นิติฯมธ.แจงข่าวเพิกถอนปริญญา ไม่บอกชื่อ 'สมศักดิ์ เจียมฯ' ถามคือใคร

คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ออกแถลงการณ์ชี้แจงกรณีการรายงานข่าวเกี่ยวกับการเพิกถอนปริญญาดุษฎีบัณฑิต ระบุการแต่งตั้งอาจารย์ที่ปรึกษาและคณะกรรมการสอบเป็นไปตามข้อบังคับมหาวิทยาลัย พร้อมยืนยันผลตรวจคัดลอกผลงานจากระบบ TU e-Thesis อยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด ส่งเรื่องให้มหาวิทยาลัยพิจารณาตามขั้นตอนทางกฎหมายแล้ว แต่ไม่เปิดเผยรายละเอียด ผู้ถูกสอบ คนแห่ถามเพียบ คือใคร รวมถึง สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล

จากกรณีปรากฏข่าวที่ประชุมสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 30 มกราคม 2569 มีมติเห็นชอบให้ถอดถอนปริญญาเอก (ดุษฎีบัณฑิต) สาขาปรัชญา หลักสูตรการบริหารกระบวนการยุติธรรม คณะนิติศาสตร์ ของนายสมชาย แสวงการ อดีตสมาชิกวุฒิสภา (สว.) หลังผลการสอบสวนข้อร้องเรียนพบว่ามีการคัดลอกผลงานทางวิชาการ (Plagiarism) มาใช้ในการทำดุษฎีนิพนธ์จริง

ขณะที่มีกระแสข่าวว่ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จะเปิดเแถลงข่าวหรือชี้แจงรายละเอียดเรื่องนี้ ในวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา แต่ปัจจุบันก็ยังไม่มีการเแถลงข่าวหรือชี้แจงรายละเอียดเรื่องนี้แต่อย่างใด

ภาพประกอบรายงาน

ล่าสุด เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2569 คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้ออกแถลงการณ์ผ่านเฟซบุ๊ก กรณี การรายงานข่าวเกี่ยวกับการเพิกถอนปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารกระบวนการยุติธรรม

โดยระบุว่า กระบวนการสอบดุษฎีนิพนธ์ของคณะนิติศาสตร์ได้ดำเนินการแต่งตั้งอาจารย์ที่ปรึกษาและคณะกรรมการสอบดุษฎีนิพนธ์ตามข้อบังคับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ว่าด้วยการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา ซึ่งคณะกรรมการสอบประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในสาขาวิชาและหัวข้อที่เกี่ยวข้อง มีหน้าที่ประเมินความรู้และความเข้าใจในประเด็นที่ศึกษา ความถูกต้องของเนื้อหาทางวิชาการ การวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล ตลอดจนความเหมาะสมของระเบียบวิธีวิจัย

คณะนิติศาสตร์ยังกำหนดให้นักศึกษาต้องตรวจสอบการคัดลอกผลงานก่อนยื่นขอสอบดุษฎีนิพนธ์ โดยใช้ระบบ TU e-Thesis ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เนื่องจากการตรวจสอบการคัดลอกผลงานทางวิชาการจำเป็นต้องอาศัยฐานข้อมูลงานวิชาการที่มีจำนวนมากและมีความหลากหลาย ทั้งในด้านประเภทเอกสาร ภาษา แหล่งที่มา และช่วงเวลาการเผยแพร่ รวมถึงต้องใช้ระบบประมวลผลที่สามารถเปรียบเทียบข้อความเพื่อแสดงระดับความคล้ายคลึงกันระหว่างผลงานที่ตรวจสอบกับเอกสารในฐานข้อมูลดังกล่าว ทั้งนี้ แม้ระบบตรวจสอบการคัดลอกจะเป็นเพียงเครื่องมือสนับสนุนการพิจารณาทางวิชาการ นักศึกษาผู้จัดทำดุษฎีนิพนธ์ยังคงมีหน้าที่ต้องยึดถือและปฏิบัติตามหลักจริยธรรมทางวิชาการอย่างเคร่งครัด

อย่างไรก็ตาม ผลการตรวจสอบการคัดลอกของผู้ถูกร้องจากระบบ TU e-Thesis อยู่ที่ร้อยละ 1.29 ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ที่คณะนิติศาสตร์กำหนดให้อาจารย์ที่ปรึกษาต้องพิจารณาและจัดทำความเห็นเป็นลายลักษณ์อักษร ดังนั้น อาจารย์ที่ปรึกษาและผู้อำนวยการหลักสูตรจึงอนุญาตให้มีการสอบดุษฎีนิพนธ์ได้ และคณะกรรมการสอบได้ดำเนินการทดสอบและประเมินความรู้ของผู้ถูกร้องตามกระบวนการและมาตรฐานของหลักสูตรเช่นเดียวกับนักศึกษารายอื่น

คณะนิติศาสตร์ยืนยันว่า ให้ความสำคัญกับการคัดเลือกอาจารย์ที่ปรึกษาและคณะกรรมการสอบงานวิจัยของนักศึกษาทุกระดับ ไม่ว่าจะเป็นดุษฎีนิพนธ์ วิทยานิพนธ์ หรือการค้นคว้าอิสระ รวมถึงการดำเนินกระบวนการสอบป้องกันงานวิจัยให้เป็นไปตามมาตรฐานและหลักจริยธรรมทางวิชาการ อย่างไรก็ดี คณะนิติศาสตร์ตระหนักถึงข้อจำกัดของระบบตรวจสอบการคัดลอกผลงานทางวิชาการ ซึ่งยังไม่สามารถครอบคลุมฐานข้อมูลผลงานทางวิชาการได้ทั้งหมด อันอาจทำให้การตรวจพบการคัดลอกไม่ครบถ้วน ทั้งนี้ ข้อจำกัดดังกล่าวไม่อาจนำมาเป็นเหตุอ้างเพื่อหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนหลักจริยธรรมทางวิชาการของนักศึกษาได้

สำหรับการดำเนินการสอบข้อเท็จจริง ภายหลังจากคณะนิติศาสตร์ได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับดุษฎีนิพนธ์ดังกล่าว คณะนิติศาสตร์มิได้เพิกเฉยต่อข้อร้องเรียน และได้ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยรับฟังข้อมูลจากผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ได้แก่ ผู้ร้อง ผู้ถูกร้อง และคณะกรรมการสอบดุษฎีบัณฑิต เมื่อการตรวจสอบในระดับคณะแล้วเสร็จ คณะนิติศาสตร์ได้ส่งเรื่องร้องเรียนดังกล่าวไปยังมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เพื่อพิจารณาแต่งตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงตามขั้นตอนและอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย ข้อบังคับ และระเบียบที่เกี่ยวข้อง จนกระทั่งเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ขณะเดียวกัน ในการป้องกันปัญหาการคัดลอกผลงานในอนาคต คณะนิติศาสตร์ตระหนักถึงความสำคัญของหลักจริยธรรมทางวิชาการ จึงได้กำหนดมาตรการเพิ่มเติมเพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว ทั้งนี้ คณะนิติศาสตร์เชื่อมั่นว่าการรักษามาตรฐานทางวิชาการจำเป็นต้องอาศัยกระบวนการที่จริงจัง โปร่งใส และการพัฒนาระบบการตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง และขอยืนยันว่าจะดำเนินการด้วยความรับผิดชอบ เพื่อธำรงไว้ซึ่งความเชื่อมั่นของสังคมและเกียรติภูมิของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์สืบไป (อ่านแถลงการณ์ฉบับเต็มท้ายข่าว)

สำนักข่าว Next News รายงานเพิ่มเติมว่า อย่างไรก็ดี ในการออกแถลงการณ์ชี้แจงเรื่องนี้ คณะนิติศาสตร์ ไม่ได้มีการเปิดเผยรายละเอียดการเพิกถอนปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต รวมถึงข้อเท็จจริงการคัดลอกงานปัญหาการคัดลอกผลงานที่เกิดขึ้น และรายชื่อที่ถูกตรวจสอบว่าเป็นใคร ทำให้มีคนเข้ามาแสดงความเห็นวิพากษ์วิจารณ์กันเป็นอย่างมาก ว่าทำไมถึงไม่มีการเปิดเผยข้อมูล

รวมถึงนายสมศักดิ์ เจียมธีรสกุล นักประวัติศาสตร์ชาวไทย อดีตอาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้ถูกหมายจับตามความผิดประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ซึ่งลี้ภัยอยู่ในฝรั่งเศส ก็เข้ามาแสดงความเห็นในเรื่องนี้ด้วย ว่า ใครนะ ไม่เห็นบอกชื่อ

(ดูข้อมูลประกอบที่นี่ แถลงการณ์คณะนิติศาสตร... - คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ | Facebook)