กระทรวงวัฒนธรรมเตรียมส่งหนังสือทักท้วงกองประกวด Miss Universe Cambodia 2026 หลังนำภาพหญิงชาวกำแพงเพชรสมัยรัชกาลที่ 5 ไปใช้ใน VTR นำเสนอการแต่งกายของราชสำนักกัมพูชา พบภาพถูกตัดลายน้ำกรมศิลปากรและไม่ระบุแหล่งที่มา หากยังไม่ยุติพร้อมยกระดับดำเนินการตามกฎหมาย
วันที่ 21 กันยายน 2569 นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม แถลงว่า กระทรวงวัฒนธรรมเตรียมทำหนังสือทักท้วงไปยังกองประกวด Miss Universe Cambodia 2026 กรณีนำภาพถ่ายประวัติศาสตร์ของไทยไปใช้ใน VTR นำเสนอวัฒนธรรมการแต่งกายของกัมพูชา โดยไม่มีการอ้างอิงแหล่งที่มาอย่างถูกต้อง
กระทรวงวัฒนธรรมระบุว่า ภาพดังกล่าวถูกนำเสนอในลักษณะที่อาจทำให้สาธารณชนเข้าใจว่าเป็นการแต่งกายของราชสำนักกัมพูชา พร้อมเห็นว่ากรณีนี้ไม่อาจถือเป็นเพียงความรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือความผิดพลาดโดยไม่ตั้งใจ
จากข้อมูลของกรมศิลปากร ภาพต้นฉบับเป็นภาพ สตรีชาวกำแพงเพชร ถ่ายเมื่อปี พ.ศ. 2449 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเก็บรักษาอยู่ใน The Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection หรือชุดเอกสารจดหมายเหตุของหอพระสมุดวชิรญาณ
ชุดภาพดังกล่าวได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชี มรดกความทรงจำแห่งโลก หรือ Memory of the World International Register โดยองค์การยูเนสโก เมื่อปี พ.ศ. 2560
กระทรวงวัฒนธรรมเปิดเผยว่า ภาพต้นฉบับฟิล์มกระจกที่เก็บรักษาอยู่ในสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติมีตรากรมศิลปากรเป็นลายน้ำ แต่ภาพที่ปรากฏใน VTR ของกองประกวดถูกตัดส่วนลายน้ำออก และไม่มีการระบุแหล่งที่มาของภาพ
กระทรวงวัฒนธรรมจึงเรียกร้องให้กองประกวด Miss Universe Cambodia ยุติการเผยแพร่ข้อมูลที่บิดเบือน พร้อมขอให้ใช้ความระมัดระวังอย่างยิ่งในการนำภาพถ่ายประวัติศาสตร์ไปใช้ และต้องอ้างอิงแหล่งที่มาอย่างครบถ้วนและถูกต้อง
นางสาวซาบีดาระบุว่า กรมศิลปากรในฐานะหน่วยงานที่ดูแลข้อมูลดังกล่าวจะส่งหนังสือทักท้วงอย่างเป็นทางการไปยังกองประกวด หากยังไม่มีการยุติการเผยแพร่ กระทรวงวัฒนธรรมจะพิจารณายกระดับการดำเนินการ และอาจมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามกฎหมายต่อไป
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมยืนยันว่า กระทรวงใช้ทุกเวทีในการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับชุดไทย ทั้งการจัดแสดง ชุดไทยพระราชนิยม ที่กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น รวมถึงแผนจัดแสดงครั้งต่อไปในประเทศฝรั่งเศส
นอกจากนี้ กระทรวงวัฒนธรรมยังประสานกับสถานเอกอัครราชทูตไทยในต่างประเทศ เพื่อนำเสนอชุดไทยในกิจกรรมสำคัญ เช่น งาน Thailand Grand Festival 2026 ที่นครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย ระหว่างวันที่ 19-20 กันยายน 2569 ซึ่ง แอฟ ทักษอร ร่วมเดินแบบชุดไทยพระราชนิยม รวมถึงการจัดแสดงชุดไทยควบคู่กับโบราณวัตถุไทยที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติเกาหลีใต้
นางสาวซาบีดากล่าวว่า กระทรวงวัฒนธรรมต้องการใช้วัฒนธรรมเป็นพื้นที่สร้างความเข้าใจ ไม่ใช่สร้างความขัดแย้ง แต่หากเกิดการละเมิดหรือบิดเบือนมรดกทางวัฒนธรรมของไทย กระทรวงจะไม่ปล่อยผ่านและจะดำเนินการอย่างเด็ดขาด
กระทรวงวัฒนธรรมยืนยันว่าจะดำเนินการเรื่องนี้อย่างสุขุมและรอบคอบ พร้อมขอให้ทุกประเทศที่นำเสนอชุดไทยระบุแหล่งที่มาอย่างครบถ้วน เพื่อไม่ให้กระทบต่อกระบวนการขึ้นทะเบียน ชุดไทยพระราชนิยม ซึ่งมีกำหนดพิจารณาในเดือนธันวาคมนี้
ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
