัพย์สิน ปล้นร้านค้า และปะทะกับเจ้าหน้าที่ตำรวจในกรุงปารีส มาร์แซย์ ลียง และอีกหลายเมืองทั่วประเทศ ส่งผลให้ร้านค้าจำนวนมากได้รับความเสียหาย รวมถึงอาคารราชการที่ถูกลอบวางเพลิง
หนึ่งในเหตุการณ์รุนแรงที่สุดเกิดขึ้นที่เมืองลิโมจส์ เมื่อศาลาว่าการซึ่งเป็นอาคารเก่าแก่กว่า 140 ปี ถูกวางเพลิงจนโครงสร้างภายในเสียหายอย่างหนักและหลังคาบางส่วนพังถล่ม ล่าสุดเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม สื่อฝรั่งเศส TF1 รายงานโดยอ้างข้อมูลจากอัยการท้องถิ่นว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจสามารถจับกุมผู้ต้องสงสัยเกี่ยวข้องกับเหตุวางเพลิงได้แล้วหนึ่งราย โดยผู้ต้องสงสัยถูกควบคุมตัวเพื่อสอบสวน ขณะที่หน่วยงานต่อต้านการก่อการร้ายเข้าร่วมตรวจสอบคดีดังกล่าว แต่ยังไม่มีข้อยุติทางคดีว่าผู้ต้องสงสัยมีความผิดตามข้อกล่าวหา
ด้าน Reuters และ Al Jazeera รายงานว่า กระทรวงมหาดไทยฝรั่งเศสเปิดเผยยอดผู้ถูกจับกุมและนำตัวเข้าสู่กระบวนการควบคุมตัวจากเหตุการณ์ช่วงสุดสัปดาห์มากกว่า 2,300 คน ขณะที่เจ้าหน้าที่ตำรวจและทหารตำรวจได้รับบาดเจ็บเกือบ 1,000 นาย นอกจากนี้ ยังมีรายงานผู้ชุมนุมได้รับบาดเจ็บจากการใช้อุปกรณ์ควบคุมฝูงชน รวมถึงผู้ที่สูญเสียมือจากระเบิดควบคุมฝูงชน โดยเจ้าหน้าที่กำลังเร่งรวบรวมหลักฐานเพื่อดำเนินคดีกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการทำลายทรัพย์สินและปล้นสะดม
เจราลด์ ดาร์มาแน็ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมฝรั่งเศส เปิดเผยว่า มีผู้ถูกควบคุมตัว 123 คนเพื่อรอการพิจารณาคดี ขณะที่รัฐบาลเร่งดำเนินคดีกับผู้กระทำผิด พร้อมขยายการสอบสวนจากหลักฐานภาพถ่ายและวิดีโอที่เผยแพร่บนสื่อสังคมออนไลน์ โดยนายกรัฐมนตรีเลอกอร์นูระบุเมื่อวันที่ 19 ตุลาคมว่า มีเจ้าหน้าที่สืบสวนเกือบ 200 นายในพื้นที่กรุงปารีสได้รับมอบหมายให้ตรวจสอบภาพเหตุการณ์และระบุตัวบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการปล้นสะดม เพื่อใช้เป็นหลักฐานประกอบการดำเนินคดี
ขณะเดียวกัน รัฐบาลยังเผชิญคำวิจารณ์เกี่ยวกับความล้มเหลวในการรักษาความปลอดภัย โดย โลรองต์ นูเนซ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ยอมรับว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจสูญเสียการควบคุมสถานการณ์ในบางเมืองระหว่างการชุมนุม และมีข้อบกพร่องในการประเมินจำนวนผู้เข้าร่วมและการจัดกำลังเจ้าหน้าที่ ส่งผลให้ไม่สามารถป้องกันการปล้นสะดมและทำลายทรัพย์สินได้อย่างทั่วถึง
ภาพโดย MATTHIEU RONDEL / AFP
รายงานของ Al Jazeera ระบุว่า ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง ปฏิเสธข้อเสนอขอลาออกของรัฐมนตรีมหาดไทยเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม โดยให้เหตุผลว่าจำเป็นต้องรักษาความต่อเนื่องของสายการบังคับบัญชาตำรวจและหน่วยงานความมั่นคง พร้อมสั่งให้ตรวจสอบข้อผิดพลาดด้านการวางแผนและข่าวกรองที่เกิดขึ้นก่อนเหตุจลาจล เพื่อปรับปรุงมาตรการรักษาความปลอดภัยและป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ลักษณะเดียวกันซ้ำ
นอกจากการดำเนินคดีแล้ว รัฐบาลฝรั่งเศสยังประกาศมาตรการช่วยเหลือผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบ โดยนายกรัฐมนตรีเลอกอร์นูระบุว่า จะสนับสนุนค่าจ้างลูกจ้างที่ต้องหยุดงานชั่วคราวจากเหตุความเสียหาย จัดตั้งกองทุนช่วยเหลือธุรกิจที่ได้รับผลกระทบ และประสานบริษัทประกันภัยให้เร่งตรวจสอบความเสียหายและจ่ายเงินชดเชย เพื่อช่วยให้ร้านค้าสามารถกลับมาเปิดดำเนินกิจการได้โดยเร็ว ท่ามกลางความกังวลว่าการปิดกิจการเป็นเวลานานอาจกระทบต่อการจ้างงานและรายได้ของประชาชน
อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ที่สงบลงยังไม่ได้ทำให้การเคลื่อนไหวของกลุ่มผู้ประท้วงยุติลง โดย Reuters รายงานว่า สหภาพนักศึกษา UNEF ประกาศเดินหน้ากดดันรัฐบาลให้แก้ปัญหาระบบการศึกษาที่ขาดแคลนงบประมาณและทรัพยากร ขณะที่กลุ่มเสื้อกั๊กเหลืองเตรียมนัดชุมนุมรอบใหม่ในวันเสาร์ที่ 24 ตุลาคม 2569 เพื่อต่อต้านราคาพลังงานและค่าครองชีพที่เพิ่มสูงขึ้น โดยมีการเผยแพร่จุดนัดหมายหลายสิบแห่งทั่วประเทศภายใต้ชื่อการเคลื่อนไหวรอบที่สอง ทั้งนี้ สหภาพแรงงานขนาดใหญ่บางแห่ง รวมถึง CGT ยังไม่ได้ประกาศเข้าร่วมการชุมนุมดังกล่าว
ด้านรัฐบาลฝรั่งเศสเตรียมหารือกับพรรคการเมือง สหภาพแรงงาน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อกำหนดแนวทางรักษาความปลอดภัยสำหรับการชุมนุมครั้งต่อไป โดยเฉพาะการนัดหยุดงานวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งมีการแจ้งกำหนดการไว้แล้ว นายกรัฐมนตรีเลอกอร์นูยืนยันว่า รัฐบาลต้องคุ้มครองสิทธิในการชุมนุมโดยสงบควบคู่กับการป้องกันความรุนแรง และพร้อมพิจารณามาตรการเพิ่มเติมหากสถานการณ์มีความเสี่ยงสูงขึ้น
สำหรับชนวนการประท้วงครั้งนี้เริ่มต้นตั้งแต่เดือนกันยายน 2569 โดยกลุ่มนักเรียนมัธยมในเขตชานเมืองปารีสออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลแก้ปัญหาโรงเรียนทรุดโทรม ห้องเรียนแออัด ขาดแคลนครู และงบประมาณการศึกษาไม่เพียงพอ ก่อนการเคลื่อนไหวขยายตัวไปยังสถานศึกษาหลายแห่งทั่วประเทศ และได้รับการสนับสนุนจากครู ผู้ปกครอง นักศึกษา และประชาชนที่ไม่พอใจปัญหาค่าครองชีพและคุณภาพบริการสาธารณะ
การชุมนุมวันที่ 17 ตุลาคมที่ผ่านมากลายเป็นจุดรวมของข้อเรียกร้องหลายด้าน ตั้งแต่การศึกษา ค่าแรง ราคาพลังงาน ไปจนถึงความมั่นคงทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชนที่กังวลต่อโอกาสในการศึกษาและการประกอบอาชีพในอนาคต ขณะที่การเข้าร่วมของกลุ่มเสื้อกั๊กเหลือง ซึ่งเคยเคลื่อนไหวครั้งใหญ่ตั้งแต่ปี 2561 ทำให้การประท้วงขยายวงกว้างออกไปนอกสถานศึกษา
สถานการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศสในเดือนเมษายนและพฤษภาคม 2570 ซึ่งเหลือเวลาอีกประมาณ 6 เดือน ท่ามกลางภารกิจของรัฐบาลในการฟื้นฟูเมืองที่ได้รับความเสียหาย ดำเนินคดีกับผู้ก่อเหตุ และแก้ไขข้อเรียกร้องด้านการศึกษา ค่าครองชีพ และบริการสาธารณะ แม้มาตรการเคอร์ฟิวจะช่วยควบคุมเหตุรุนแรงในระยะสั้น แต่กลุ่มผู้ชุมนุมหลายฝ่ายยังคงเตรียมเดินหน้าเคลื่อนไหวต่อเนื่อง
สำหรับกำหนดการที่ต้องจับตา สำนักข่าว France 24 รายงานว่า กลุ่มเสื้อกั๊กเหลืองประกาศนัดชุมนุมรอบที่ 2 ในวันเสาร์ที่ 24 ตุลาคม 2569 โดยมีจุดนัดหมายหลายสิบแห่งทั่วประเทศ และเตรียมเคลื่อนไหวอีกครั้งในวันที่ 31 ตุลาคม 2569 ขณะที่สหภาพแรงงานใหญ่ 5 องค์กร ได้แก่ CFDT, CGT, FO, UNSA และ FSU ประกาศนัดหยุดงานทั่วประเทศในวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 เพื่อเรียกร้องการปรับขึ้นค่าจ้าง การรักษาการจ้างงาน และการปรับปรุงบริการสาธารณะ โดยทางการฝรั่งเศสยังต้องเตรียมมาตรการรักษาความปลอดภัยเพื่อป้องกันเหตุรุนแรงซ้ำรอยวันที่ 17 ตุลาคมที่ผ่านมา
อ้างอิง:
